Dòng vốn FDI vẫn đổ về Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong ảnh: Sản xuất tại một doanh nghiệp của Đức ở Việt Nam. Ảnh: Lê Toàn
Sức bật từ niềm tin
Các số liệu thống kê về thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) cho thấy, Việt Nam tiếp tục là điểm đến được các nhà đầu tư nước ngoài ưu tiên lựa chọn. Trong 9 tháng, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, còn vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm ngoái, cao nhất trong 5 năm qua.
'Trong bối cảnh dòng đầu tư toàn cầu vẫn đang chậm lại do biến động địa chính trị và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, đây là kết quả rất tích cực, thể hiện niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam', Thứ trưởng Bộ tài chính Trần Quốc Phương nói tại tọa đàm 'Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu', do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức cuối tuần trước.
Thực tế, cả hai con số 50,36 tỷ USD và 21,07 tỷ USD đều rất đáng ghi nhận. Về vốn đăng ký, cột mốc 50 tỷ USD có thể coi là 'đỉnh' mới trong thu hút FDI của Việt Nam. Năm 2008, Việt Nam từng thu hút được tới 72 tỷ USD vốn FDI đăng ký, nhưng sau đó, nhiều dự án được coi là 'ảo', bị rút giấy chứng nhận đầu tư. Nếu loại trừ năm 2008, việc Việt Nam thu hút được trên 50 tỷ USD vốn đăng ký trong 9 tháng năm 2026 có thể coi là mức kỷ lục.
Thậm chí, con số của năm nay chắc chắn sẽ lớn hơn rất nhiều. Vẫn còn tới 3 tháng nữa để 'tính điểm', trong khi những tháng gần đây, thu hút FDI theo tháng gia tăng khá mạnh. Chỉ tính riêng tháng 9/2026, đã có hơn 9,7 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam. Với đà này, nhiều khả năng tổng vốn FDI đăng ký trong năm 2026 sẽ vượt ngưỡng 60 tỷ USD, thậm chí có thể chạm ngưỡng 70 tỷ USD nếu trong những tháng cuối năm có những dự án quy mô lớn được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Trong khi đó, vốn giải ngân cũng lập kỷ lục. Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), giải ngân vốn FDI năm nay có thể chạm ngưỡng 30 tỷ USD. Nếu vậy, năm 2026, việc thu hút FDI sẽ đạt mục tiêu mà Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra: trong giai đoạn 2026-2030, thu hút FDI đăng ký khoảng 200-300 tỷ USD (40-50 tỷ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150-200 tỷ USD (30-40 tỷ USD/năm).
Gia tăng nội lực từ vốn FDI
Trong bức tranh tăng trưởng GRDP của các địa phương, Hà Tĩnh là một trong những trường hợp đáng chú ý. Trong quý I, quý II và 6 tháng đầu năm, tỉnh này luôn đứng đầu cả nước về tăng trưởng GRDP và chỉ lùi lại một bước trong quý III và 9 tháng, khi Quảng Ninh tăng tốc, vượt lên. Tuy vậy, tính chung 9 tháng, tăng trưởng GRDP của Hà Tĩnh vẫn đạt 12,36%.
Lý giải tốc độ tăng trưởng cao này của Hà Tĩnh, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho rằng, động lực chủ yếu đến từ sự mở rộng của các ngành, sản phẩm công nghiệp chủ lực như sản xuất ô tô, sản xuất điện, pin và ắc quy, thép, sợi, bao bì giấy. Trong đó, việc các dự án FDI quy mô lớn như Gang thép Hưng Nghiệp Formosa, Nhiệt điện Vũng Áng II gia tăng sản xuất đã góp phần không nhỏ giúp Chỉ số Sản xuất công nghiệp (IIP) của Hà Tĩnh tăng tới 40,2% trong 9 tháng, dẫn đầu cả nước, tạo động lực cho tăng trưởng.
Thời gian gần đây, dòng vốn FDI vào Việt Nam đã cải thiện đáng kể về chất lượng, với nhiều Dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI)... khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu.
'Năng lực sản xuất mới là mắt xích quan trọng kết nối đầu tư với tăng trưởng GRDP của Hà Tĩnh, đồng thời tạo dư địa để duy trì tăng trưởng ở mức cao trong các kỳ tiếp theo', đại diện Cục Thống kê cho biết.
Tương tự, việc năng lực sản xuất mới liên tục được bổ sung, tập trung chủ yếu vào một số lĩnh vực như điện tử, linh kiện điện tử, cơ khí, kim loại, bao bì và linh kiện ô tô, với một số dự án quy mô lớn như Biel Crystal, Leo Việt Nam, Deli, Cellink Hải Dương…, cũng đã góp phần quan trọng đưa Hải Phòng đạt tốc độ tăng trưởng 12,08% trong 9 tháng của năm 2026, đứng thứ 3 cả nước.
