'Nền kinh tế ngày tận thế' trỗi dậy, Phố Wall nhập cuộc

Mua sắm như thể ngày mai sẽ không còn tồn tại
Loạt sự cố công nghệ gây chú ý trong thời gian gần đây, khiến các chuyến bay phải dừng hoạt động, người dùng không thể truy cập email và các giao dịch ngân hàng bị đình trệ, đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công mạng được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như tình trạng của lưới điện Mỹ.
Các quan chức chính phủ đã bác bỏ những tin đồn và suy đoán lan truyền trên mạng xã hội về khả năng có một thế lực đứng sau hàng loạt sự cố này. Tuy nhiên, bất chấp những lời trấn an đó, nhiều người tiêu dùng vẫn chủ động chuẩn bị cho khả năng xảy ra một sự cố mất điện công nghệ trên diện rộng hoặc những tình huống khẩn cấp khác.
Những sự cố công nghệ lớn đã xảy ra tập trung trong khoảng thời gian từ ngày 12 đến ngày 17/11. Trong giai đoạn này, chi tiêu của người tiêu dùng tại các thương hiệu chuyên cung cấp sản phẩm ứng phó khẩn cấp tăng khoảng 400% so với cùng kỳ năm trước, theo dữ liệu giao dịch thẻ do Consumer Edge phân tích riêng cho CNBC.

Tại Ready America, doanh nghiệp chuyên bán các sản phẩm như bộ dụng cụ sinh tồn khẩn cấp, nước uống đóng chai và thanh năng lượng giàu calo, doanh số bán hàng qua các nền tảng thương mại điện tử đã tăng khoảng 5 lần trong những ngày gần đây. Ngoài ra, các khách hàng doanh nghiệp vốn dự trữ sản phẩm của công ty có trụ sở tại Vista, bang California, tại văn phòng để sử dụng trong trường hợp khẩn cấp cũng liên tục gọi điện đặt thêm hàng.
Theo ông Trevyn Reese, Chủ tịch Ready America, công ty hiếm khi chứng kiến nhu cầu tăng mạnh như hiện nay, ngoại trừ giai đoạn đại dịch Covid-19 khiến người Mỹ phải phong tỏa hơn 6 năm trước.
Trước tình hình đó, Ready America đã yêu cầu các nhà cung cấp đẩy mạnh sản xuất. Doanh nghiệp gia đình này thậm chí đã rơi vào tình trạng thiếu viên lọc nước và phải hướng khách hàng sang những sản phẩm thay thế như nước uống đóng gói dạng túi.
'Với tất cả những gì đang diễn ra trên các phương tiện truyền thông hiện nay, chúng tôi chứng kiến số người muốn chủ động chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp tăng đột biến', ông Reese cho biết.
Mặc dù chuỗi sự cố công nghệ gần đây khiến những lo ngại về nguy cơ mất điện lên đến đỉnh điểm, dữ liệu cho thấy tâm lý bất an của người tiêu dùng đã âm ỉ từ nhiều tuần trước đó.
Theo Consumer Edge, người mua sắm bắt đầu gia tăng đáng kể chi tiêu cho các sản phẩm của những thương hiệu chuyên về chuẩn bị ứng phó khẩn cấp từ cuối tháng trước. Cũng trong khoảng thời gian này, Fox News đưa tin Lầu Năm Góc đang chuẩn bị để các căn cứ quân sự Mỹ có thể duy trì hoạt động ít nhất 90 ngày mà không cần sự hỗ trợ từ bên ngoài.
Theo Hiệp hội Thương mại Súng quốc gia Mỹ (NSSF), doanh số bán súng trong tháng 10 tăng khoảng 8% so với cùng kỳ năm trước. Các nhà bán lẻ và nhà sản xuất súng cũng cho biết nhu cầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong tháng 11. NSSF nhận định xu hướng này xuất phát từ sự kết hợp giữa tâm lý bất định liên quan đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và những sự cố công nghệ gần đây.
'Nếu người dân đang chi tiền mua súng và đạn dược, họ đang trực tiếp thể hiện ưu tiên của mình thông qua hành vi tiêu dùng. Họ đang đầu tư vào những sản phẩm có thể bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình', ông Mark Oliva, Giám đốc điều hành phụ trách quan hệ công chúng của NSSF, cho biết.
Nỗi lo ngày tận thế lan đến Phố Wall
Giờ đây, những cuộc thảo luận về các kịch bản tận thế cũng đã bắt đầu thu hút sự chú ý của Phố Wall.
Đầu tuần qua, ngân hàng Mizuho thông báo với khách hàng rằng nỗi lo ngại của người tiêu dùng về các sự cố công nghệ, cùng những gì ngân hàng gọi là 'tâm lý lo sợ ngày tận thế' lan truyền trên mạng xã hội, đang thúc đẩy người mua sắm đổ xô đến Costco để tích trữ hàng hóa thiết yếu.
Từ xu hướng này, Mizuho dự báo chỉ số tăng trưởng doanh thu bán hàng ngoài nhiên liệu – một thước đo quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của Costco – trong tháng 11 có thể vượt 10%. Đây sẽ là lần đầu tiên chỉ số này đạt mức đó kể từ năm 2022.

