Tự doanh gây sức ép lên lợi nhuận nhiều công ty chứng khoán
Hoạt động tự doanh kém hiệu quả gây sức ép lên lợi nhuận nhiều công ty chứng khoán trong quý III/2026, khi khoản lỗ từ tài sản tài chính tăng mạnh.
Khoản lỗ từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) tại nhiều công ty chứng khoán trong quý III/2026, trong đó có các khoản liên quan đến hoạt động tự doanh. Đồ họa: Có sử dụng AI
Lỗ tài sản tài chính gia tăng, lợi nhuận nhiều công ty giảm sâu
Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS, mã VPX) ghi nhận doanh thu hoạt động quý III đạt 3.575 tỉ đồng, biến động không đáng kể so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khoản lỗ từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) lên tới 1.638 tỉ đồng, gấp 3,9 lần cùng kỳ năm trước. Chi phí hoạt động cũng tăng 184%, lên 1.766 tỉ đồng.
Lợi nhuận trước thuế của VPBankS vì vậy còn 843 tỉ đồng, giảm 64%; lợi nhuận sau thuế đạt 670 tỉ đồng, giảm 65%. Mức giảm sâu cho thấy sức ép từ hoạt động đầu tư tài chính và chi phí trong quý đã ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh, dù doanh thu tổng thể không biến động nhiều. Tính chung 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 2.838 tỉ đồng, tăng 9%.
Công ty Cổ phần Chứng khoán Tiên Phong (TPS, mã ORS) cũng ghi nhận khoản lỗ FVTPL tăng mạnh trong quý III, lên 191 tỉ đồng, tương ứng mức tăng 247% so với cùng kỳ. Doanh thu hoạt động đạt khoảng 489 tỉ đồng, tăng 37%, nhưng chi phí hoạt động tăng tới 176%, lên 221 tỉ đồng. Chi phí tài chính tăng 14%, đạt 142 tỉ đồng.
Chi phí tăng nhanh và khoản lỗ từ tài sản tài chính gia tăng gây áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp. Lợi nhuận trước thuế của TPS đạt khoảng 108,5 tỉ đồng, giảm 19%; lợi nhuận sau thuế đạt 86,4 tỉ đồng, giảm 35%. Trái lại, lợi nhuận sau thuế 9 tháng đạt 250 tỉ đồng, gần gấp 12 lần cùng kỳ.
Công ty Cổ phần Chứng khoán APG (mã APG) ghi nhận khoản lỗ ròng gần 108 tỉ đồng trong quý III/2026, chủ yếu do danh mục tự doanh giảm giá mạnh. Trong kỳ, doanh thu hoạt động đạt gần 70 tỉ đồng, giảm 21% so với cùng kỳ, trong khi khoản lỗ từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) lên tới gần 120 tỉ đồng, chủ yếu do đánh giá lại tài sản tài chính.
Đáng chú ý, cuối quý III, danh mục cổ phiếu niêm yết của APG có giá gốc gần 230 tỉ đồng nhưng giá trị thị trường chỉ còn hơn 100 tỉ đồng. Theo báo cáo bán niên, khoản đầu tư cổ phiếu niêm yết gần 230 tỉ đồng của công ty tập trung vào mã KOS của Công ty Cổ phần Kosy.
Việc giá gốc danh mục gần như không thay đổi cho thấy nhiều khả năng APG vẫn nắm giữ cổ phiếu KOS đến cuối tháng 9. Trong quý III, thị giá KOS giảm mạnh từ vùng 37.000 đồng xuống còn 16.950 đồng/cổ phiếu, sau đó tiếp tục lao dốc xuống 5.050 đồng/cổ phiếu vào cuối phiên 23.10, tương đương mức giảm khoảng 86% so với đầu tháng 7, tạo sức ép lớn lên giá trị danh mục tự doanh.
Tại Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC, mã BSI), doanh thu quý III tăng 19% nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 23%, còn 165 tỉ đồng. Khoản lỗ từ tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) tăng 23%, lên 184 tỉ đồng. Trong khi đó, thu nhập từ cho vay tăng 39%, đạt 269 tỉ đồng, nhưng doanh thu môi giới giảm 57%, còn 59 tỉ đồng; chi phí lãi vay tăng 133%, lên 244 tỉ đồng.
