Vĩ mô Việt Nam

Trục kinh tế mới ven sông Hồng: Không gian tăng trưởng mới của Hà Nội

Vietnamfinance
· 14 giờ trước

Huy động nguồn lực lớn, hình thành trục kinh tế mới ven sông

Trong cấu trúc phát triển của Hà Nội, sông Hồng giữ vị trí đặc biệt về địa lý, lịch sử và văn hóa. Dòng sông gắn với quá trình hình thành Thăng Long, sự phát triển của các làng nghề, hoạt động giao thương và đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, tiềm năng kinh tế của không gian ven sông vẫn chưa được khai thác tương xứng, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ và tổ chức các không gian công cộng quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, định hướng phát triển Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng tạo bước chuyển trong cách tiếp cận không gian này. Theo đó, trục cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong chín trục động lực phát triển của Thủ đô, đồng thời là trục không gian xanh trung tâm gắn với kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và đô thị.

Theo chủ trương đầu tư được HĐND thành phố Hà Nội thông qua, dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418ha, gồm nhiều nhóm dự án thành phần về giao thông, công viên cảnh quan, kè và chỉnh trị lòng, bờ sông, khu đô thị định cư, tái thiết đô thị. Hai tuyến đại lộ cảnh quan dọc hai bờ sông có tổng chiều dài khoảng 80km. Đây là quy mô đầu tư lớn, đòi hỏi nguồn lực tài chính, năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành.

Với những dự án có quy mô như vậy, việc huy động nguồn lực xã hội, thu hút các doanh nghiệp có năng lực tài chính và kinh nghiệm phát triển hạ tầng là một hướng đi có ý nghĩa lớn. Theo thông tin công bố về dự án, Hà Nội đã lựa chọn liên danh gồm Công ty cổ phần Địa ốc Đại Quang Minh, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải và Công ty cổ phần Tập đoàn Hòa Phát làm nhà đầu tư đề xuất thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT).

Việc huy động doanh nghiệp tham gia không chỉ nhằm bổ sung nguồn lực đầu tư, mà còn mở ra khả năng phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới dọc hai bờ sông. Tuy nhiên, để nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả, thành phố cần bảo đảm công khai, minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư, kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, chất lượng công trình và trách nhiệm của các bên.

KTS Trần Minh Tuấn, Nhóm nghiên cứu Không gian mặt nước Hà Nội từng chia sẻ, 'quay mặt vào sông' không chỉ có nghĩa là các dãy nhà hướng ra sông, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân Hà Nội có thể đến với dòng sông, sinh hoạt, vui chơi, trải nghiệm không gian văn hóa và cảm nhận vẻ đẹp của sông Hồng.

Ngoài ra, theo KTS Trần Minh Tuấn, cần nghiên cứu các hành lang kết nối, trong đó tổ chức mạng lưới giao thông có tính kết nối, kết hợp các phương thức giao thông công cộng, giao thông cơ giới nhẹ, xe đạp và đi bộ. Mục tiêu là hình thành sự kết nối giữa hai bên đê, giữa đô thị với dòng sông, qua đó đưa người dân đến gần hơn với không gian sông Hồng.

Du lịch đường sông, đô thị sinh thái và không gian sáng tạo

Một trong những hướng khai thác tiềm năng sông Hồng là phát triển du lịch đường sông gắn với hệ thống bến thủy, điểm dừng chân, dịch vụ trải nghiệm và các tuyến kết nối di sản.

Với lợi thế về cảnh quan tự nhiên cùng hệ thống di tích, làng nghề và không gian văn hóa ven sông, Hà Nội có điều kiện nghiên cứu xây dựng những hành trình du lịch kết hợp trải nghiệm lịch sử, văn hóa và sinh thái.

Các tuyến du lịch có thể được định hướng kết nối khu vực trung tâm với những điểm đến ven sông, làng nghề truyền thống và các không gian văn hóa đặc trưng. Khi được tổ chức hợp lý, hoạt động này có thể kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng mức chi tiêu cho dịch vụ và mở rộng cơ hội kinh doanh cho cộng đồng địa phương.

Song song với du lịch, việc hình thành các công viên sinh thái và không gian công cộng ven sông sẽ tạo nền tảng cho những hoạt động kinh tế dịch vụ mới. Theo thông tin về chủ trương đầu tư dự án, hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí được tổ chức thành nhiều dự án thành phần, với tổng quy mô đất công viên khoảng 3.513ha. Đây là dư địa để phát triển các hoạt động thể thao ngoài trời, vui chơi giải trí, sự kiện cộng đồng và dịch vụ du lịch phù hợp với chức năng từng khu vực.

Đối với đô thị sinh thái, định hướng phát triển cần đặt chất lượng môi trường và khả năng tiếp cận không gian xanh lên hàng đầu. Các khu vực ven sông có điều kiện phù hợp có thể được nghiên cứu tổ chức những không gian sống hài hòa với thiên nhiên, kết hợp hạ tầng giao thông, dịch vụ và tiện ích công cộng.

Một hướng đi khác là khai thác các giá trị văn hóa, sáng tạo dọc sông Hồng. Những không gian tổ chức triển lãm, biểu diễn nghệ thuật, hoạt động thủ công truyền thống, lễ hội và sự kiện cộng đồng có thể trở thành điểm nhấn, tạo sức sống cho các khu vực ven sông ngoài giờ cao điểm du lịch. Nếu được kết nối thành mạng lưới, các không gian này vừa góp phần bảo tồn di sản, vừa tạo thị trường cho những ngành kinh tế sáng tạo, dịch vụ văn hóa và hoạt động kinh doanh của người dân.

Theo KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, quá trình bảo tồn và phát triển các làng ven sông cần được thực hiện song hành. Di sản làng nghề, trong đó có 12 làng nghề truyền thống, không chỉ giới hạn ở những công trình kiến trúc riêng lẻ như đình, chùa, mà là cả một 'hệ sinh thái di sản'. Vì vậy, quá trình tái thiết đô thị phải tránh làm mất đi bản sắc của các làng cổ.

'Có thể chuyển hóa các làng nghề truyền thống thành những 'bảo tàng sống', trong đó chính người dân địa phương là những người truyền tải câu chuyện lịch sử của làng, của sông Hồng và của Thăng Long - Hà Nội', KTS Phạm Thanh Tùng nêu.

Để những định hướng trên phát huy hiệu quả, Hà Nội cần xác định rõ danh mục dự án ưu tiên, cơ chế thu hút đầu tư và mô hình quản lý, vận hành sau khi công trình hoàn thành. Việc lựa chọn nhà đầu tư phải gắn với năng lực thực hiện, hiệu quả sử dụng đất và trách nhiệm bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh, hợp tác xã và cộng đồng địa phương tham gia cung cấp dịch vụ, qua đó phân bổ lợi ích phát triển rộng rãi hơn.