PNJ xoay vốn trước biến số thanh khoản: rút hàng nghìn tỷ tiền gửi, vay thêm từ gia đình cổ đông

Báo cáo tài chính hợp nhất bán niên soát xét của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (Mã: PNJ) không chỉ điều chỉnh mạnh lợi nhuận 6 tháng đầu năm, mà còn cho thấy rõ hơn bài toán xoay vốn của công ty sau biến động liên quan hoạt động thu đổi hàng hóa.

Áp lực thu đổi chuyển thành bài toán vốn lưu động

Sau soát xét, áp lực từ chính sách thu đổi được phản ánh rõ hơn trên bảng cân đối kế toán của PNJ. Tại ngày 30/6, công ty ghi nhận 2.294 tỷ đồng dự phòng phải trả ngắn hạn, trong đó 2.267 tỷ đồng là dự phòng tổn thất phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán. Ở phía tài sản, dự phòng giảm giá hàng tồn kho cũng tăng lên gần 1.417 tỷ đồng.

Riêng với chính sách thu đổi, thuyết minh dự phòng phải trả cho biết giá trị mua lại đã thực hiện từ ngày 1/7 đến 3/9 là gần 4.997 tỷ đồng, với khoản tổn thất tương ứng hơn 1.446 tỷ đồng.

Không phải toàn bộ cơ sở tính toán trong bảng dự phòng là hàng đã quay lại PNJ. Ngoài phần mua lại đã thực hiện, công ty còn đưa hơn 21.000 tỷ đồng giá trị hàng đã bán trong các năm trước nhưng vẫn thuộc chính sách thu đổi vào cơ sở ước tính dự phòng. Tổng cơ sở tính toán của ba nhóm là hơn 26.053 tỷ đồng, qua đó hình thành khoản dự phòng tổn thất từ chính sách thu đổi hơn 2.267 tỷ đồng.

Các khoản dự phòng này khiến lợi nhuận sau thuế hợp nhất 6 tháng của PNJ sau soát xét còn 729 tỷ đồng, giảm 38% so với số liệu trước soát xét.

Tuy nhiên, trong mạch vận hành, vấn đề không chỉ là lợi nhuận bị điều chỉnh giảm. Với một doanh nghiệp bán lẻ trang sức, hàng mua lại không lập tức chuyển hóa thành tiền. Phần hàng này cần được kiểm định, xử lý, định giá lại hoặc đưa trở lại chu kỳ kinh doanh, trong khi nhu cầu thanh toán cho khách hàng phát sinh nhanh hơn.

Đây là điểm khiến cú sốc thu đổi không chỉ đi vào báo cáo kết quả kinh doanh, mà còn đặt ra bài toán về vốn lưu động và tốc độ xoay vòng dòng tiền.

Rút trước hạn 3.100 tỷ đồng tiền gửi

Một chi tiết thể hiện rõ việc PNJ phải ưu tiên dòng tiền ngắn hạn là động thái tất toán trước hạn tiền gửi có kỳ hạn trong tháng 7.

Tại ngày 30/6, PNJ có hơn 3.294 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn gốc trên 3 tháng và kỳ hạn còn lại dưới 12 tháng. Các khoản tiền gửi này hưởng lãi suất danh nghĩa 7 - 8,8%/năm.

Tuy nhiên, thuyết minh báo cáo tài chính cho biết trong tháng 7, tập đoàn đã tất toán trước hạn các khoản tiền gửi có kỳ hạn với tổng số tiền gốc 3.100 tỷ đồng nhằm đáp ứng nhu cầu thanh khoản.

Theo điều khoản hợp đồng, PNJ không được hưởng khoản lãi đã tích lũy theo mức lãi suất có kỳ hạn đối với các khoản tiền gửi này.

Việc rút trước hạn cho thấy PNJ đã sử dụng lớp thanh khoản sẵn có trên bảng cân đối, đồng thời chấp nhận đánh đổi một phần thu nhập tài chính để ưu tiên dòng tiền ngắn hạn.

Trước khi báo cáo soát xét được công bố, bộ phận phân tích của Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS Research) từng lưu ý quy mô mua lại 7.062 tỷ đồng trong 27 ngày đầu tháng 7 đã vượt lượng tiền và đầu tư ngắn hạn 4.002 tỷ đồng, đồng thời gấp hơn 4 lần doanh thu 1.588 tỷ đồng trong cùng giai đoạn.

Đặt cạnh dữ liệu soát xét mới, áp lực vốn lưu động tại PNJ được phản ánh qua nhiều lớp hơn, từ dự phòng, tiền gửi tất toán trước hạn đến nhu cầu bổ sung nguồn lực tài chính sau đó.

Vay thêm từ gia đình Chủ tịch

Sau các dữ kiện về dự phòng và tiền gửi trong báo cáo soát xét, PNJ tiếp tục công bố thêm động thái liên quan đến nguồn vốn lưu động.

Công ty cho biết đã đạt thỏa thuận với gia đình bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT), về việc cung cấp một khoản vay nhằm bổ sung vốn lưu động và tăng cường nguồn lực tài chính cho PNJ.

Theo công ty, việc tăng cường nguồn lực tài chính là cần thiết để chủ động hơn về vốn lưu động, duy trì hoạt động kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, đồng thời có thêm nguồn lực triển khai quá trình tái thiết.

Để thu xếp nguồn vốn cho khoản vay này, hai con gái của bà Cao Thị Ngọc Dung đăng ký bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu PNJ. Bà Trần Phương Ngọc Hà đăng ký bán hơn 18 triệu cổ phiếu, còn bà Trần Phương Ngọc Thảo, Phó Chủ tịch HĐQT PNJ, đăng ký bán 7 triệu cổ phiếu.

Tạm tính theo giá đóng cửa ngày 3/9 của cổ phiếu PNJ ở mức 39.800 đồng/cp, lượng cổ phiếu hai thành viên gia đình Chủ tịch đăng ký bán có tổng giá trị thị trường khoảng gần 1.000 tỷ đồng. Các giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 10/9 đến ngày 10/10 theo phương thức khớp lệnh hoặc thỏa thuận.

Nếu việc rút tiền gửi cho thấy PNJ đã dùng nguồn tiền sẵn có trên bảng cân đối, khoản vay từ cổ đông gia đình cho thấy công ty tiếp tục tìm thêm nguồn vốn ngoài dòng tiền kinh doanh thông thường.

Sau báo cáo soát xét, câu chuyện tại PNJ không chỉ là lợi nhuận bị điều chỉnh giảm hay khoản dự phòng thu đổi. Điểm cần theo dõi hơn là tốc độ xoay vòng vốn trong giai đoạn hàng bán lại tăng mạnh. Việc rút trước hạn hàng nghìn tỷ đồng tiền gửi và thu xếp thêm vốn từ cổ đông gia đình cho thấy thanh khoản vẫn là biến số trung tâm trong quá trình tái thiết của công ty.