Kết nối QR xuyên biên giới: Củng cố 'chủ quyền thanh toán', thêm động lực cho tăng trưởng

Mở rộng kết nối QR xuyên biên giới là bước tiến quan trọng trong quá trình tự chủ hạ tầng thanh toán của Việt Nam, từ đó nhân lên lợi thế trong hội nhập quốc tế. Trải nghiệm thanh toán liền mạch, chi phí cạnh tranh không chỉ kích thích tiêu dùng, giao thương, du lịch mà còn góp phần minh bạch dòng tiền vào - ra, tạo nguồn dữ liệu sát thực tiễn cho điều hành kinh tế và hoạch định chính sách, góp phần tạo thêm động lực cho tăng trưởng...

Trong nhiều thập niên, thanh toán bán lẻ xuyên biên giới chủ yếu dựa vào tiền mặt và các mạng lưới thẻ quốc tế. Sự phát triển của hệ thống thanh toán tức thời và mã QR đã mở ra cơ hội lớn để Việt Nam kết nối trực tiếp hạ tầng thanh toán trong nước với các đối tác quốc tế.

NHỮNG TÍN HIỆU KHẢ QUAN

Dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, trong vài năm gần đây, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) đã phối hợp với các ngân hàng, các tổ chức trung gian thanh toán và các đối tác quốc tế đẩy mạnh triển khai phương thức thanh toán xuyên biên giới qua mã QR– VietQRGlobal, cho phép người nước ngoài đến Việt Nam và người Việt Nam ra nước ngoài sử dụng ứng dụng ngân hàng quét mã QR để thanh toán với trải nghiệm liền mạch, đơn giản như ở nhà. 

Theo số liệu từ Napas, VietQRGlobal đang tăng trưởng tích cực tại 3 thị trường Thái Lan, Lào và Campuchia. Trong 6 tháng đầu năm 2026, số giao dịch của du khách từ ba nước này tại Việt Nam tăng gần 5,5 lần, còn giá trị giao dịch tăng 3,3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, số lượng và giá trị giao dịch của người Việt Nam tại Thái Lan, Lào và Campuchia đều tăng gần 4 lần.

Tại thị trường Trung Quốc, VietQRGlobal cũng ghi nhận mức tăng đáng kể sau khi mở rộng kết nối. Napas chính thức triển khai dịch vụ qua kết nối với UPI vào tháng 12/2025 và Alipay vào tháng 4/2026, trước mắt phục vụ khách Trung Quốc thanh toán tại Việt Nam. Đến tháng 6/2026, số lượng giao dịch tăng 2,6 lần và giá trị giao dịch tăng 2,9 lần so với tháng 4/2026.

Napas đang tiếp tục mở rộng VietQRGlobal để người Việt Nam có thể thanh toán tại các thị trường đã kết nối như Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore, đồng thời thúc đẩy kết nối với Ấn Độ, Đài Loan và các thị trường tiềm năng khác. Việc mở rộng mạng lưới hướng tới thúc đẩy thanh toán bán lẻ hai chiều qua mã QR giữa Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Từ góc độ một nền tảng đang đồng hành cùng hơn 300.000 hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Ngô Trung Dũng, Phó Giám đốc Kinh doanh KiotViet, cho rằng VietQRGlobal không chỉ là một phương thức thanh toán mới, mà còn mở ra cơ hội để hàng triệu điểm bán truyền thống tiếp cận trực tiếp dòng chi tiêu của khách quốc tế.

'Các hình thức thanh toán quốc tế như thẻ hay cổng thanh toán trực tuyến hiện đã khá phổ biến, nhưng chủ yếu phù hợp với doanh nghiệp lớn hoặc các mô hình thương mại điện tử. Với hộ kinh doanh, cửa hàng nhỏ và điểm bán truyền thống, việc triển khai thường đòi hỏi thêm thiết bị POS, kết nối với các đơn vị trung gian, kéo theo chi phí và quy trình quản lý phức tạp.

Trong bối cảnh các hộ kinh doanh vừa phải tiết giảm chi phí, vừa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, VietQRGlobal mở ra một cách tiếp cận đơn giản hơn. Người bán gần như không phải đầu tư thêm hạ tầng thanh toán. Chỉ với mã QR tích hợp trên phần mềm quản lý bán hàng, cửa hàng có thể nhận thanh toán của khách quốc tế ngay tại quầy. Điều này giúp giảm chi phí, hạ thấp rào cản tiếp cận và đưa thanh toán số đến gần hơn với các điểm bán nhỏ', ông Dũng nói.

