Quỹ đầu tư đồng loạt rút vốn trên toàn cầu, chứng khoán Việt chịu thử thách khi lên hạng

Quỹ đầu tư đồng loạt rút vốn trên toàn cầu, chứng khoán Việt chịu thử thách khi lên hạngThái Hà-21/09/2026 07:30 (GMT+7)(VNF) - Việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang có những biến động đáng chú ý. Các quỹ cổ phiếu quốc tế vừa ghi nhận tuần rút vốn mạnh nhất trong 9 tháng, trong khi giá dầu tăng trở lại làm dấy lên lo ngại về lạm phát và khả năng các ngân hàng trung ương tiếp tục chính sách tiền tệ thắt chặt.Chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán ABS cho hay, nền kinh tế toàn cầu vẫn đang cho thấy những tín hiệu phục hồi, nhưng thị trường tài chính sẽ phải đối mặt với sự giằng co giữa triển vọng tăng trưởng và áp lực lạm phát. Với Việt Nam, dòng vốn quốc tế sau nâng hạng FTSE Russell vì thế vừa mở ra cơ hội mới, vừa đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng mở rộng quy mô vốn hóa, thanh khoản và khả năng tiếp cận thị trường.NYSE rực sắc đỏ mừng thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng.FTSE nâng hạng: “Vạch xuất phát của một cuộc chơi mới”Theo ông Nguyễn Thế Minh, sự kiện nâng hạng thị trường chứng khoán, vốn được chờ đợi từ nhiều năm qua, có thể tạo ra thay đổi đáng kể về cấu trúc dòng vốn trên thị trường chứng khoán.Vị chuyên gia chỉ ra rằng, trong khoảng một thập kỷ qua, dòng tiền quốc tế đã có sự dịch chuyển đáng kể từ các quỹ quản lý chủ động sang các quỹ thụ động và ETF. Một trong những nguyên nhân là lợi thế về chi phí. Trong khi tỷ lệ chi phí hoạt động (TER) của các quỹ chủ động thường ở mức 0,75-1,5%/năm, các ETF mô phỏng chỉ số FTSE Emerging Markets như Vanguard FTSE Emerging Markets ETF hay iShares Core FTSE Emerging Markets có mức phí thấp hơn nhiều, chỉ khoảng 0,07-0,12%/năm.“Đây là điểm khác biệt quan trọng của dòng vốn thụ động: khi một thị trường được đưa vào bộ chỉ số, dòng tiền có xu hướng được phân bổ theo tỷ trọng chỉ số thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của từng nhà quản lý quỹ”, ông Minh phân tích.Theo ước tính của vị chuyên gia, sau khi gia nhập nhóm thị trường mới nổi (secondary emerging market), thị trường chứng khoán Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,4 - 0,7% tỷ trọng chỉ số. Với quy mô tài sản quản lý của các quỹ thụ động mô phỏng chỉ số này, dòng vốn thụ động chảy vào có thể đạt hơn 2 tỷ USD. Nếu tính thêm dòng vốn chủ động đi trước đón đầu cơ hội nâng hạng, tổng lượng vốn ngoại giải ngân vào thị trường Việt Nam có thể lên tới khoảng 8 tỷ USD trong 12 tháng.Đáng nói, đây không chỉ là câu chuyện về một lượng vốn mới trong ngắn hạn, mà còn có thể tạo ra sự thay đổi về cấu trúc dòng vốn trên thị trường. Khi Việt Nam đã bước vào nhóm thị trường mới nổi, việc duy trì vị trí trong các bộ chỉ số quốc tế sẽ trở thành một trong những điều kiện quan trọng để tiếp tục thu hút và gia tăng tỷ trọng vốn ngoại. Tuy nhiên, cơ hội từ dòng vốn thụ động cũng đi kèm những yêu cầu khắt khe hơn đối với chính thị trường Việt Nam.