Ô tô Trung Quốc tràn ra thế giới, vận tải biển 'vỡ trận'

Ô tô Trung Quốc tràn ra thế giới, vận tải biển 'vỡ trận'Bích Hợp-16/08/2026 10:00 (GMT+7)(VNF) - Khi nhu cầu trong nước suy yếu, ô tô Trung Quốc đang tràn ngập các thị trường nước ngoài, gây áp lực lớn lên năng lực vận chuyển và đẩy giá thuê tàu tăng vọt.TIN LIÊN QUANCuộc ‘tấn công’ của ô tô Trung Quốc vào châu Âu chỉ mới bắt đầu24/07/2026 08:15Các tàu chuyên dụng để chở ô tô, về cơ bản là những “bãi đỗ xe nổi” trên biển, đã được đặt chỗ trước nhiều năm để vận chuyển xe từ các nhà máy Trung Quốc ra thị trường quốc tế. Giá thuê tàu đã tăng 65% trong năm nay khi nhu cầu đưa ô tô ra khỏi Trung Quốc tăng mạnh.Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu trong bối cảnh cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa hơn 100 thương hiệu trong nước, tình trạng dư thừa công suất và nền kinh tế trì trệ. Giờ đây, ngành vận tải biển phải đối mặt với giá cước tăng vọt và tình trạng thiếu hụt năng lực vận chuyển.Một số nhà sản xuất ô tô cần đưa xe tới châu Âu, Australia và Mỹ Latinh gấp đến mức phải nhồi chúng vào các container vốn thường được sử dụng để vận chuyển đồ nội thất, quần áo và thiết bị điện tử.“Sức mạnh của thị trường vận tải biển thật đáng kinh ngạc, và điều này là nhờ tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chưa từng có của Trung Quốc”, ông Lasse Kristoffersen, Giám đốc điều hành Wallenius Wilhelmsen, hãng sở hữu đội tàu chở ô tô lớn nhất thế giới, cho biết trong một cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hồi đầu năm nay.Các hãng vận tải đã thực hiện một đợt mua sắm tàu với quy mô kỷ lục trong những năm gần đây để đáp ứng nhu cầu. Ông Kristoffersen cho biết đội tàu chở ô tô toàn cầu đã tăng khoảng 40%, nhưng vẫn không đủ để đáp ứng nhu cầu từ Trung Quốc.Theo nhóm nghiên cứu Mobility Global, năm 2019, Trung Quốc chỉ xuất khẩu chưa đến 600.000 ô tô và xe van. Năm nay, nhóm này dự báo Trung Quốc có thể xuất khẩu tới 10 triệu xe.Tại Liên minh châu Âu, lượng đăng ký xe của SAIC Motor, hãng xe Trung Quốc, tăng 19% trong nửa đầu năm 2026, trong khi BYD tăng hơn gấp đôi, theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu. Trong khi đó, các đối thủ truyền thống tăng trưởng khá èo uột: Stellantis chỉ tăng 6%, Volkswagen tăng 2,6% và Renault giảm 4,2%.“Trung Quốc đã chuyển từ một quốc gia gần như không đáng kể thành nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới chỉ trong vòng 5 năm”, Andreas Enger, Giám đốc điều hành hãng vận tải ô tô Na Uy Höegh Autoliners, cho biết.Theo ông Enger, sự bùng nổ này đã đẩy giá cước vận chuyển ô tô bằng đường biển lên gấp đôi so với mức trước đại dịch.Các lãnh đạo trong ngành từng dự đoán giá thuê tàu sẽ giảm trong năm nay do một lượng lớn tàu mới được đưa vào khai thác. Các công ty đã đặt mua hàng tỷ USD tàu chở ô tô trong giai đoạn 2022-2025, khi chi tiêu của người tiêu dùng cho ô tô tăng mạnh và xuất khẩu của Trung Quốc bắt đầu tăng tốc.Nhu cầu về năng lực vận chuyển đã đẩy giá thuê tàu lên mức đỉnh 115.000 USD/ngày vào cuối năm 2023 và đầu năm 2024.Tuy nhiên, thay vì giảm, giá thuê lại tăng vọt khi các hãng vận tải chật vật đáp ứng nhu cầu, chủ yếu do xuất khẩu ô tô của Trung Quốc tăng mạnh. Theo công ty môi giới tàu biển Clarksons, giá thuê bình quân hằng năm đối với một tàu chở ô tô cỡ lớn đã lên tới 70.000 USD/ngày vào tháng 6, tăng từ 42.500 USD/ngày vào cuối năm ngoái.Ngoại trừ một số trường hợp, ô tô Trung Quốc hiện chưa được xuất khẩu sang Mỹ do mức thuế cao và các hạn chế liên quan đến phần mềm xuất phát từ những lo ngại về an ninh quốc gia. Tuy nhiên, những mẫu xe điện và xe hybrid có giá cạnh tranh và hàm lượng công nghệ cao của các thương hiệu như BYD và SAIC Motor không chỉ vượt qua các thương hiệu phương Tây lâu đời tại Trung Quốc mà còn ngày càng giành thị phần tại các thị trường như Anh, Brazil và Đức.