TỰ CHỦ HẠ TẦNG THANH TOÁN, TĂNG LỢI THẾ TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Ở góc độ vĩ mô, mở rộng thanh toán xuyên biên giới không chỉ tạo thuận lợi cho giao thương, du lịch và tiêu dùng mà còn góp phần củng cố chủ quyền thanh toán quốc gia, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Với VietQRGlobal, Việt Nam từng bước nâng cao khả năng tự chủ về hạ tầng thanh toán khi hệ thống trong nước có thể kết nối trực tiếp với các đối tác nước ngoài. Phạm vi kết nối càng rộng, khả năng chủ động trong thanh toán xuyên biên giới và hội nhập càng lớn.

Lợi thế còn nằm ở chi phí. Hiện mức chiết khấu thanh toán đối với các loại thẻ quốc tế như Visa, Mastercard, JCB hay UnionPay vào khoảng 1,2 - 2,2% với thẻ phát hành tại Việt Nam và 2,4 - 3% với thẻ phát hành ngoài Việt Nam. Trong khi đó, chi phí thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến thấp hơn, kết hợp với khả năng thanh toán ngay trên ứng dụng quen thuộc, giúp giảm rào cản giao dịch và khuyến khích du khách quốc tế chi tiêu nhiều hơn tại Việt Nam.

Hình thức thanh toán này cũng giúp việc thống kê chính xác một phần hành trình chu chuyển vào ra của dòng chảy ngoại tệ của Việt Nam; nhờ đó, cơ quan quản lý có thể ban hành các chính sách kinh tế thương mại, du lịch, y tế sát thực tế và hoạch định chính xác hơn bảng cân đối cán cân thanh toán tổng thể cũng như cơ chế điều hành tỷ giá. 

ĐỂ VietQRGlobal PHÁT HUY TIỀM NĂNG, MỞ RỘNG BỀN VỮNG

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để VietQRGlobal thực sự phát huy tiềm năng, cần phải giải quyết đồng bộ nhiều vấn đề. 

Trước hết, VietQRGlobal cần ưu tiên kết nối với những thị trường có lượng người đi lại hai chiều lớn với Việt Nam, nhất là về du lịch, du lịch y tế, thương mại, đầu tư và thăm thân, như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Thái Lan.

Việc triển khai các giải pháp thanh toán thuận tiện sẽ giúp du khách không cần sử dụng tiền mặt hay thực hiện các thao tác đổi tiền phức tạp; từ đó, gia tăng mức chi tiêu trong suốt hành trình. Không chỉ dừng lại ở hoạt động mua sắm hay sử dụng dịch vụ, thanh toán xuyên biên giới còn hỗ trợ cả hai chiều cho các nhu cầu như đặt tour, đặt vé máy bay, nơi khách du lịch/du lịch y tế có thể chủ động thanh toán ngay từ quốc gia của mình.

Cùng với VietQRGlobal, thanh toán QR trong nước cũng cần được phát triển đồng bộ. Một hệ sinh thái QR rộng và thông suốt không chỉ phục vụ giao dịch của người dân, doanh nghiệp mà còn giúp các hoạt động kinh doanh và dòng tiền minh bạch hơn, tăng khả năng liên kết giữa thanh toán, hàng hóa và hóa đơn. Đây cũng là nền tảng để cơ quan quản lý có thêm dữ liệu phục vụ quản lý kinh tế.

Khi độ phủ ngày càng lớn, yêu cầu tiếp theo là nâng chất lượng trải nghiệm. VietQR hiện đã quen thuộc trong chuyển tiền, nhưng trải nghiệm thanh toán cũng như khả năng quản lý, đối soát cho người bán vẫn còn dư địa cải thiện. Hệ thống cần tiến tới đơn giản hơn cho người mua nhưng đồng thời thuận tiện hơn cho người bán trong quản lý giao dịch, đối soát và tài chính.

Quá trình mở rộng này cũng cần sự hỗ trợ phù hợp về chính sách, nhất là trong giai đoạn đầu khi doanh nghiệp và người dùng thay đổi thói quen thanh toán. Các cơ chế hỗ trợ chi phí hoặc ưu đãi có thể tạo thêm động lực mở rộng mạng lưới chấp nhận, song cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Đặc biệt, quy mô giao dịch và số lượng người tham gia càng lớn thì yêu cầu về an toàn càng cao. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng phức tạp, mở rộng VietQRGlobal phải đi cùng với tăng cường bảo mật, phòng chống gian lận và bảo vệ người dùng. Đây là điều kiện quan trọng để duy trì niềm tin của người dân, doanh nghiệp, ngân hàng và các tổ chức trung gian thanh toán khi thanh toán QR vượt khỏi biên giới quốc gia.