Tác động thực tế ra sao đến tỷ giá, lãi suất và thị trường tiền tệ?
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam nhận định rằng, việc đầu tàu kinh tế Mỹ tiếp tục tăng lãi suất trong ngày 16/9 không còn là thông tin quá bất ngờ đối với thị trường, nhưng chắc chắn sẽ tiếp tục gây ra nhiều áp lực mới lên chính sách điều hành của các cơ quan quản lý cũng như quyết định của các nhà đầu tư, bao gồm cả các nhà điều hành tại Việt Nam.
Mặc dù Fed tăng lãi suất, nhìn chung hai thị trường rất quan trọng của Việt Nam là thị trường hối (tỷ giá USD/VND) và thị trường xuất nhập khẩu vẫn giữ được sự ổn định. Ngay từ đầu năm, tiền đồng đã có đợt tăng giá nhẹ. Trong những ngày vừa qua, diễn biến thị trường rất tích cực, hoàn toàn không xuất hiện các động thái hoảng sợ, găm giữ ngoại tệ hay đảo chiều dòng vốn.
Về mặt bằng lãi suất, lãi suất tiền đồng thực chất đã bắt đầu đà tăng từ cuối năm 2025 chứ không phải mới tăng gần đây để ứng phó với đợt tăng lãi suất của Fed, cho thấy thị trường trong nước đã có sự chuẩn bị đầy đủ từ trước. Trong giai đoạn 6 tháng tới (3 tháng cuối năm 2026 và 3 tháng đầu năm 2027), dự báo Chính phủ và NHNN sẽ ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu ổn định tỷ giá USD/VND.
Tỷ giá được dự báo sẽ dao động quanh mức 26.000 VND/USD (có thời điểm có thể tăng lên khoảng 26.600 VND/USD trước khi hạ nhiệt).
Về mặt lãi suất điều hành, cơ quan quản lý dự kiến sẽ duy trì ổn định các mức lãi suất chính sách. Mặc dù vậy, lãi suất thương mại trên thị trường (lãi suất huy động và cho vay) sẽ có biên độ dao động lớn hơn. Các ngành nghề ưu tiên và là động lực tăng trưởng chính sẽ tiếp tục được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn với mức lãi suất thấp. Còn các ngành không thiết yếu hoặc không đóng góp trực tiếp vào đà tăng trưởng bền vững sẽ phải chấp nhận mức lãi suất và chi phí vốn cao hơn do rủi ro lớn hơn.
Hiện các doanh nghiệp và định chế tài chính trong nước đã rất chủ động và tích cực tìm kiếm các nguồn vốn quốc tế mới. Tuy nhiên, khi đi vay nước ngoài, lãi suất vay sẽ phụ thuộc trực tiếp vào biến động lãi suất USD, đòi hỏi các bên phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn.
Theo ông Quang, mặc dù đợt tăng 25 điểm cơ bản của Fed đánh dấu lần điều chỉnh tăng sau 3 năm, nhưng đây chưa phải là mức lãi suất cao nhất trong vòng 5–7 năm qua. Đối với các khoản vay lãi suất thả nổi, trên thị trường hiện có sẵn nhiều công cụ tài chính giúp doanh nghiệp và định chế tài chính chuyển đổi sang lãi suất cố định để hoàn tất việc phòng ngừa rủi ro thị trường.
Không còn tình trạng găm, giữ ngoại tệ
Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh thị trường tài chính thế giới có nhiều biến động khó lường, mức biến động tỷ giá của Việt Nam duy trì ở mức rất nhỏ, chỉ khoảng 1% kể từ đầu năm. Khi so sánh với các đồng tiền trong khu vực như rupiah Indonesia, baht Thái Lan, won Hàn Quốc hay yên Nhật vốn chịu mức biến động lớn xoay quanh 5%, sự ổn định của đồng Việt Nam là một điểm sáng nổi bật.
 |
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam |
Trên thị trường không chính thức (thị trường tự do), giá giao dịch USD có thời điểm rơi xuống khoảng 25.800 VND/USD, mức giá này thậm chí thấp hơn cả giá thu mua của các ngân hàng thương mại. Chính diễn biến này đã khiến các khách hàng cá nhân không còn mang ngoại tệ ra thị trường không chính thức để giao dịch mà chuyển hướng đem vào hệ thống ngân hàng để chuyển đổi.
Theo ông Quang, diễn biến tích cực của đồng Việt Nam diễn ra trong bối cảnh ghi nhận mức nhập siêu hơn 20 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm, đặt ra câu hỏi lớn cho giới phân tích kinh tế. Sự vững vàng này bắt nguồn từ việc cơ quan quản lý đã chủ động phân tích và chuẩn bị nhiều kịch bản ứng phó từ năm ngoái.