Ông Tu Le, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Sino Auto Insights, cho rằng chiến lược xuất khẩu đầy tham vọng của ngành ô tô Trung Quốc đang đóng vai trò như một “van xả áp” khi doanh số trong nước giảm tốc.Theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), doanh số ô tô tại Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026 đã giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.“Khi bạn đến Đức, bạn sẽ không phải cạnh tranh với 20 thương hiệu ô tô Trung Quốc khác để giành một đơn hàng, như ở Thượng Hải”, ông Le nói.Các nhà sản xuất ô tô thích vận chuyển xe bằng tàu chuyên dụng vì phương thức này cho phép xe được lái trực tiếp lên và xuống tàu, rẻ hơn các phương thức khác và giảm nguy cơ hư hỏng, theo Eric Dessupoiu, Phó Chủ tịch phụ trách logistics xe thành phẩm tại Ceva Logistics của Pháp.Tuy nhiên, khi không còn lựa chọn nào khác, các nhà sản xuất buộc phải vận chuyển xe bằng container, ông Dessupoiu cho biết.Ông Kristoffersen của Wallenius Wilhelmsen cho biết trong một buổi thuyết trình về kết quả kinh doanh rằng mỗi năm có tới 4 triệu xe được xuất khẩu từ Trung Quốc bằng container hoặc các phương thức thay thế khác thay vì tàu chuyên dụng.Hiện có ba phương thức chính để đưa ô tô đi bằng đường biển. Phổ biến và hiệu quả nhất là sử dụng tàu chở ô tô chuyên dụng, nơi xe được lái trực tiếp lên tàu và xếp trên nhiều tầng như một “bãi đỗ xe nổi”. Cách này giúp tiết kiệm chi phí và giảm nguy cơ hư hỏng trong quá trình vận chuyển.Khi không đủ tàu chuyên dụng, các nhà sản xuất có thể chuyển sang sử dụng container. Thông thường, 2-4 chiếc xe được xếp vào một container rồi cẩu lên tàu. Phương thức này tốn kém và phức tạp hơn, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng xe cao hơn. Ngoài ra, xe cũng có thể được đặt trên các giá đỡ bằng kim loại rồi cẩu xuống khoang hàng của tàu. Các giá đỡ có thể xếp chồng lên nhau, cho phép vận chuyển hàng trăm xe, nhưng đây là phương thức ít phổ biến nhất.Vận chuyển ô tô bằng container không phải là điều mới mẻ, nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh trong đại dịch Covid-19, khi nhu cầu đưa xe ra khỏi Trung Quốc vượt quá nguồn cung tàu chuyên dụng. Xe phải được đưa tới một cơ sở gần cảng để đóng vào container, sau đó container được cẩu lên tàu và thực hiện quy trình ngược lại tại cảng đích.Sự thiếu hụt năng lực vận chuyển đã khiến các hãng tàu container lớn như A.P. Moller-Maersk của Đan Mạch và Mediterranean Shipping Co. của Thụy Sĩ bắt đầu cung cấp dịch vụ trực tiếp cho các nhà sản xuất ô tô. Trong khi đó, nguồn cung xe xuất khẩu quá lớn cũng thúc đẩy các hãng xe Trung Quốc lấn sân sang lĩnh vực vận tải biển. BYD đưa tàu chở ô tô chuyên dụng đầu tiên vào hoạt động năm 2024 và hiện sở hữu đội tàu gồm 8 chiếc.TheoWashington PostTừ xe điện tới xe xăng: Làn sóng Trung Quốc ‘làm rung chuyển’ ngành ô tô toàn cầuTừ xe điện tới xe xăng: Làn sóng Trung Quốc ‘làm rung chuyển’ ngành ô tô toàn cầuTài chính quốc tế(VNF) - Trong khi phương Tây dồn sự chú ý vào mối đe dọa cạnh tranh từ xe điện Trung Quốc, một thách thức khác đang âm thầm định hình lại ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Các nhà sản xuất ô tô truyền thống của Bắc Kinh đang ồ ạt đẩy xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch sang các thị trường mới nổi.