Khủng hoảng chi phí sưởi ấm ở khu vực Đông Bắc của Mỹ do chiến tranh Vùng Vịnh

Các hộ gia đình trên khắp vùng Đông Bắc nước Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng giá dầu sưởi tăng chóng mặt khi mùa đông đến gần - một hệ lụy của cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran...

Nhiều hộ buộc phải quay sang sử dụng các nguồn nhiệt lỗi thời như củi đốt để làm ấm, trong khi chỉ còn chưa đầy 2 tuần nữa là tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Giá dầu sưởi - loại nhiên liệu tinh chế từ dầu thô để dùng cho các lò sưởi và nồi hơi nhằm cung cấp nhiệt cho nhà ở và các tòa nhà - ở Mỹ đã tăng 50% kể từ khi eo biển Hormuz bị đóng cửa sau khi cuộc chiến bắt đầu vào cuối tháng 2. Mức tăng giá lớn như vậy của dầu sưởi khiến miền Đông Bắc của Mỹ phải xem xét lại quan điểm phản đối khí đốt tự nhiên - theo tờ báo Financial Times.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), mức giá 6,14 USD/gallon của dầu sưởi hiện nay là mức cao kỷ lục. Giá dầu sưởi ở Mỹ thường biến động tương đồng với giá dầu diesel. Còn theo Hiệp hội Giám đốc hỗ trợ năng lượng Quốc gia Mỹ (NEADA), các hộ gia đình có thu nhập thấp ở vùng Đông Bắc nước này sẽ phải gánh thêm 1,1 tỷ USD chi phí sưởi ấm trong mùa đông này, tương đương mức tăng 50%.

Trao đổi với Financial Times, ông Dan Coyne, Giám đốc điều hành của tổ chức từ thiện United Way tại miền Nam bang Maine, cho biết số cuộc gọi yêu cầu hỗ trợ sưởi ấm khẩn cấp đã tăng mạnh khi thời tiết chuyển lạnh. Nhiều người nói rằng họ buộc phải cắt giảm việc sưởi ấm để dành tiền mua thuốc men và trả tiền thuê nhà.

Ông Tony DiMarco, người điều hành một 'ngân hàng củi' - nơi cung cấp củi miễn phí cho người khó khăn) tại Freeport, Maine - cho biết một số cư dân địa phương đang lắp đặt lò sưởi bằng củi để ứng phó với chi phí dầu sưởi tăng cao, và điều này vô tình khiến giá củi cũng trở nên đắt đỏ hơn. Ông cho biết nhu cầu tại cơ sở của mình xuất hiện sớm hơn mọi năm, với người dân từ khắp nơi trong bang tìm đến.

'Tình trạng này cho thấy những khó mà người dân đang phải trải qua. Sẽ có nhiều vụ cháy ống khói hơn, chất lượng không khí sẽ suy giảm, và mọi người sẽ phải đối mặt với những quyết định như chọn ăn uống hay chọn sưởi ấm', ông DiMarco nói.

Lượng củi mà ông DiMarco phân phát đã tăng gấp đôi so với mùa sưởi ấm năm 2025. Một 'ngân hàng củi' khác là Midcoast Wood Bank tại Topsham, một thị trấn ở phía Nam bang Maine - dự kiến lượng củi cung cấp sẽ tăng 67%. Khi mùa đông cận kề, dữ liệu từ EIA cho thấy doanh số bán viên nén gỗ hàng tháng đã tăng 1/3 so với năm ngoái.

Vấn đề chi phí sưởi ấm leo thang ở bang Maine đang định hình cuộc đua sít sao vào Thượng viện giữa đương kim thượng nghị sĩ Susan Collins, người đã giữ ghế qua 5 nhiệm kỳ, và ông Troy Jackson, một người làm nghề khai thác gỗ. Theo một cuộc thăm dò của Insider Advantage công bố vào giữa tháng 10, ông Jackson hiện đang dẫn trước 2 điểm phần trăm.