Ngân hàng RBC cũng cho biết xu hướng chuẩn bị cho các kịch bản tận thế đã tạo ra 'tác động thực sự' đối với hành vi mua sắm trên toàn cầu trong những tuần gần đây. Tuy nhiên, ngân hàng Canada này nhận định tác động hiện mới tập trung vào một nhóm sản phẩm tương đối hạn chế, chẳng hạn như thực phẩm giàu protein có thể bảo quản lâu, thiết bị lọc nước và thực phẩm khô dùng để dự trữ.
Ông Richard McWhorter, cố vấn quản lý tài sản cá nhân tại SRM, cho biết nhiều khách hàng của ông đang đổ xô đến Costco để mua hàng hóa với số lượng lớn, đồng thời mạnh tay chi tiền cho máy phát điện. Ông cũng nhận được ngày càng nhiều câu hỏi về cách chuẩn bị trong trường hợp hệ thống tài chính ngừng hoạt động.
'Tôi chưa từng chứng kiến điều gì như thế này trong suốt cuộc đời mình. Công việc của tôi có khía cạnh tài chính, nhưng cũng có khía cạnh tâm lý. Và trong hai tuần qua, khía cạnh tâm lý đã lấn át hoàn toàn', ông McWhorter nói.
Công ty kinh doanh kim loại quý American Hartford Gold cũng ghi nhận lượng yêu cầu tư vấn từ khách hàng tăng lên trong tuần này.
Ông Max Baecker, Chủ tịch công ty, cho biết một số khách hàng chia sẻ rằng sự quan tâm trở lại đối với các sản phẩm như vàng – vốn từ lâu được coi là tài sản trú ẩn an toàn trong những giai đoạn bất ổn – xuất phát từ mối lo ngại mới về việc phụ thuộc quá nhiều vào các mạng lưới tài chính kỹ thuật số.
Mối lo ngại này xuất hiện sau sự cố tại JPMorgan Chase, khiến các giao dịch của khách hàng bị ảnh hưởng trong vài giờ.
Theo ông Bilal Hafeez, Giám đốc điều hành Macro Hive, những sự cố gần đây có thể thúc đẩy các nhà đầu tư yêu cầu doanh nghiệp đẩy nhanh chi tiêu cho an ninh mạng, xuất phát từ tâm lý thận trọng trước nguy cơ các tác nhân AI độc hại.
Ông cho rằng xu hướng này có thể gợi nhớ đến làn sóng đầu tư vào phần mềm diệt virus trong thời kỳ bùng nổ dot-com, khi những lo ngại về các mối đe dọa trên internet thúc đẩy nhu cầu bảo vệ hệ thống máy tính.
Trên thị trường chứng khoán, Quỹ ETF an ninh mạng Global X (mã BUG) đã tăng khoảng 3% trong hai tuần qua, đi ngược xu hướng suy yếu của nhóm cổ phiếu AI và toàn ngành công nghệ.
Trong khi đó, chỉ số Nasdaq Composite đã rơi xuống vùng tăng trưởng âm tính từ đầu năm 2026 trong phiên giao dịch hôm 20/11. Diễn biến này đặt chỉ số tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ trước nguy cơ ghi nhận năm giảm điểm đầu tiên kể từ năm 2022.