Được Vietcombank 'bơm' vốn, VCBS dồn lực vào cho vay margin
Doanh thu từ cho vay và tiền gửi tăng mạnh giúp VCBS duy trì tăng trưởng doanh thu trong 9 tháng, nhưng chi phí lãi vay gia tăng cùng sự suy giảm của môi giới và tự doanh vẫn gây sức ép lên lợi nhuận.
Theo báo cáo tài chính quý III/2026, Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 666 tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 193 tỷ đồng, giảm 35%; lợi nhuận sau thuế đạt 154,6 tỷ đồng, giảm tương ứng 35%.
Áp lực lớn nhất đến từ chi phí tài chính, chủ yếu là lãi vay, tăng hơn gấp đôi lên 313,8 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí hoạt động giảm 30,8% xuống 102 tỷ đồng, phần nào bù đắp tác động từ chi phí vốn tăng cao. Chi phí quản lý cũng tăng 36% lên 61,3 tỷ đồng.
Diễn biến này cho thấy doanh thu tăng chưa chuyển hóa tương ứng thành lợi nhuận, khi chi phí huy động vốn ngày càng chiếm tỉ trọng lớn trong hoạt động kinh doanh của VCBS.
Cơ cấu doanh thu quý III/2026 cho thấy sự dịch chuyển rõ nét sang các hoạt động tạo thu nhập từ lãi. Lãi từ cho vay margin và ứng trước tiền bán đạt 373 tỷ đồng, tăng 62% so với cùng kỳ. Lãi từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM), chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn, đạt 127 tỷ đồng, gấp gần 6,6 lần cùng kỳ.
Doanh thu từ cho vay và tiền gửi tăng mạnh giúp VCBS duy trì tăng trưởng doanh thu trong 9 tháng, nhưng chi phí lãi vay gia tăng cùng sự suy giảm của môi giới và tự doanh gây sức ép lên lợi nhuận (Ảnh: VCBS).
Tổng thu nhập từ cho vay, HTM và tài sản tài chính sẵn sàng để bán (AFS) đạt khoảng 506 tỷ đồng, chiếm gần 76% doanh thu hoạt động trong quý. Cùng kỳ năm trước, tỷ trọng này chỉ khoảng 39%.
Ở chiều ngược lại, doanh thu môi giới giảm 58,6% còn 67,8 tỷ đồng; lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) giảm khoảng 60% xuống 84 tỷ đồng. Mảng bảo lãnh, đại lý phát hành không ghi nhận doanh thu trong quý so với gần 11 tỷ đồng cùng kỳ.
Không chỉ thu hẹp về quy mô, hiệu quả môi giới cũng giảm đáng kể. Chi phí môi giới ở mức 65 tỷ đồng, khiến lợi nhuận gộp của mảng này chỉ còn khoảng 2,9 tỷ đồng, tương đương biên lợi nhuận gộp khoảng 4,3% - thấp hơn nhiều so với mức 35,8% cùng kỳ năm trước.
Diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy giảm so với nền cao của quý III/2025. Tuy nhiên, bên cạnh sự đi xuống của môi giới và tự doanh, chi phí lãi vay tăng thêm khoảng 153 tỷ đồng so với cùng kỳ cũng tạo sức ép lớn lên lợi nhuận quý này của VCBS.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, VCBS đạt 1.764 tỷ đồng doanh thu hoạt động, tăng 26,6%. Trong đó, thu nhập từ cho vay tăng khoảng 58,5%, còn lãi từ HTM tăng thêm gần 269 tỷ đồng so với cùng kỳ. Dù vậy, lợi nhuận trước thuế đạt 416 tỷ đồng, giảm 24,5% và lợi nhuận sau thuế đạt 332,7 tỷ đồng, giảm 24,6%.
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của VCBS đạt khoảng 25.788 tỷ đồng, tăng 30,6% so với đầu năm.
Cụ thể, dư nợ cho vay đạt 14.555 tỷ đồng, tăng 54,7% so với đầu năm và chiếm 56,4% tổng tài sản. Trong đó, cho vay ký quỹ (margin) đạt khoảng 14.386,6 tỷ đồng. Giá trị các khoản đầu tư HTM tăng 124,6% lên 6.481 tỷ đồng, chủ yếu là các hợp đồng tiền gửi.
Ngược lại, tài sản FVTPL giảm gần một nửa còn 3.325 tỷ đồng.
Danh mục này chủ yếu gồm trái phiếu chưa niêm yết, trái phiếu niêm yết và các khoản tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi; cổ phiếu chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.
Giá trị hợp lý của danh mục thấp hơn giá gốc khoảng 89,7 tỷ đồng, trong đó phần lỗ đánh giá lại tập trung đáng kể ở trái phiếu niêm yết.
Về nguồn vốn, vốn chủ sở hữu đạt 9.362,6 tỷ đồng, tăng 85% so với đầu năm trong khi nợ phải trả ở mức 16.425,5 tỷ đồng.
Vốn điều lệ tăng từ 2.500 tỷ đồng lên 8.500 tỷ đồng chủ yếu nhờ Vietcombank góp thêm khoảng 4.018,5 tỷ đồng và chuyển lợi nhuận giữ lại, các quỹ sang vốn điều lệ.
Việc bổ sung vốn giúp VCBS mở rộng dư địa cho vay, song hoạt động kinh doanh cũng phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cân đối giữa lợi suất cho vay, thu nhập từ tiền gửi và chi phí huy động vốn. Tại cuối quý III/2026, dư nợ margin tương đương khoảng 1,54 lần vốn chủ sở hữu.
Một điểm cần theo dõi là tài sản phong tỏa, tạm giữ của nhà đầu tư được ghi nhận ngoài bảng cân đối tăng từ khoảng 459 tỷ đồng đầu năm lên 10.373 tỷ đồng vào cuối tháng 9/2026, phần thuyết minh chưa làm rõ nguyên nhân.
Nguyễn Hồng Nhung