Hà Nội quy hoạch 11.400ha ven sông Hồng, phân loại khu vực được giữ lại, phải di dời

Quy mô dân số khoảng 800.000 - 1,2 triệu người

Chủ tịch TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký phê duyệt Quyết định số 6075/QĐ-UBND phê duyệt Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỉ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở).

Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu quy hoạch có diện tích khoảng 11.418ha, thuộc địa bàn 16 phường, xã của Hà Nội, gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân.

Về ranh giới, phía bắc sông Hồng cơ bản được xác định đến đê tả ngạn, thuộc các xã Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng và các phường Bồ Đề, Long Biên.

Phía nam sông cơ bản được xác định đến đê hữu ngạn, thuộc các phường Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam và các xã Ô Diên, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân. Phía tây khu vực nghiên cứu giáp cầu Hồng Hà, phía đông giáp cầu Mễ Sở.

Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm cụ thể hóa định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó xác định sông Hồng là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, không gian văn hóa, đổi mới sáng tạo, đồng thời là trục phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị của Thủ đô.

Qua đó, hình thành không gian mang tính biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo".

Quy hoạch ưu tiên ba định hướng gồm An toàn - Sinh thái - Giao thông. Theo đó, việc phát triển không gian đô thị, sử dụng bãi sông, bố trí công trình và hạ tầng phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực, bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, an toàn đê điều và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, quy hoạch yêu cầu hài hòa giữa phát triển đô thị với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, làng nghề truyền thống và hệ sinh thái sông Hồng.

Việc cải tạo, chỉnh trang, tái thiết các khu dân cư ngoài đê phải gắn với nâng cao chất lượng sống, bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, kế thừa các nội dung quy hoạch, dự án còn phù hợp, bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và không gian các phân khu lân cận.

Quy mô dân số trong khu vực nghiên cứu được dự báo khoảng 800.000 - 1,2 triệu người.

Phân loại khu vực giữ lại, di dời và tái thiết đô thị

Theo định hướng quy hoạch, không gian đô thị ven sông Hồng được tổ chức theo cấu trúc phân lớp, với chiều cao công trình thấp dần về phía bờ sông.

Trong đó, khu vực sát bờ sông được bố trí các không gian ngập nước. Tiếp đến là khu bán ngập, dành cho công viên, cây xanh và quảng trường. Khu vực ít ngập được định hướng phát triển dịch vụ du lịch và các công trình thấp tầng có thể tháo lắp.

Lớp không gian sát đê được định hướng phát triển các khu chức năng hỗn hợp, thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, y tế và giáo dục.

Việc bố trí công trình, không gian chức năng cũng được phân chia theo cao độ địa hình. Cụ thể, khu vực có cao độ trên 11,5 m được phép xây dựng công trình; từ 9,5 m đến 11,5 m bố trí các công trình thích ứng, nhà nổi, ưu tiên không gian vui chơi, giải trí và sinh hoạt cộng đồng.

Khu vực có cao độ từ 7,5 m đến 9,5 m ưu tiên bố trí đường bộ và các loại hình công viên bán ngập. Đối với khu vực dưới 7,5 m, quy hoạch định hướng phát triển đường dạo và các loại hình công viên ngập nước.

Đáng chú ý, đối với các khu dân cư ven sông Hồng, nơi tập trung nhiều làng lâu đời, làng nghề truyền thống, di tích lịch sử - văn hóa và thiết chế cộng đồng, quy hoạch xác định nguyên tắc phân loại theo điều kiện thực tế, không áp dụng một phương án chung cho toàn bộ khu vực ngoài đê.

Theo đó, các khu vực được chia thành ba nhóm chính:

Việc phân loại được căn cứ vào mức độ bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và thoát lũ; phạm vi ảnh hưởng của trục đại lộ, các nút giao thông và công trình hạ tầng; khả năng duy trì cấu trúc làng sau khi mở đường.

Bên cạnh đó, các yếu tố về giá trị di tích, kiến trúc, lịch sử, văn hóa, nghề truyền thống, chất lượng hạ tầng hiện hữu và vị trí trong cấu trúc phát triển đô thị mới cũng được xem xét.

Đối với các làng nghề truyền thống và làng lâu đời có giá trị, thành phố ưu tiên bảo tồn khu vực lõi, kết hợp chỉnh trang hạ tầng và kiểm soát phát triển.

Trong khi đó, diện phải di dời để tái thiết bao gồm các khu vực không bảo đảm an toàn thoát lũ hoặc nằm trong phạm vi mở đường giao thông, trục đại lộ cảnh quan, các nút giao thông và công trình hạ tầng.

Quy hoạch cũng xác định khu vực trung tâm, động lực phát triển của toàn bộ trục không gian cảnh quan sông Hồng, bao gồm toàn bộ khu vực trong Vành đai 2, đoạn từ cầu Nhật Tân đến cầu Vĩnh Tuy, cùng một số khu dân cư khác được xác định cụ thể trong đồ án quy hoạch.

Đối với nhu cầu bố trí tái định cư, phạm vi quy hoạch có các dự án khu đô thị định cư, khu đô thị đa mục tiêu tại các phường Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề và xã Bát Tràng.

Song song với việc sắp xếp, tái thiết không gian đô thị, quy hoạch đặt ra yêu cầu bảo tồn các di tích lịch sử - văn hóa, địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến, bao gồm cả di tích đã được xếp hạng và chưa được xếp hạng, gắn với cộng đồng dân cư.

Trong các bước triển khai tiếp theo, Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, xác định cụ thể phương án đối với từng khu vực, bao gồm cải tạo, chỉnh trang có điều kiện hoặc di dời để tái thiết.

Các phương án này sẽ gắn với quy định đặc thù về quy hoạch, kiến trúc và hạ tầng, được cụ thể hóa trong Quy định quản lý theo quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và các dự án đầu tư.