Nguồn thu ngoài lãi tăng mạnh
Nổi bật trong nhóm ngân hàng quy mô lớn, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất 9 tháng đầu năm gần 30.000 tỷ đồng, tăng gần 47% so cùng kỳ năm trước, tương đương kết quả thực hiện cả năm 2025. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc mở rộng tín dụng và gia tăng nguồn thu ngoài lãi. Thu nhập lãi thuần hợp nhất 9 tháng của nhà băng này đạt gần 53.100 tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kỳ; lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 8.644 tỷ đồng, tăng 76,3% so với cùng kỳ. Tổng thu nhập hoạt động đạt gần 65.500 tỷ đồng, tăng 25,3% so với cùng kỳ.
Techcombank vừa có quý có lợi nhuận cao nhất từ trước đến nay, với lợi nhuận trước thuế hợp nhất quý III/2026 đạt 10.375 tỷ đồng, tăng 25,8% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng đầu năm, Ngân hàng đạt 28.915 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 23,7%.
Ông Jens Lottner, Tổng giám đốc Techcombank cho biết, kết quả kinh doanh quý III cũng như 9 tháng đầu năm được thúc đẩy bởi sự đa dạng của các nguồn thu, trong đó thu từ lãi thuần, hoạt động dịch vụ tăng tích cực.
Tổng thu nhập hoạt động của Techcombank trong 9 tháng đạt 45.204 tỷ đồng, tăng 17,1%. Trong đó, thu nhập lãi thuần đạt gần 32.000 tỷ đồng, tăng 16,9%. Biên lãi thuần (NIM) quý III cải thiện lên 3,5%, từ mức 3,4% của quý trước. Đáng chú ý, hoạt động dịch vụ tiếp tục đóng góp tích cực vào kết quả kinh doanh chung, với thu nhập từ hoạt động dịch vụ 9 tháng đạt khoảng 11.800 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ.
Trong cơ cấu nguồn thu dịch vụ của Techcombank, thu từ thư tín dụng (LC), tiền mặt và thanh toán đạt 4.900 tỷ đồng, tăng 136,6% so với cùng kỳ, nhờ tiếp tục mở rộng các giải pháp LC. Thu phí dịch vụ bảo hiểm, bao gồm bancassurance và dịch vụ bảo hiểm của công ty con đạt 1.700 tỷ đồng, tăng 106,1%; thu phí dịch vụ thẻ đạt 1.500 tỷ đồng, tăng 29%. Thu từ dịch vụ ngoại hối và phái sinh đạt 1.100 tỷ đồng, tăng 27,1%, với sự hỗ trợ từ nhu cầu phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Kết thúc 9 tháng đầu năm 2026, ACB ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 16.600 tỷ đồng, thực hiện 74% kế hoạch cả năm. Trong đó, lợi nhuận quý III đạt gần 5.900 tỷ đồng, tăng 9% so cùng kỳ. Bên cạnh tăng trưởng về quy mô, chất lượng lợi nhuận cũng được củng cố, tập trung vào các hoạt động kinh doanh cốt lõi. Tổng thu nhập hoạt động 9 tháng đạt gần 28.000 tỷ đồng, tăng hơn 9% so với cùng kỳ. Trong cơ cấu lợi nhuận, thu nhập lãi thuần đạt hơn 23.000 tỷ đồng, tăng hơn 16% so cùng kỳ. Đối với nguồn thu ngoài lãi, thu nhập từ hoạt động dịch vụ đạt hơn 2.600 tỷ đồng, tăng 16% so cùng kỳ. Mặc dù không còn ghi nhận các khoản thu nhập bất thường so cùng kỳ, nhưng lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh khác vẫn đóng góp tích cực, lên gần 2.300 tỷ đồng vào tổng thu nhập của toàn Tập đoàn.
Luỹ kế 9 tháng đầu năm 2026, VIB báo lãi 6.071 tỷ đồng trước thuế, tăng 7,7% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập lãi thuần đạt 11.187 tỷ đồng, tăng 13%; lãi từ hoạt động dịch vụ tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 5.530 tỷ đồng. Song hoạt động kinh doanh ngoại hối ghi lỗ 1.147 tỷ đồng, so với mức lãi 124 tỷ đồng cùng kỳ.
MSB báo lãi trước thuế hợp nhất quý III/2026 hơn 2.017 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, nhờ một số nguồn thu tăng mạnh và tiết giảm chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Trong đó, thu nhập lãi thuần đóng góp hơn 3.422 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, ở nhóm phi tín dụng, hoạt động dịch vụ ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật 51%, ghi nhận thu nhập thuần 302 tỷ đồng. Lãi thuần từ các hoạt động khác duy trì đà tăng 11%, mang về hơn 156 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của MSB đạt gần 5.440 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ, thực hiện 68% kế hoạch cả năm.
Trong bối cảnh các nguồn thu ngoài lãi có sự điều chỉnh, mảng dịch vụ của MB vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, với lãi thuần đạt 5.192 tỷ đồng trong 9 tháng, tăng 16% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh ngoại hối đóng góp 467 tỷ đồng; mua bán chứng khoán kinh doanh mang về 529,5 tỷ đồng; trong khi lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư đạt 11,7 tỷ đồng...
