Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam muốn chuyển từ điểm đến đầu tư sang đối tác cùng kiến tạo giá trị

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất bốn hướng hợp tác với các đối tác quốc tế nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu...

Tại Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, diễn ra ngày 28/10 tại TP.HCM,  Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có bài phát biểu với chủ đề 'Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu', trước đại biểu trong nước và quốc tế.

Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam không chỉ hướng tới trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và công nghệ mới, mà còn muốn trở thành đối tác tin cậy trong các chuỗi cung ứng, trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo và cùng các đối tác quốc tế kiến tạo những động lực tăng trưởng mới.

Bốn hướng hợp tác phản ánh yêu cầu nâng cấp vai trò của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu. Thay vì chỉ thu hút vốn và mở rộng sản xuất, Việt Nam muốn tăng cường khả năng tham gia vào các khâu tạo ra giá trị cao hơn, từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến đổi mới sáng tạo và hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Việt Nam không chỉ mong muốn các đối tác 'đầu tư tại Việt Nam', mà còn 'đầu tư cùng Việt Nam'; không chỉ 'sản xuất tại Việt Nam', mà còn cùng nghiên cứu, phát triển và kiến tạo những mô hình tăng trưởng mới.

Theo Thủ tướng, trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, cạnh tranh chiến lược gia tăng và chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, nâng cao năng lực tự chủ phải đi đôi với tăng cường hợp tác quốc tế. Không một quốc gia nào có thể phát triển nhanh và bền vững nếu đứng riêng lẻ, trong khi các thách thức toàn cầu cũng không thể được giải quyết hiệu quả chỉ bằng những nỗ lực đơn phương.

Vì vậy, hợp tác trong giai đoạn mới không thể chỉ dừng ở các tuyên bố hay cam kết, mà cần chuyển hóa thành những cơ chế thực chất, dự án khả thi và kết quả cụ thể, có thể đo lường.

TĂNG TRƯỞNG CAO PHẢI ĐI ĐÔI VỚI NÂNG CAO NĂNG LỰC NỘI TẠI

Đánh giá về tình hình kinh tế Việt Nam, Thủ tướng cho biết trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011, trong khi kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định và lạm phát được kiểm soát. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 987 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, còn vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%.

Cùng với đó, Việt Nam xếp thứ 43 trong số 139 nền kinh tế về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026. Theo số liệu được Thủ tướng dẫn tại diễn đàn, Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa. Tháng 7/2026, Việt Nam cũng chính thức gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao.

Những kết quả này tạo nền tảng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Trong giai đoạn 2026–2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, đồng thời duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, nâng cao chất lượng tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo Thủ tướng, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì các động lực tăng trưởng truyền thống, mà còn phải đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời phát triển các ngành, lĩnh vực mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Việt Nam xác định thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn với nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước; hội nhập sâu rộng phải đi đôi với tăng cường sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi sự chuyển đổi không chỉ trong mô hình tăng trưởng, mà cả phương thức quản trị quốc gia và cách thức kết nối, hợp tác với thế giới.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đang đẩy mạnh đổi mới thể chế, hoàn thiện pháp luật và quản trị quốc gia theo hướng kiến tạo phát triển, tháo gỡ các điểm nghẽn và mở rộng không gian phát triển cho các địa phương, vùng kinh tế và các cực tăng trưởng. Các định hướng ưu tiên khác bao gồm phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhân lực; thúc đẩy kinh tế tư nhân và nâng cao hiệu quả của khu vực FDI.

BỐN HƯỚNG HỢP TÁC ĐỂ NÂNG CẤP VỊ THẾ TRONG CHUỖI GIÁ TRỊ TOÀN CẦU

Từ định hướng phát triển trên, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất bốn nội dung hợp tác với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) và các đối tác quốc tế, hướng tới chuyển dịch từ quan hệ đầu tư, sản xuất đơn thuần sang hợp tác phát triển công nghệ, nhân lực và các chuỗi giá trị mới.

Thứ nhất, Việt Nam mong muốn thúc đẩy các quan hệ đối tác cùng sáng tạo giữa tập đoàn quốc tế, địa phương và doanh nghiệp trong nước. Với lợi thế về vị trí địa lý và nguồn nhân lực, Việt Nam không chỉ hướng tới vai trò cứ điểm sản xuất, mà còn muốn phát triển thành trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), nhất là trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và vật liệu mới.

Thứ hai, Chính phủ đề xuất WEF và các đối tác đồng hành trong đào tạo tài năng số và nhân lực khoa học, công nghệ mũi nhọn. Mục tiêu là nâng cao năng lực tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp và người lao động Việt Nam, qua đó tạo nền tảng nhân lực cho các ngành kinh tế có hàm lượng công nghệ cao.

Thứ ba, Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các tập đoàn công nghệ nghiên cứu xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ chiến lược. Theo Thủ tướng, các cơ chế này có thể tạo điều kiện để những công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo và năng lượng mới được đưa vào ứng dụng thực tiễn nhanh chóng, rộng rãi và an toàn.

Thứ tư, Việt Nam muốn đẩy mạnh hợp tác nhằm huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho phát triển. Trong đó, các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng được định hướng trở thành đầu mối kết nối nguồn vốn toàn cầu với nhu cầu đầu tư vào hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo trong nước.

Bốn hướng hợp tác này phản ánh yêu cầu nâng cấp vai trò của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu. Thay vì chỉ thu hút vốn và mở rộng sản xuất, Việt Nam muốn tăng cường khả năng tham gia vào các khâu tạo ra giá trị cao hơn, từ nghiên cứu, phát triển công nghệ đến đổi mới sáng tạo và hình thành các chuỗi giá trị có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Thủ tướng nhấn mạnh thông điệp Việt Nam không chỉ mong muốn các đối tác 'đầu tư tại Việt Nam', mà còn 'đầu tư cùng Việt Nam'; không chỉ 'sản xuất tại Việt Nam', mà còn cùng nghiên cứu, phát triển và kiến tạo những mô hình tăng trưởng mới.

CHUYỂN CAM KẾT HỢP TÁC THÀNH KẾT QUẢ CỤ THỂ

Theo Thủ tướng, để tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới mang lại hiệu quả thực chất, cần có sự phối hợp giữa Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp, giới khoa học và các đối tác quốc tế. Trong đó, Chính phủ đóng vai trò kiến tạo thể chế và môi trường phát triển; địa phương chủ động đổi mới và tổ chức thực hiện; doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tiên phong đầu tư, đổi mới; giới khoa học cung cấp tri thức, giải pháp; còn các đối tác quốc tế cùng chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực.

Đối với các đề xuất của cộng đồng doanh nghiệp, Chính phủ cam kết xác định đầu mối xử lý rõ ràng, xây dựng lộ trình thúc đẩy đối với các dự án tiềm năng và phân định trách nhiệm xem xét, giải quyết kịp thời những vướng mắc chính đáng.

Thủ tướng kỳ vọng Diễn đàn Kinh tế Mùa thu sẽ tiếp tục là không gian kết nối chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học, thúc đẩy các sáng kiến hợp tác thiết thực, tạo ra kết quả cụ thể và lâu dài.

Trong bối cảnh công nghệ, chuỗi cung ứng và dòng vốn toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, lợi thế phát triển không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực hay khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến, mà còn ở năng lực kết nối và khai thác hiệu quả các nguồn lực đó. Với Việt Nam, yêu cầu đặt ra là biến hội nhập quốc tế thành động lực nâng cao năng lực nội tại, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn.