Ảnh minh họa.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn vừa ký quyết định thành lập Tổ công tác xây dựng cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Tổ công tác có 30 thành viên, do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn làm Tổ trưởng; ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng (Bộ Tài chính), làm Phó Tổ trưởng thường trực.
Ba Phó Tổ trưởng khác gồm ông Bùi Việt Hưng, bà Lương Thị Hồng Hạnh và bà Nguyễn Thị Quế Hương, đều là lãnh đạo Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng, Bộ Tài chính.
Theo quyết định, Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng Đề án về cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
Tham gia Tổ công tác còn có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Vụ Ngân sách nhà nước, Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Vụ Quản lý quy hoạch, Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, Cục Quản lý đấu thầu, Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Cục Đầu tư nước ngoài và Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính.
Ngoài ra, Tổ công tác có đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Tài chính TP. Hà Nội, Sở Xây dựng TP.HCM và Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.
Danh sách còn có 3 vị trí dành cho đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhân sự cụ thể sẽ được các cơ quan này cử tham gia theo quy định.
Các thành viên Tổ công tác làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, thực hiện nhiệm vụ do Tổ trưởng phân công. Tổ công tác chấm dứt hoạt động và tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ xây dựng Đề án.
Việc nghiên cứu cơ chế huy động vốn được đặt ra trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế và việc tiếp cận vốn ODA ngày càng khó khăn.
Riêng Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư với sơ bộ tổng mức đầu tư 1.713.548 tỷ đồng. Trong khi đó, việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội và TP.HCM vẫn gặp nhiều khó khăn về huy động vốn và tiến độ triển khai.
Các cơ chế thu hút vốn tư nhân vào lĩnh vực đường sắt chưa đủ hấp dẫn do thời gian hoàn vốn dài, hiệu quả tài chính thấp và rủi ro lớn. Việc khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt cũng chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Bên cạnh nguồn vốn đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống đường sắt còn đòi hỏi nguồn lực lớn cho công nghiệp đường sắt trong nước, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.
