Quy hoạch chiến lược địa phương phát triển bền vững: Góc nhìn từ Đà Nẵng

Theo Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, quy hoạch chỉ phát huy giá trị khi xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, lộ trình, cơ chế phối hợp và kết quả đầu ra; đồng thời bảo đảm công khai dữ liệu, tăng cường giám sát, trách nhiệm giải trình và sự tham gia thực chất của người dân, doanh nghiệp.

Tại Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026 với chủ đề 'Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển - Bảo tồn - Thích ứng - Kết nối', diễn ra ngày 24/10 tại Đà Nẵng, ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng trong tiến trình đẩy mạnh đổi mới mô hình phát triển, sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước, phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu xuyên suốt, tất yếu mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược và điều kiện căn bản để nâng cao năng lực tự chủ, sức cạnh tranh và chất lượng phát triển quốc gia.

Các địa phương, đặc biệt là các đô thị, giữ vai trò trung tâm, động lực phát triển kinh tế – xã hội, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy liên kết vùng, như tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định.

TẦM NHÌN VÀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH CHIẾN LƯỢC 

"Thực tiễn cho thấy, mở rộng không gian phát triển chỉ thực sự tạo ra động lực mới khi đi liền với hoàn thiện, đổi mới thể chế; nâng cao chất lượng quy hoạch; huy động, khơi thông, phân bổ hiệu quả nguồn lực; phát huy tính chủ động của địa phương và tạo niềm tin cho doanh nghiệp đầu tư. Vì vậy, quy hoạch chiến lược địa phương không thể chỉ dừng ở việc bố trí, tổ chức không gian hay xác định danh mục dự án, mà phải trở thành công cụ kiến tạo mô hình phát triển, tổ chức lại các nguồn lực và định hình năng lực cạnh tranh dài hạn của mỗi địa phương trong tổng thể quốc gia", ông Nghị nhận định.

Cũng bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới tư duy quy hoạch chiến lược địa phương. Với Đà Nẵng, ngày 21/10/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2016/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Quyết định 2016/QĐ-TTg tạo cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược quan trọng cho quá trình tổ chức không gian, phát triển kinh tế - xã hội thành phố, là một bước tiến quan trọng trong việc định hình tương lai phát triển bền vững của Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

'Nhiệm vụ đặt ra hiện nay cho Đà Nẵng là khẩn trương cụ thể hóa các định hướng Quy hoạch thành cơ chế, chính sách, chương trình, dự án; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và tổ chức thực hiện. Qua đó, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân', Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh.

Trong khi đó, TS. Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng, nhìn nhận sau hợp nhất với tỉnh Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng có không gian phát triển rộng lớn, hội tụ nhiều tiềm năng và lợi thế bổ sung cho nhau. Điều này tạo cơ hội tổ chức lại các hoạt động kinh tế, hình thành những cực tăng trưởng và thúc đẩy liên kết vùng. Tuy nhiên, theo ông Minh, quy mô và đặc điểm của thành phố mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, kết nối hạ tầng, phân bổ nguồn lực và bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu vực.

KẾT NỐI ĐỘNG LỰC VÙNG KINH TẾ - KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN: NHÌN TỪ ĐÀ NẴNG

TS. Hồ Kỳ Minh cho biết tại Quyết định số 773/QĐ-UBND ngày 28/02/2026, quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định ba vùng tổ chức hoạt động kinh tế, xã hội: vùng kinh tế công nghiệp, dịch vụ, đô thị ven biển phía Đông; vùng kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp ở trung du và miền núi phía Tây; vùng kinh tế biển, hải đảo. Đây là khung để phối hợp phát triển các hành lang và cụm động lực, xử lý quan hệ giữa sản xuất, đô thị, bảo tồn và quốc phòng, an ninh. Trong khung đó, cần cụ thể hóa chức năng kinh tế của từng khu vực bằng hoạt động và chủ thể có khả năng thực hiện.

Ở phía Bắc, Liên Chiểu và các khu vực kết nối cần tập trung phát triển cảng, kho vận, công nghệ cao và các phân khu thương mại tự do đủ điều kiện triển khai. Đô thị trung tâm và các khu vực đại học, công nghệ đảm nhận chức năng tài chính, phần mềm, thiết kế, dịch vụ chuyên môn, y tế và đào tạo.

Ở phía Nam, không gian Tam Kỳ - Thăng Bình - Chu Lai - Núi Thành ưu tiên cơ khí, ô tô, công nghiệp hỗ trợ, chế biến và kho vận.

Theo TS. Hồ Kỳ Minh, một trong những điểm nhấn của quy hoạch là việc kết nối các động lực phát triển thông qua chuỗi sản xuất và dịch vụ. Trước hết, cần kết nối công nghiệp với công nghệ, nhân lực và tài chính. Chu Lai có nền tảng cơ khí, ô tô và công nghiệp hỗ trợ; các khu công nghệ, đại học và doanh nghiệp tại đô thị trung tâm có thể cung cấp thiết kế kỹ thuật, phần mềm, tự động hóa, kiểm định và đào tạo. Tăng trưởng ở khu vực này cần đến từ khai thác tốt hơn nhà máy hiện có và lựa chọn dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Theo ông Minh, Khu thương mại tự do (FTZ - được thành lập theo Quyết định 1142/QĐ-TTg, quy mô ban đầu khoảng 1.881 ha tại 7 vị trí ở khu vực phía Bắc của Thành phố) và Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại Đà Nẵng cần tham gia trực tiếp vào chuỗi này. 

Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng cũng nhận định Quy hoạch Đà Nẵng đến năm 2050 không chỉ là một kế hoạch phát triển đô thị mà còn là một chiến lược toàn diện để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Với tầm nhìn chiến lược và các định hướng phát triển rõ ràng, Đà Nẵng đang hướng tới một tương lai bền vững, nơi các khu đô thị lấn biển đa chức năng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, thành phố cần tiếp tục đổi mới tư duy quy hoạch, tăng cường liên kết vùng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Chỉ khi đó, Đà Nẵng mới có thể thực sự trở thành một trung tâm phát triển bền vững của miền Trung và Tây Nguyên, góp phần vào sự thịnh vượng chung của cả nước.