Kế thừa doanh nghiệp gia đình: Chuyển hóa giá trị thành năng lực tăng trưởng mới

Kế thừa doanh nghiệp gia đình: Chuyển hóa giá trị thành năng lực tăng trưởng mớiHoàng Ngân-24/09/2026 16:33 (GMT+7)(VNF) - Kế thừa doanh nghiệp gia đình không chỉ là bảo toàn tài sản hay sao chép cách làm của thế hệ trước. Đó là quá trình chuyển hóa các giá trị gia đình thành năng lực quản trị, khả năng thích ứng và mô hình tăng trưởng mới phù hợp với bối cảnh.Đó là quan điểm của bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT CTCP Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS, HOSE: SBT) và CTCP Xuất nhập khẩu Bến Tre (Betrimex), tại phiên thảo luận “Từ tài sản đến di sản” trong khuôn khổ Techcombank Investment Summit 2026.Theo bà My, mỗi thế hệ doanh nhân có bối cảnh khác nhau: thế hệ sáng lập tạo nền móng bằng kinh nghiệm và khả năng nắm bắt cơ hội, trong khi thế hệ kế nhiệm phải thích ứng với yêu cầu mới về công nghệ, dữ liệu, quản trị rủi ro, vốn và phát triển bền vững. Vì vậy, kế thừa không chỉ là bảo toàn nền tảng, mà còn chuyển hóa giá trị, uy tín và kinh nghiệm gia đình thành năng lực quản trị và động lực tăng trưởng mới.Sự khác biệt giữa các thế hệ là tự nhiên, khi thế hệ trước dựa nhiều vào kinh nghiệm và khả năng ứng biến, còn thế hệ sau chú trọng dữ liệu, công nghệ và quản trị. Nếu được kết hợp phù hợp, kinh nghiệm tạo nền tảng và chiều sâu, trong khi tư duy mới giúp doanh nghiệp kiểm chứng cách làm cũ và thích ứng với thay đổi.Thế hệ kế nhiệm không nhất thiết lặp lại phương pháp cũ, mà cần kế thừa tinh thần doanh chủ, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm để chuyển hóa thành năng lực quản trị, ra quyết định và tăng trưởng phù hợp với thời đại. Bài toán kế thừa là giữ những giá trị đã được kiểm chứng, đồng thời chuyển hóa chúng thành năng lực thích ứng và nền tảng quản trị lâu dài.Ở giai đoạn đầu, doanh nghiệp gia đình thường dựa vào niềm tin, quan hệ giữa các thành viên và vai trò của người sáng lập, giúp ra quyết định nhanh khi quy mô còn nhỏ. Khi mở rộng, huy động vốn hoặc trở thành công ty đại chúng, trách nhiệm quản trị cũng mở rộng, với quyết định tác động đến nhiều bên liên quan.Doanh nghiệp cần chuyển niềm tin cá nhân trong gia đình thành năng lực quản trị thông qua hệ thống minh bạch, cơ chế kiểm soát và quy trình ra quyết định nhất quán. Ranh giới rõ giữa quan hệ gia đình và quản trị giúp doanh nghiệp thu hút nhân tài, vốn, đối tác dài hạn và giảm phụ thuộc vào cá nhân hay một thế hệ.Khi nền tảng quản trị đã được củng cố, câu hỏi tiếp theo là doanh nghiệp sẽ chuyển hóa các giá trị ấy thành mô hình tăng trưởng như thế nào.Doanh nghiệp gia đình cần xác định rõ những giá trị phải gìn giữ và những yếu tố cần thay đổi, từ bản sắc, uy tín, nguyên tắc đến mô hình kinh doanh, quản trị, công nghệ và nhân sự. Tại AgriS, quá trình này thể hiện qua chuyển đổi từ doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp sang nền tảng chuỗi giá trị nông nghiệp – thực phẩm tích hợp, đồng thời chuyển từ quản trị dựa trên kinh nghiệm sang dữ liệu và mở rộng hợp tác quốc tế, qua đó chuyển các giá trị về nông nghiệp, người nông dân và tư duy dài hạn thành năng lực quản trị, đổi mới và cạnh tranh.Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời mở rộng giá trị cho các bên liên quan. Vì vậy, kế thừa không phải duy trì nguyên trạng mà là đưa những giá trị cốt lõi vào phương thức vận hành mới, để tiếp tục tạo năng lực và kết quả trong điều kiện mới; người kế nhiệm cũng cần được chuẩn bị bằng trải nghiệm và trách nhiệm, thay vì chỉ được trao vị trí.Người kế nhiệm cần được rèn luyện năng lực lãnh đạo thông qua trải nghiệm thực tế, quyền ra quyết định đi cùng trách nhiệm và tiêu chuẩn đánh giá minh bạch, bởi kế thừa không chỉ là nhận một vị trí mà còn là khả năng tạo dựng uy tín và chuyển hóa nền tảng thành kết quả.Thế hệ kế nhiệm cần hiểu rõ tài sản gia đình, nguồn gốc, mục tiêu và trách nhiệm đi kèm, đồng thời biết chuyển hóa tài sản thành nguồn lực cho tăng trưởng thay vì chỉ bảo toàn. Việc trao quyền từng bước giúp họ rèn năng lực quản trị, phân bổ nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả, thay vì chỉ tiếp nhận quyền sở hữu.“Mỗi người con đều mang trong mình DNA của gia đình. Tôi kế thừa những giá trị ấy, nhưng thế hệ của tôi có trách nhiệm đưa chúng vào một chặng đường mới và tạo ra những giá trị lớn hơn.”Kế thừa là quá trình thế hệ trước trao nền tảng và niềm tin, còn thế hệ sau chuyển hóa thành năng lực, kỷ luật, hệ thống quản trị và kết quả mới. Khi giá trị gia đình trở thành năng lực quản trị và tăng trưởng, doanh nghiệp không chỉ bảo toàn tài sản mà còn tạo dựng nền tảng cho một di sản mới.