Giá vàng neo cao, loạt nước châu Á siết xuất khẩu

Theo Nikkei Asia, giá vàng giao ngay tại London lần đầu đạt 1.000 USD/ounce vào năm 2008, vượt 2.000 USD vào năm 2020 và lập kỷ lục trên 5.500 USD vào tháng 1 năm nay. Hiện giá vẫn duy trì trên 4.000 USD/ounce.

Trong bối cảnh đó, các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Lào, ngày càng chú ý đến giá trị nguồn vàng nằm dưới lòng đất. Nikkei Asia nhận định sự trỗi dậy của một hình thức 'chủ nghĩa dân tộc tài nguyên' mới có thể tạo áp lực tăng đối với giá vàng trong trung và dài hạn.

Lào muốn giữ giá trị gia tăng từ vàng ở trong nước

Tại những quốc gia chưa có năng lực tinh luyện, quặng vàng thường bị buôn lậu ra nước ngoài. Dù không có số liệu thống kê về giá, mức giá này được cho là thấp hơn đáng kể so với giá thị trường.

Lào được kỳ vọng có thể rời danh sách các quốc gia kém phát triển nhất của Liên Hợp Quốc sớm nhất vào năm 2026, song mức thu nhập vẫn thấp hơn đáng kể so với các nước láng giềng như Thái Lan. Nước này đang hướng tới các mỏ vàng như một nguồn gia tăng của cải quốc gia.

Theo định hướng của chính phủ, vàng khai thác tại Lào sẽ được tinh luyện trong nước, qua đó giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.

Dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) và công ty tư vấn Metals Focus cho thấy Lào sản xuất khoảng 12 tấn vàng khai thác trong năm 2025, đứng thứ 6 tại châu Á. Nhà chức trách nước này ước tính trữ lượng vàng đạt khoảng 500-1.000 tấn.

Cho đến nay, phần lớn lượng vàng này rời khỏi Lào dưới dạng quặng, thông qua cả các kênh chính thức và không chính thức.

Năm 2024, chính phủ thành lập Lao Bullion Bank (LBB), một ngân hàng chuyên về vàng được góp vốn bởi các doanh nghiệp trong nước. Sáng kiến này nhằm tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối của Lào, đồng thời cung cấp cho người dân một địa điểm đáng tin cậy để mua bán vàng và bảo toàn tiền tiết kiệm.

Indonesia, Trung Quốc cũng muốn giữ vàng ở lại trong nước

Indonesia cũng đang tìm cách hạn chế dòng vàng chảy ra nước ngoài. Quốc gia sản xuất vàng lớn thứ 10 thế giới khai thác hơn 100 tấn mỗi năm, nhưng nguồn cung trong nước vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng tăng. Năm ngoái, chính phủ Indonesia thông báo áp thuế xuất khẩu vàng lên tới 15%, có hiệu lực từ năm 2026.

Trung Quốc, nhà sản xuất vàng lớn nhất thế giới, cũng muốn giữ lại nhiều vàng hơn trong nước. Nước này khai thác hơn 380 tấn mỗi năm, tương đương khoảng 1/10 sản lượng toàn cầu, đồng thời vẫn là một nước nhập khẩu lớn.

Xu hướng tích lũy vàng trong nước của Trung Quốc đang gia tăng. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) mua ròng thêm 20 tấn vàng trong tháng 8, đánh dấu tháng mua ròng thứ 22 liên tiếp, chuỗi dài nhất kể từ khi dữ liệu so sánh bắt đầu được ghi nhận vào tháng 12/1999.

Không chỉ châu Á, xu hướng này cũng xuất hiện tại châu Phi. Ngân hàng trung ương Madagascar đã mua vàng sản xuất trong nước từ những năm 2020. Hay tại Ghana, quốc gia sản xuất vàng lớn thứ 6 thế giới, chính phủ ký biên bản ghi nhớ với WGC vào tháng 7 nhằm tăng cường hợp tác trong việc hạn chế khai thác trái phép và cải thiện tính minh bạch của chuỗi cung ứng vàng.

Giá vàng vẫn chịu áp lực trong ngắn hạn

Dù vậy, diễn biến giá vàng gần đây tương đối kém tích cực. Kim loại quý đang chịu sức ép từ kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất và lợi suất dài hạn đi lên.

Giá vàng đạt 4.110 USD/ounce trong phiên 28/9, giảm 12% so với mức đỉnh gần nhất vào cuối tháng 8, thời điểm giá tiến sát 4.700 USD/ounce. Hiện giá vàng lúc 11h20 ngày 6/10 giao dịch ở mức 4.127 USD/ounce.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất trong tháng 9, lần đầu tiên trong hơn ba năm. Thị trường ngày càng kỳ vọng Fed sẽ thực hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm.

Trong bối cảnh Mỹ được dự báo có nhiều đợt tăng lãi suất như hiện nay, áp lực giảm đối với giá vàng có thể tiếp diễn cho đến khi mức lãi suất chính sách cuối cùng trở nên rõ ràng.

Theo Nikkei Asia, một nguyên nhân khiến các quốc gia sản xuất chú ý nhiều hơn đến nguồn vàng của mình là niềm tin vào vai trò đồng tiền dự trữ toàn cầu của USD đang suy giảm.

Xét trong dài hạn, những yếu tố mang tính cấu trúc có khả năng hỗ trợ giá vàng vẫn đang tích tụ. 'Chủ nghĩa dân tộc tài nguyên' tại các quốc gia sản xuất và niềm tin suy giảm vào USD với tư cách đồng tiền dự trữ toàn cầu nằm trong số những yếu tố đang định hình lại thị trường.