NHNN nâng trần tỷ lệ cho vay trên tiền gửi lên 95%, công bố hai chỉ tiêu quản lý thanh khoản LCR và NSFR

Ngày 30/9/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư 50 quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (gọi chung là các tổ chức tín dụng - TCTD). Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Theo đó,Tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa được điều chỉnh tăng từ mức 85% trong quy định cũ (Thông tư 22/2019) lên mức 95%. Quy định mới này giúp giải tỏa đáng kể áp lực huy động vốn lên các ngân hàng, tạo thêm dư địa để mở rộng tín dụng và bảo vệ biên lãi thuần (NIM).

Cùng với đó, Thông tư cũng bổ sung hai tỷ lệ quản lý thanh khoản chuẩn Basel III là tỷ lệ LCR và tỷ lệ NSFR. Đây được đánh giá là bước chuyển đổi lớn nhất từ cơ chế quản lý thanh khoản truyền thống sang chuẩn mực Basel III.

Tỷ lệ khả năng chi trả (LCR - Liquidity Coverage Ratio) giúpđo lường tỷ lệ Tài sản có tính thanh khoản cao đủ điều kiện (HQLA) trên Dòng tiền ra ròng trong 30 ngày tiếp theo. Việc áp dụng sẽ bắt đầu từ 1/10/2028 với ngưỡng tối thiểu là 50%, sau đó tăng dần mỗi năm 10% để đạt 100% từ 1/10/2033.

Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR - Net Stable Funding Ratio) là chỉ số cho biết khả năng cân đối Nguồn vốn ổn định sẵn có (ASF) với Nguồn vốn ổn định yêu cầu (RSF) trong thời hạn 1 năm. Lộ trình áp dụng chỉ số này cũng được bắt đầu từ 1/10/2028 với ngưỡng 90%, tăng lên 95% từ 1/10/2029 và đạt 100% từ 1/10/2030.

Điểm đáng chú ý là, kể từ ngày các ngân hàng áp dụng quy định về các tỷ lệ LCR và tỷ lệ NSFR theo Thông tư này, ngân hàng sẽ không phải tuân thủ quy định về trần tỷ lệ LDR nói trên nhưng có thể vẫn phải duy trì báo cáo số liệu cho NHNN tuỳ theo ngưỡng áp dụng hai tỷ lệ quản lý thanh khoản.

Khi ngân hàng vi phạm tỷ lệ LCR quy VND riêng lẻ, NHNN sẽ xem xét xử lý vi phạm theo quy định, đồng thời ngân hàng đó phải có phương án tự xử lý như: vay của TCTD khác, vay của tổ chức tài chính nước ngoài hoặc ký kết với các TCTD, tổ chức nước ngoài các cam kết gửi tiền có kỳ hạn không huỷ ngang để đảm bảo khả năng chi trả.

Với các trường hợp mà phải sử dụng các biện pháp tự xử lý ở mức từ 10% trở lên của tài sản có tính thanh khoản cao (HQLA), nhà điều hành sẽ thực hiện giám sát tăng cường và thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngân hàng được phép đăng ký áp dụng sớm các quy định về LCR và NSFR. Ngân hàng được NHNN chấp thuận bắt buộc phải tuân thủ ngưỡng 100% cho cả LCR và NSFR trong tối đa 90 ngày.

Đối với ngân hàng đã áp dụng LCR và NSFR nhưng chưa đạt ngưỡng 100%, Thông tư nghiêm cấm việc tuyên bố "đã tuân thủ toàn bộ" mà chỉ được công bố đúng thực trạng đang triển khai theo lộ trình.

Có thể thấy rằng với lộ trình áp dụng các tỷ lệ LCR và NSFR được kéo dài qua nhiều năm sẽ giúp hệ thống có vùng đệm thời gian an toàn để tái cấu trúc danh mục tài sản nợ - có.

Bên cạnh các quy định trên, Thông tư cũng chính thức đưa Tỷ lệ Đòn bẩy (LEV) vào khung quản lý. Tỷ lệ LEV(%) được tính bằng Tỷ lệ Vốn cấp 1 trên Tổng trạng thái rủi ro (EM).

Thống đốc NHNN sẽ quyết định thời điểm, ngưỡng tối thiểu và tần suất báo cáo LEV trong từng thời kỳ. Ngoài thời gian NHNN yêu cầu, ngân hàng tự quản lý LEV theo quy định nội bộ.

Ngoài ra, Thông tư 50 cũng quy định về điều kiện, giới hạn cấp tín dụng để đầu tư, kinh doanh trái phiếu doanh nghiệp và cổ phiếu;Tỷ lệ mua, nắm giữ, đầu tư trái phiếu Chính phủ;Tỷ lệ mua, nắm giữ, đầu tư trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; Giới hạn góp vốn mua cổ phần.