Không chỉ ở các địa phương riêng lẻ, trong bức tranh tăng trưởng chung của nền kinh tế, khu vực FDI cũng đóng góp tích cực. Chỉ riêng với xuất khẩu, trong tổng kim ngạch 434,3 tỷ USD của 9 tháng, khu vực FDI đóng góp 350,4 tỷ USD (kể cả dầu thô), chiếm 80,7% - tỷ lệ thuộc diện cao nhất từ trước tới nay. Rõ ràng, việc gia tăng dòng vốn FDI đã tiếp sức rất lớn cho tăng trưởng kinh tế.
Đáng chú ý, không chỉ gia tăng về dòng vốn nói chung, theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, thời gian gần đây, dòng vốn FDI vào Việt Nam đã cải thiện đáng kể về chất lượng. 'Chúng ta đã thu hút được nhiều dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI)... Điều này đã khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu', Thứ trưởng Trần Quốc Phương nói.
Khi vốn FDI đổ vào các lĩnh vực này, động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế cũng được gia tăng, tạo nền tảng cho tăng trưởng trong giai đoạn tiếp theo.
Chờ đón những 'cú hích' mới
Trong câu chuyện với báo giới, ông Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (nay là Cục Thống kê) nhấn mạnh, cần đánh giá dòng vốn FDI không chỉ bằng số vốn đăng ký, mà còn bằng năng lực sản xuất mới, giá trị gia tăng tạo ra và giữ lại cho nền kinh tế, cũng như sự liên kết với doanh nghiệp trong nước, mức độ chuyển giao công nghệ và đóng góp vào năng lực cạnh tranh dài hạn…
Đây cũng chính là những yêu cầu được đặt ra trong Nghị quyết số 10-NQ/TW và đang được Chính phủ chỉ đạo thực hiện thông qua Nghị quyết số 280/NQ-CP về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW. Theo đó, các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đã được giao cho các bộ, ngành, địa phương; hàng loạt cơ chế, chính sách đang được thể chế hóa.
Đặc biệt, theo bà Bùi Thu Thủy, Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Luật Đầu tư đang tiếp tục được đề nghị sửa đổi, bổ sung. Dự thảo Luật sẽ tập trung vào các định hướng lớn, gồm định hình lại bản đồ thu hút đầu tư theo vùng và thiết lập các cơ chế ưu đãi đặc thù, vượt trội.
Chưa kể, hiện tại, Việt Nam vẫn đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Nhiều thủ tục đã được đơn giản hóa; cơ chế luồng xanh cũng sẽ được thiết lập để đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghệ chiến lược như bán dẫn, AI, dữ liệu…
'Đây là những nỗ lực cần thiết để Việt Nam duy trì vị thế điểm đến ưu tiên, bên cạnh yêu cầu tiếp tục cải thiện nhanh hơn về hạ tầng điện, logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao', Thứ trưởng Trần Quốc Phương nói.
Thông tin tích cực là gần đây, nhiều nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bày tỏ sự quan tâm đến Việt Nam như một điểm đến đầu tư. 'Ông lớn' bán dẫn Đức Infineon Technologies vừa mở văn phòng mới tại TP.HCM, công bố sẽ mở rộng đầu tư, kinh doanh, đồng thời lên kế hoạch tăng gấp đôi đội ngũ R&D tại Việt Nam.
'Việt Nam là một trong những thị trường đầy tiềm năng của châu Á về đổi mới công nghệ, nguồn nhân lực kỹ thuật trình độ cao và phát triển ngành bán dẫn. Việc khai trương văn phòng mới tại TP.HCM thể hiện niềm tin của Infineon vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam, cũng như cam kết của chúng tôi trong việc hỗ trợ khách hàng, phát triển nhân tài địa phương và đóng góp vào hệ sinh thái bán dẫn của đất nước', ông C.S. Chua, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Infineon Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết.
Trong khi đó, WHA vừa được chấp thuận chủ trương đầu tư một khu công nghiệp mới ở Đà Nẵng, với vốn đầu tư trên 100 triệu USD, sau khi đã thành công trong phát triển các khu công nghiệp WHA tại Nghệ An và Thanh Hóa. Mục đích của WHA là đón đầu dòng vốn FDI đang tiếp tục đổ nhanh vào Việt Nam.
Còn Samsung, theo thông tin trên Nikkei Asia, dự kiến tiếp tục đổ hàng tỷ USD vào sản xuất chất nền bán dẫn tại Nhà máy Electro-Mechanics ở Thái Nguyên. Nhấn mạnh khoản đầu tư hơn 1 tỷ USD mới đây của LG, Nikkei Asia nhận định rằng, các khoản đầu tư này đã thể hiện rõ nét 'vai trò đang lên' của Việt Nam như một trung tâm sản xuất trọng yếu trong lĩnh vực đóng gói bán dẫn và chất nền tiên tiến.
Đây là những động thái rất đáng chú ý. Quan trọng là khi các kế hoạch này được hiện thực hóa, dòng vốn FDI sẽ tiếp tục giúp Việt Nam gia tăng năng lực sản xuất, tiếp sức cho tăng trưởng.