Tổng thống Trump tuyên bố kiểm soát 100% eo biển Hormuz, mâu thuẫn leo thang vì bồi thường chiến tranh

Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Hải quân Mỹ đã rà sạch mìn tại Eo biển Hormuz và hiện nắm quyền kiểm soát "100%" tuyến hải hành này, theo CNBC.

Phát biểu với báo giới tại Phòng Bầu dục, ông Trump khẳng định Hải quân Mỹ hiện toàn quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược. "Nó đã được mở lại," ông nói, đồng thời nhấn mạnh Mỹ là "đơn vị duy nhất nắm quyền kiểm soát Eo biển Hormuz ở thời điểm hiện tại."

Ông mô tả sự hiện diện của Mỹ như một "bức tường thép" và khẳng định việc Iran thỉnh thoảng thả mìn cũng không thể làm thay đổi thực tế đó. "Thỉnh thoảng họ lại thả một quả mìn và chúng tôi lại tìm ra nó," ông cho biết.

Mỹ đã duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran kể từ giữa tháng 4. Trong khi đó, giới chức Iran quả quyết Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị phong tỏa cho đến khi Mỹ chấp thuận các yêu sách, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân.

Tehran cũng lưu ý rằng các cuộc đàm phán của họ với Oman về thỏa thuận vận tải biển sẽ không dẫn đến việc mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy này.

Trong một động thái nhằm xoay chuyển thế cờ với Iran, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social sáng sớm thứ Ba (theo giờ Mỹ) rằng yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh của Tehran đã gợi cho ông "một ý tưởng thú vị". Theo đó, Iran mới là bên phải bồi thường cho Mỹ vì những thương vong trong các vụ đánh bom lề đường cùng các đợt tấn công khác có liên quan đến Tehran.

Yêu cầu bồi thường từ phía ông Trump đã tạo ra một bế tắc mới, sau khi Iran đưa ra các điều kiện riêng để mở lại tuyến hải hành vốn từng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ thế giới trước chiến tranh.

Ông Mohammad Bagher Zolghadr, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cuối tuần trước tuyên bố eo biển sẽ không được mở lại cho đến khi Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa đường biển và các án phạt cấm vận, rút quân đội khỏi khu vực, bồi thường chiến tranh và giải phong tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran. Hội đồng này cũng kêu gọi Mỹ chấm dứt các đợt tấn công vào các đồng minh của Iran trong khu vực.

Ông Trump phát tín hiệu rằng ông sẵn sàng để kinh tế Iran kiệt quệ thay vì phát động thêm các đợt oanh kích quân sự.

Người phát ngôn Esmaeil Baqaei phản pháo lại tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent rằng các đòn cấm vận của Mỹ đang làm Iran "ngạt thở".

Ông Baqaei nhận định Washington luôn chọn giải pháp trừng phạt mỗi khi ngoại giao thất bại và lại tiếp tục leo thang cấm vận khi chúng không mang lại hiệu quả - một kịch bản mà ông cho rằng không còn là một "chính sách" thuần túy, mà đã trở thành một "cơn nghiện cưỡng chế".

Iran kiên quyết sẽ không mở lại Eo biển Hormuz chừng nào Mỹ còn tiếp tục phong tỏa các cảng biển của nước này.

Tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng vẫn là mối quan ngại hàng đầu của thị trường, khi lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển tiếp tục ở mức thấp, ông Lloyd Chan, Chuyên gia phân tích tiền tệ cấp cao tại Ngân hàng MUFG (Singapore) nhận định. Ông cũng lưu ý giá dầu Brent hiện vẫn cao hơn nhiều so với thời điểm trước xung đột.

Giá dầu đã tăng vọt trong phiên giao dịch mới đây trước những tuyên bố cứng rắn từ hai phía, đảo ngược đà giảm ngắn hạn của tuần trước. Giá dầu thô WTI giao tháng 9 đã tăng khoảng 5%, chốt phiên ở mức gần 82,13 USD/thùng, trong khi dầu Brent cũng ghi nhận mức tăng tương tự lên khoảng 87,72 USD/thùng.