Tỷ lệ tín dụng/GDP chạm 146%, Chủ tịch ACB gợi mở cấu trúc vốn mới
Theo Chủ tịch ACB Trần Hùng Huy, Việt Nam cần phát triển một cấu trúc vốn cân bằng hơn, kết hợp giữa nguồn vốn ngân hàng, nhà đầu tư, nguồn lực quốc tế và khu vực công. Trong đó, việc thành lập trung tâm tài chính quốc tế là bước đi giúp nền kinh tế thoát khỏi những giới hạn của mô hình truyền thống.
'Không chỉ mãi đợi vốn ngân hàng'
Tại cuộc họp báo thường kỳ mới đây, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã điều chỉnh giảm định mức tăng trưởng tín dụng xuống 15% trong năm nay sau khi đạt mức 19% trong năm 2025 - mức cao nhất trong vòng 15 năm trở lại đây.
Theo lãnh đạo NHNN, tăng trưởng tín dụng cao đã nâng tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam lên mức 146%, mức cao nhất trong nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp.
“Dù tỷ lệ tín dụng trên GDP cao phản ánh vai trò then chốt của hệ thống ngân hàng trong việc dẫn vốn và thúc đẩy tăng trưởng, nhưng thực tế này cũng tiềm ẩn những rủi ro đáng kể đối với an ninh tài chính và ổn định kinh tế vĩ mô”, ông Quang nhấn mạnh.
Trên thực tế, hệ thống ngân hàng đang chạm đến các giới hạn mang tính cấu trúc. Riêng trong năm 2025, tăng trưởng tín dụng (19%) bỏ xa tốc độ tăng trưởng tiền gửi (đạt 11,4%). Cùng với đó, phần lớn tiền gửi của khách hàng tại các ngân hàng đều có kỳ hạn ngắn (dưới 1 năm). Sự mất cân xứng trong tín dụng và cho vay cũng như rủi ro “lấy ngắn nuôi dài” đang trực tiếp làm xói mòn các bộ đệm thanh khoản của hệ thống.
Ngân hàng khó có thể đơn độc gánh vác các mục tiêu phát triển.
Bước sang năm 2026, áp lực thanh khoản càng trở nên hiện hữu khi tổng huy động toàn nền kinh tế dự kiến đạt khoảng 21 - 22 triệu tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ cho vay chạm ngưỡng 21 triệu tỷ đồng.
Khoảng cách chênh lệch chỉ còn vