Tin tức thị trường

Theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ nhóm xuất siêu lớn bị điều tra, áp thuế

Vietnamfinance
· 14 giờ trước

Doanh nghiệp được khuyến khích nhập khẩu máy móc

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Nghị quyết 403 về kế hoạch quản trị xuất siêu và rủi ro trong thương mại quốc tế giai đoạn 2026-2030.

Theo nghị quyết, Chính phủ định hướng quản trị xuất siêu trong quan hệ thương mại song phương theo hướng vừa mở rộng xuất khẩu, vừa tăng năng lực nhập khẩu phục vụ sản xuất. Trong đó, doanh nghiệp được khuyến khích nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ và nguyên liệu cần thiết, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung, nâng tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị sản xuất trong nước.

Doanh nghiệp được khuyến khích nhập khẩu máy móc.

Bộ Công Thương có trách nhiệm định kỳ đánh giá quy mô, cơ cấu và mức độ tập trung xuất siêu theo từng ngành hàng, sản phẩm, thị trường và khu vực doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, cơ quan này phải xây dựng cơ chế cảnh báo sớm đối với những nhóm hàng có thặng dư thương mại lớn hoặc phụ thuộc vào một số thị trường nhất định, làm căn cứ điều chỉnh chính sách sản xuất, phát triển thị trường và chuỗi cung ứng.

Bộ Tài chính phối hợp phân tích dữ liệu hải quan và đầu tư để xác định các doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu từng nhóm hàng, đồng thời đánh giá mức đóng góp của khu vực FDI. Cơ quan này cũng nghiên cứu cơ chế điều tiết dòng vốn FDI ngay từ khâu đăng ký đầu tư, khuyến khích các dự án có thị trường mục tiêu phù hợp với định hướng đa dạng hóa xuất khẩu.

Để đánh giá thực chất chất lượng xuất siêu, Bộ Công Thương sẽ rà soát nguồn gốc, cơ cấu và giá trị đầu vào nhập khẩu trong sản phẩm xuất khẩu, đặc biệt ở các ngành hàng chủ lực. Cùng với đó là giải pháp phát triển nguồn cung trong nước đối với những nguyên liệu, linh kiện và đầu vào quan trọng.

Kiểm soát gian lận xuất xứ, nguy cơ dư thừa công suất

Một trọng tâm khác của kế hoạch là kiểm soát gian lận xuất xứ và hành vi chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp. Bộ Công Thương được giao nghiên cứu sửa đổi các quy định về xuất xứ hàng hóa, cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), cơ chế tự chứng nhận và hậu kiểm.

Kiểm soát gian lận xuất xứ, nguy cơ dư thừa công suất.

Cơ quan này cũng phải chủ động cảnh báo những mặt hàng có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ việc điều tra từ nước ngoài.

Đối với nguy cơ dư thừa công suất, các địa phương được yêu cầu phối hợp rà soát những dự án đã cấp phép, đang triển khai hoặc nằm trong quy hoạch, bao gồm cả dự án FDI. Các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng cũng cần được đánh giá để làm rõ mục tiêu thực sự là tăng sản lượng, mở rộng công suất hay thúc đẩy xuất khẩu.

Trên cơ sở rà soát, Bộ Công Thương sẽ đề xuất điều chỉnh những chính sách có nguy cơ tạo ra tình trạng dư thừa công suất hoặc khiến hàng hóa Việt Nam bị đối tác thương mại coi là sản phẩm được trợ cấp.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định thực thi lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Bộ Nội vụ được giao xây dựng cơ chế nhận diện các nhóm hàng, khu vực và nhà cung ứng có rủi ro cao.

Khi có căn cứ phù hợp, cơ quan chức năng có thể tạm dừng thông quan, yêu cầu doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, nhà cung ứng và điều kiện sản xuất. Những lô hàng có vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức có thể bị từ chối nhập khẩu hoặc yêu cầu tái xuất.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương có nhiệm vụ theo dõi những thay đổi chính sách tại các thị trường xuất khẩu, kịp thời cảnh báo nguy cơ hàng Việt Nam bị điều tra, áp thuế hoặc áp dụng rào cản thương mại. Hai cơ quan cũng cần đề xuất biện pháp vận động và xử lý phù hợp ngay từ sớm.

Theo số liệu 10 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 1.001 tỷ USD, vượt quy mô cả năm 2025. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại thâm hụt khoảng 14,02 tỷ USD.

Cục Hải quan dự kiến kim ngạch xuất khẩu cả năm tăng trên 25%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu tăng 15-16% mà Chính phủ đề ra.