Đáng chú ý, BSC thu hẹp mạnh danh mục cổ phiếu niêm yết, với giá gốc giảm hơn 93%, từ 399 tỉ đồng đầu năm xuống còn 26,8 tỉ đồng cuối quý III. Ngược lại, giá gốc trái phiếu niêm yết tăng lên gần 2.079 tỉ đồng, trái phiếu chưa niêm yết đạt hơn 2.165 tỉ đồng, còn chứng chỉ tiền gửi tăng gần 2,5 lần, lên 1.230 tỉ đồng. Tổng danh mục FVTPL có giá trị hợp lý hơn 5.752 tỉ đồng, tạm lãi khoảng 171 tỉ đồng so với giá gốc. Dù vậy, áp lực từ môi giới, chi phí vốn và khoản lỗ FVTPL trong quý khiến lợi nhuận suy giảm. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 377 tỉ đồng, giảm 5%.
Nguồn: BCTC BSC
Danh mục đầu tư đa dạng, hiệu quả tự doanh phân hóa
Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT (mã VND), tổng giá gốc danh mục tự doanh cuối quý III đạt gần 22.572 tỉ đồng, gần như không thay đổi so với đầu năm. Giá trị hợp lý khoảng 22.612 tỉ đồng, tương ứng mức lãi tạm tính hơn 40 tỉ đồng. Tuy nhiên, diễn biến giữa các khoản đầu tư có sự phân hóa đáng chú ý.
Riêng danh mục cổ phiếu và chứng chỉ quỹ niêm yết có giá gốc hơn 1.605 tỉ đồng, tăng khoảng 641 tỉ đồng so với đầu năm, nhưng đang tạm lỗ gần 175 tỉ đồng. HSG là khoản đầu tư lớn nhất trong danh mục này, với giá gốc gần 554 tỉ đồng, không đổi so với đầu năm. Tuy nhiên, giá trị hợp lý cuối tháng 9 chỉ còn khoảng 394 tỉ đồng, tương ứng khoản lỗ tạm tính gần 160 tỉ đồng. Ngược lại, giá gốc khoản đầu tư vào VPB tăng từ chưa đến 1 tỉ đồng đầu năm lên gần 150 tỉ đồng, với giá trị hợp lý gần 160 tỉ đồng. Khoản đầu tư MWG có giá gốc gần 118 tỉ đồng, giá trị hợp lý khoảng 111 tỉ đồng.
Trong quý III, khoản lỗ FVTPL của VNDIRECT tăng 98%, lên 702 tỉ đồng; doanh thu hoạt động giảm 23%, còn 1.715 tỉ đồng, còn lợi nhuận sau thuế giảm 65%, xuống 329 tỉ đồng.
Tại Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (mã SSI), tài sản FVTPL cuối quý III đạt hơn 43.238 tỉ đồng, tăng 14,5% so với đầu năm, trong đó trái phiếu đạt 19.688 tỉ đồng. Giá trị cổ phiếu nắm giữ tăng từ 178 tỉ đồng cuối năm trước lên hơn 1.000 tỉ đồng. SSI gia tăng nắm giữ các mã MSB, VIC, MWG, FPT và HPG. Riêng khoản đầu tư MSB có giá trị khoảng 273 tỉ đồng, tạm lãi hơn 14%.
Trong quý III, kết quả từ hoạt động kinh doanh tài sản tài chính đạt khoảng 794 tỉ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ; khoản lỗ tài sản FVTPL ghi nhận 512 tỉ đồng, bằng khoảng một nửa cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lãi thuần từ giao dịch trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi đạt gần 300 tỉ đồng, gấp hơn ba lần cùng kỳ; lãi thuần từ giao dịch chứng quyền đạt 180 tỉ đồng, so với khoản lỗ 325 tỉ đồng một năm trước.
Nguồn: BCTC SSI
Các số liệu cho thấy hoạt động đầu tư của SSI có sự phân hóa giữa các nhóm tài sản, trong đó giao dịch trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi và chứng quyền đóng góp tích cực. Tuy nhiên, doanh thu hoạt động quý III vẫn giảm 25%, xuống gần 3.100 tỉ đồng; doanh thu môi giới giảm 62%, còn khoảng 350 tỉ đồng. Thu nhập từ cho vay tăng 11%, vượt 1.100 tỉ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn giảm 27%, còn hơn 1.040 tỉ đồng.
Tính chung 9 tháng, lợi nhuận trước thuế của SSI đạt 4.510 tỉ đồng, tăng 11% và hoàn thành 77% kế hoạch năm.
Lục Giang