“Nâng hạng ngày 21/09/2026 không phải là điểm đến cuối cùng, mà là vạch xuất phát của một cuộc chơi mới”, ông Minh nói.Ba bài toán đang chờ phía trướcĐại diện ABS nhấn mạnh, khác với dòng vốn chủ động có thể linh hoạt lựa chọn cổ phiếu và chấp nhận một số hạn chế về khả năng tiếp cận thị trường để tìm kiếm lợi nhuận vượt trội, dòng vốn thụ động vận hành theo các tiêu chí định lượng tương đối chặt chẽ về quy mô, thanh khoản và khả năng tiếp cận thị trường. Điều này khiến việc nâng hạng không chỉ là câu chuyện thu hút vốn, mà còn là bài toán nâng cấp hạ tầng và chất lượng của thị trường.Thứ nhất, phải tiếp tục mở rộng quy mô vốn hóa và thanh khoản. Theo Nguyễn Thế ông Minh, để duy trì sự hiện diện trong các rổ chỉ số quốc tế và có dư địa tăng tỷ trọng trong tương lai, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp đủ lớn về vốn hóa và đủ thanh khoản để đáp ứng yêu cầu của các dòng vốn quốc tế.Theo đó, thị trường cần hướng tới tối thiểu 15 - 20 doanh nghiệp có vốn hóa trên 2,5-3 tỷ USD, đồng thời thanh khoản giao dịch bình quân ngày (ADTV) của từng mã đạt khoảng 15-20 triệu USD. Ở quy mô toàn thị trường, mục tiêu được đặt ra là nâng vốn hóa từ khoảng 65-70% GDP hiện nay lên 100-120% GDP trong giai đoạn 2026-2030, trong khi thanh khoản hướng tới 1,5-2 tỷ USD/phiên.“Vốn hóa là mục tiêu hướng đến của thị trường và nhiều doanh nghiệp”, ông Minh cho hay.Thứ hai, cần tiếp tục tháo gỡ nút thắt về room ngoại và khả năng tiếp cận thị trường. Vị chuyên gia chỉ ra rằng, một số ngân hàng và doanh nghiệp đầu ngành, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa VN-Index, thường xuyên ở trạng thái “kín room” nước ngoài 30% hoặc 49%. Điều này có thể trở thành rào cản đối với các quỹ quốc tế khi muốn gia tăng tỷ trọng đầu tư vào những cổ phiếu vốn hóa lớn.Theo ông Minh, việc thực thi hiệu quả cơ chế không yêu cầu nhà đầu tư nước ngoài ký quỹ 100% trước giao dịch (NPF - Non-Pre-Funding) theo Thông tư 68/2024/TT-TC sẽ giúp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường. Cùng với đó, việc nghiên cứu và triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) được xem là một hướng quan trọng để mở rộng dư địa đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài vào các doanh nghiệp đã kín room.“NVDR se là chìa khóa để khối ngoại mở rộng quy mô giải ngân vào các cổ phiếu trụ cột”, viij chuyên gia nhận định.Thứ ba, phải đa dạng hóa sản phẩm tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro. Khi quy mô dòng vốn quốc tế ngày càng lớn, nhu cầu quản trị rủi ro cũng trở nên quan trọng hơn. Các quỹ thụ động quy mô hàng tỷ USD không chỉ cần khả năng mua và bán cổ phiếu cơ sở mà còn cần một hệ thống công cụ đủ rộng để phòng vệ khi thị trường biến động. Vì vậy, thị trường cần tiếp tục phát triển các hợp đồng tương lai chỉ số, sản phẩm quyền chọn (Options), đồng thời hoàn thiện cơ chế cho vay chứng khoán (SBL) và bán khống có kiểm soát.Dòng vốn toàn cầu thận trọng trước “bóng ma” lạm phátCâu chuyện nâng hạng của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh không hoàn toàn thuận lợi đối với dòng vốn cổ phiếu toàn cầu. Theo dữ liệu từ LSEG Lipper được ông Nguyễn Thế Minh dẫn lại, trong tuần kết thúc ngày 16/9, các quỹ cổ phiếu toàn cầu bị rút ròng 23,21 tỷ USD, mức mạnh nhất kể từ ngày 