Ông Jackson đã chỉ trích việc bà Collins ủng hộ cuộc chiến tại Iran, cho rằng 'giá năng lượng đang tăng lên mức cao kỷ lục chính là do cuộc chiến ở Iran, trong khi bà Susan Collins đã có tới 5 lần bỏ phiếu chống lại việc chấm dứt cuộc xung đột này'.

Về phần mình, bà Collins đã kêu gọi Tổng thống Donald Trump hỗ trợ giảm chi phí sưởi ấm cho người dân địa phương. Vào cuối tháng 9, bà đề nghị Tổng thống sử dụng kho dự trữ dầu sưởi khẩn cấp của Mỹ để 'bảo vệ người dân bang Maine trước tình trạng giá cả quá cao', đồng thời nhấn mạnh những nỗ lực của bà trong việc giải ngân 38 triệu USD hỗ trợ chi phí sưởi ấm tại nhà.

Ông Trump cũng đã nỗ lực kiềm chế các tác động kinh tế tiêu cực từ cuộc xung đột tại Iran trước thềm cuộc bầu cử tháng 11, bao gồm đạt được một thỏa thuận dầu diesel với Nga mà theo đó Nga sẽ cung ứng hàng triệu tấn dầu diesel ra thị trường toàn cầu.

Phần lớn các khu vực tại Mỹ sử dụng khí đốt tự nhiên và điện để sưởi ấm, nhưng các bang vùng Đông Bắc lại phụ thuộc nhiều vào dầu sưởi. Loại nhiên liệu này được sử dụng tại một nửa số hộ gia đình ở bang Maine, và hơn 1/3 số hộ gia đình tại các bang New Hampshire, Vermont và Connecticut.

Do dầu sưởi được các đại lý độc lập bán theo đơn vị gallon, cấu trúc thị trường này thiếu các cơ chế bảo vệ người tiêu dùng so với thị trường điện và khí đốt tự nhiên - vốn chịu sự quản lý chặt chẽ hơn, buộc các đơn vị cung cấp phải đưa ra các phương án thanh toán linh hoạt, ưu đãi giá và các biện pháp ngăn chặn việc cắt dịch vụ.

Trong giai đoạn thập niên 2010 và 2020, các bang như Massachusetts, New Hampshire và New York đã ngăn cản việc phát triển các đường ống dẫn khí đốt vào và trong phạm vi các bang này.

Giờ đây, tình trạng giá dầu sưởi tăng mạnh đã khiến việc các bang vùng Đông Bắc từ chối sử dụng khí đốt tự nhiên trở thành tâm điểm chú ý. Ngay từ trước khi cuộc khủng hoảng Iran xảy ra, nhiều hộ gia đình trong khu vực đã bắt đầu chuyển sang sử dụng khí đốt tự nhiên. Như tại bang Maine, tỷ lệ các hộ gia đình dùng khí đốt tự nhiên để sưởi ấm đã tăng từ 3,5% lên 8,3% trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2024. Nhiều gia đình cũng đã chuyển sang sử dụng máy bơm nhiệt, một loại thiết bị vận hành bằng điện năng.

Nhưng chi phí năng lượng nói chung đang tăng cao trên diện rộng. Từ tháng 1/2025 đến nay, giá điện ở Mỹ đã tăng 11,2% và giá khí đốt tự nhiên tăng 9,3%.

Đầu tuần này, Bộ Năng lượng Mỹ thông báo sẽ cấp 42 triệu USD từ nguồn ngân sách theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng cho dự án đường ống dẫn khí đốt Constitution Pipeline, chạy từ Pennsylvania đến New York. Chính quyền các bang Massachusetts, Connecticut và New York cũng đã nới lỏng lập trường về việc mở rộng công suất các đường ống dẫn khí đốt, nhưng có lẽ đã quá muộn để người tiêu dùng có thể hưởng lợi.

Ông Andy Lipow, Chủ tịch của Lipow Oil Associates, nhận định: 'Hiện tại không có nhiều lựa chọn thay thế. Nếu muốn chuyển đổi cách sưởi ấm, người dân cần phải kết nối được với hệ thống cung cấp khí đốt tự nhiên, trong khi khu vực của họ có thể không có hệ thống đó'.