Hoàn thiện Nghị quyết, tạo cơ chế xử lý phù hợp để khuyến khích đổi mới sáng tạo

Dự thảo Nghị quyết về xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được chỉnh lý theo hướng giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời, tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.

Ngày 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Đề cập về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết về cơ bản, các đại biểu Quốc hội đều thống nhất rất cao với sự cần thiết ban hành và các nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết.

So với dự thảo Chính phủ trình, dự thảo Nghị quyết sau tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội giữ nguyên kết cấu 3 Chương với 13 Điều, sửa đổi 11/13 Điều, giữ nguyên 2 Điều (Điều 1, Điều 2), cơ bản giữ các nội dung chính sách lớn của dự thảo Nghị quyết.

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai cho biết Thường trực Ủy ban nhận thấy cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội và chỉnh lý dự thảo theo hướng vừa giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.

Đây là định hướng cần thiết để tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khơi thông nguồn lực, khuyến khích đổi mới, sáng tạo nhưng không tạo khoảng trống để hợp thức hóa vi phạm.

Cũng tại phiên họp sáng nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, dự thảo Nghị quyết sau khi được tiếp thu, chỉnh lý gồm 08 điều.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thống nhất chỉnh lý điểm a khoản 1 Điều 2 về chỉ tiêu giảm số vụ phạm tội về trật tự xã hội bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển (Nghị quyết số 18-NQ/TW).

Đồng thời, chỉnh lý điểm n khoản 1 Điều 2 về chỉ tiêu giảm số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW và Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.

Ngoài ra, bỏ chỉ tiêu về tỷ lệ điều tra, khám phá tội phạm của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao để phù hợp với kết luận của cấp có thẩm quyền. Chỉnh lý điểm b khoản 1 Điều 4 về chỉ tiêu bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi chủ quan, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn hoạt động của Tòa án nhân dân...

Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4 của dự thảo Nghị quyết), dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội thiết kế 02 phương án.

Phương án 1 quy định theo hướng vừa phải bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, vừa tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý như quy định của Nghị quyết số 96/2019/QH14 hiện hành. 

Phương án 2 quy định theo hướng ngoài nội dung quy định về việc giải quyết 100% các vụ việc đảm bảo đúng tiến độ, bổ sung thêm nội dung là chỉ tiêu cụ thể thì do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định cụ thể.

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cơ bản thống nhất với báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Nghị quyết. Liên quan đến chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính, Chủ tịch Quốc hội nhất trí với phương án 2, đồng thời đề nghị ban soạn thảo tiếp tục chỉnh sửa kỹ thuật văn bản để hoàn thiện Nghị quyết...