17/12/2025.Riêng các quỹ cổ phiếu Mỹ bị rút ròng 31,44 tỷ USD, đánh dấu tuần rút vốn thứ tư liên tiếp. Ngược lại, các quỹ cổ phiếu châu Á hút ròng 6,26 tỷ USD. Dòng vốn tại các quỹ cổ phiếu thị trường mới nổi cũng đảo chiều với mức rút ròng 1,61 tỷ USD, ghi nhận tuần rút vốn thứ hai liên tiếp.Dòng vốn cổ phiếu theo khu vực (Nguồn: ABS)Theo đại diện ABS, sự thận trọng của dòng vốn diễn ra trong bối cảnh giá dầu tăng trở lại, làm dấy lên lo ngại lạm phát và khả năng các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt. Trong khi đó, cú sốc lạm phát hiện nay lại chủ yếu đến từ phía cung, như giá dầu, khí đốt, chi phí vận tải và căng thẳng địa chính trị.“Lãi suất không tạo thêm một thùng dầu nào và không kết thúc xung đột”, ông nói.Do đó, các ngân hàng trung ương vẫn có thể sử dụng lãi suất để làm suy yếu tổng cầu, nhưng nếu phải bù đắp một cú sốc cung bằng cách này, nền kinh tế có thể chịu sức ép lớn lên tín dụng, đầu tư, tiêu dùng và việc làm.“Phải bóp cầu rất mạnh mới bù được cú sốc cung, nghĩa là “liều thuốc” phải rất nặng mới có tác dụng”, ông Nguyễn Thế Minh nhận định.Tóm tắt điều hành lãi suất của các ngân hàng trung ương tuần 10-18/9 (Nguồn: ABS)Giá dầu vì vậy tiếp tục là biến số đáng chú ý. Brent đã điều chỉnh sau khi tiến sát vùng kháng cự 111,5 USD/thùng. Nếu vượt vùng này trong kịch bản tiêu cực, giá dầu có thể hướng tới 130 USD/thùng, kéo theo nguy cơ áp lực lạm phát gia tăng trở lại.Giá dầu tăng cũng gây sức ép lên lợi suất trái phiếu và kỳ vọng chính sách tiền tệ. Theo ông Minh, lịch sử cho thấy một khi Fed bước vào chu kỳ thắt chặt, lợi suất thường tiếp tục tăng trong một thời gian.“Chúng ta nên chuẩn bị tinh thần cho việc lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm sẽ đạt mức 6% trước khi Fed kết thúc chính sách này”, vị chuyên gia dự báo.Ở chiều ngược lại, nền kinh tế thực đang xuất hiện những tín hiệu tích cực. PMI của ISM, PMI sản xuất toàn cầu và dữ liệu vận tải Cass đều cho thấy hoạt động kinh tế cải thiện, trong khi lợi nhuận của các doanh nghiệp Mỹ ngoài lĩnh vực công nghệ cũng đang phục hồi.“Thị trường tăng giá đang lan rộng sang nền kinh tế thực và các ngành kinh tế chu kỳ”, ông Nguyễn Thế Minh đánh giá.Tuy nhiên, theo khảo sát của S&P Global được đại diện ABS dẫn lại, các nhà quản lý quỹ vẫn quan ngại về chính sách tài khóa, tiền tệ, định giá và đặc biệt là địa chính trị trong triển vọng một tháng tới. Điều này cho thấy dù kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp đang cải thiện, lạm phát, giá dầu và lãi suất vẫn có thể khiến dòng vốn toàn cầu duy trì trạng thái thận trọng.Việt Nam chính thức gia nhập rổ chỉ số FTSE GEIS, Vanguard dự kiến rót 2,5 tỷ USDViệt Nam chính thức gia nhập rổ chỉ số FTSE GEIS, Vanguard dự kiến rót 2,5 tỷ USDTài chính(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào rổ chỉ số toàn cầu FTSE GEIS, đánh dấu cột mốc quan trọng trên hành trình hội nhập quốc tế sau 30 năm phát triển. Đáng chú ý, tại sự kiện, Vanguard cho biết dự kiến đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD vào Việt Nam trong năm tới, cho thấy những chuyển động đầu tiên của dòng vốn quốc tế sau nâng hạng.