Việc đẩy mạnh chỉ tiêu tăng trưởng GDP thông qua đầu tư công và hạ tầng cơ sở đòi hỏi nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị rất lớn. Nhận diện trước nhu cầu ngoại tệ gia tăng cho nhập khẩu cũng như xu hướng tăng lãi suất của Fed, cơ quan quản lý đã chuẩn bị sẵn các giải pháp và chính sách từ sớm. Một trong những công cụ mang tính quyết định là việc điều hành chính sách lãi suất của NHNN.
Dù giữ nguyên lãi suất điều hành, cơ quan quản lý đã điều tiết để lãi suất tiền gửi bằng Việt Nam đồng gia tăng rõ rệt từ quý IV/2025. Mức chênh lệch lãi suất hấp dẫn giữa Việt Nam đồng và USD (vốn duy trì mức lãi suất tiền gửi 0% trong nước) đã triệt tiêu kỳ vọng nắm giữ hoặc đầu cơ USD của cá nhân và doanh nghiệp. Nguồn ngoại tệ lớn ước tính lên tới vài tỷ USD từ các doanh nghiệp xuất khẩu và cá nhân đã được chuyển đổi sang tiền gửi tiết kiệm bằng Việt Nam đồng.
Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa các dòng vốn ra vào cũng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì cân bằng ngoại hối. Thông điệp chính sách rõ ràng yêu cầu các khoản đầu tư tiền điện tử phải thông qua các sàn giao dịch trong nước đã cắt đứt dòng ngoại tệ chảy ra nước ngoài, tạo làn sóng dịch chuyển dòng vốn quay trở lại thị trường nội địa. Kết hợp với dòng vốn giải ngân FDI đạt hơn mười mấy tỷ USD trong 8 tháng đầu năm, các nguồn thu ngoại tệ này đã bù đắp hoàn toàn cho cán cân thương mại.
'Cơ quan quản lý đã sử dụng linh hoạt công cụ tỷ giá trung tâm trong cơ chế thả nổi có kiểm soát với biên độ +/- 5%, giúp khoảng cách giữa tỷ giá trung tâm (khoảng 25.600 VND/USD) và tỷ giá thị trường (khoảng 26.000 VND/USD) tiệm cận sát nhau, củng cố niềm tin thị trường và thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới từ trên 20 triệu đồng xuống dưới 10 triệu đồng/lượng', ông Quang nói.
Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất khoảng 25 điểm cơ bản cuối
Ông Đinh Đức Quang dự báo, Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất khoảng 25 điểm cơ bản vào cuối năm nay và thêm một lần 25 điểm cơ bản vào quý I năm sau. Tổng mức điều chỉnh khoảng 75 điểm cơ bản, tuy không nhỏ nhưng được nhận định sẽ không làm thay đổi khẩu vị đầu tư hay đảo ngược tình thế dịch chuyển dòng vốn. Dư địa chênh lệch lãi suất hiện tại vẫn đủ sức khuyến khích giới đầu tư nắm giữ Việt Nam đồng hơn là USD.
Tuy nhiên, theo ông Quang, xu hướng tăng lãi suất USD sẽ tiếp tục tạo thêm áp lực điều hành và làm gia tăng chi phí vốn vay ngoại tệ đối với các doanh nghiệp. Liên quan đến hoạt động huy động vốn quốc tế, ông Quang cho rằng, Việt Nam chưa từng phát hành trái phiếu quốc tế là không chính xác.
Đợt phát hành trái phiếu quốc tế sắp tới của Chính phủ mang mục tiêu chiến lược là thăm dò lại phản ứng và khẩu vị của các nhà đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam vẫn nằm dưới mức khuyến nghị đầu tư, đợt phát hành này sẽ kiểm chứng sức hút từ những triển vọng kinh tế tích cực và vị thế tăng trưởng của Việt Nam. Hoạt động phát hành bằng đồng USD còn gắn liền với mục tiêu trọng tâm là xây dựng Trung tâm Tài chính tại TP. HCM.
Sự kiện này là bài kiểm tra thực tế về năng lực vận hành logistics tài chính, khả năng kết nối và niêm yết trái phiếu giữa Trung tâm Tài chính TP.HCM với các sở giao dịch chứng khoán quốc tế như Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc).
'Với quy mô phát hành dự kiến khoảng 1-2 tỷ USD - một con số nhỏ so với kim ngạch xuất khẩu hàng nghìn tỷ USD và dòng vốn FDI đạt khoảng 25-30 tỷ USD mỗi năm. Đây là bước đi vừa sức nhưng mang ý nghĩa khẳng định sự sẵn sàng của Việt Nam trong việc tham gia sâu vào thị trường tài chính toàn cầu', ông Quang cho hay.