Đóng góp từ hệ sinh thái tài chính
Những khoản thu nhập ngoài lãi hàng nghìn tỷ đồng tại nhiều ngân hàng là kết quả của chiến lược phát triển hệ sinh thái tài chính.
Tại MB, hệ sinh thái bao gồm ngân hàng, tài chính tiêu dùng, bảo hiểm và công ty chứng khoán. Trong đó, công ty chứng khoán thành viên của MB là MBS ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 1.140 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng 11% so cùng kỳ. Còn Mcredit, MB Life hiện chưa có số liệu kinh doanh riêng 9 tháng, nhưng kết quả 6 tháng đầu năm rất tích cực…
Với kết quả ghi nhận lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt hơn 30.518 tỷ đồng, tăng 32% so cùng kỳ, MB gia nhập nhóm ngân hàng có lãi trên 30.000 tỷ đồng, cùng Vietcombank (đạt 40.440 tỷ đồng trước thuế) và VietinBank (đạt 39.557 tỷ đồng).
Theo lãnh đạo MB, Ngân hàng đang chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào quy mô tín dụng sang mô hình ngân hàng số gắn với hệ sinh thái tài chính rộng hơn. Lợi thế về khách hàng, công nghệ, vốn điều lệ, khả năng kiểm soát chi phí tạo nền tảng để MB mở rộng thị phần, nâng cao năng suất hoạt động. Tuy nhiên, số liệu 9 tháng cũng cho thấy chiến lược này cần được đặt trên nền tảng quản trị rủi ro chặt chẽ hơn, đặc biệt khi nợ xấu tăng nhanh, NIM chịu áp lực và nguồn thu ngoài lãi suy giảm. Trong giai đoạn tới, chất lượng tăng trưởng sẽ quan trọng không kém tốc độ tăng trưởng, bởi khả năng duy trì lợi nhuận cao trong dài hạn phụ thuộc vào việc MB có thể đồng thời mở rộng quy mô, đa dạng hóa nguồn thu, bảo vệ chất lượng tài sản hay không.
Tại VPBank, các đơn vị trực thuộc như VPBankS, FE Credit và OPES đóng góp khoảng 16% lợi nhuận hợp nhất của ngân hàng này trong 9 tháng đầu năm. Trong đó, VPBankS đạt lợi nhuận trước thuế 3.516 tỷ đồng, tăng 8%; OPES đạt lợi nhuận 917 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần cùng kỳ và 1,4 lần so với cả năm 2025. FE Credit nửa đầu năm 2026 ghi nhận doanh thu hơn 10.232 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 153 tỷ đồng.
Theo chiến lược 5 năm 2026 - 2030, VPBank tiếp tục mở rộng sang những lĩnh vực mới với các thành viên như VPLife (trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ), CAEX (trong lĩnh vực giao dịch tài sản mã hóa) và VPCapital (trong lĩnh vực quản lý quỹ). VPLife vừa được cơ quan quản lý cấp phép, dự kiến đi vào hoạt động quý I/2027. CAEX đã hoàn tất nâng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, đáp ứng yêu cầu vốn pháp định. Công ty này đã được Cục An ninh mạng (Bộ Công an) thẩm định, đồng ý với đề xuất cấp tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4. Thông qua VPCapital, hệ sinh thái VPBank mở rộng sang lĩnh vực quản lý gia sản, cung cấp các sản phẩm, dịch vụ đầu tư.
Lợi nhuận các công ty con trực thuộc cũng đóng góp tích cực vào tổng lợi nhuận của Techcombank. Đơn cử, TCBS trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 5.708 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025 và hoàn thành 76% kế hoạch cả năm. Thu từ phí dịch vụ bảo hiểm bao gồm sản phẩm hợp tác bảo hiểm (bancassurance) và dịch vụ bảo hiểm của công ty con đạt 1.700 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 106,1% so với cùng kỳ.
Sau 9 tháng, lợi nhuận trước thuế của các công ty con ACB đạt gần 1.100 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ, đóng góp vào lợi nhuận chung gần 7%. Nổi bật là ACBS đạt lợi nhuận trước thuế 793 tỷ đồng, các công ty thành viên khác cũng ghi nhận tăng trưởng và đóng góp tích cực vào bức tranh tài chính chung của toàn Tập đoàn.
TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM cho rằng, trong bối cảnh NIM chịu áp lực, việc gia tăng nguồn thu ngoài lãi là việc cần thiết với các ngân hàng. Tuy nhiên, để cải thiện chất lượng nguồn thu, ngân hàng cần phát triển dịch vụ từ nhu cầu thực: quản lý dòng tiền, thanh toán, tài trợ thương mại, phòng ngừa rủi ro tỷ giá, những tiện ích phục vụ đời sống. Thực tế, chỉ một số ít ngân hàng xây dựng được nguồn thu ngoài lãi mang tính bền vững. Trong khi đó, phần lớn ngân hàng vẫn chủ yếu dựa vào các khoản thu ngắn hạn, hoặc phát sinh đơn lẻ, khiến thu nhập ngoài lãi khó trở thành động lực tăng trưởng lâu dài.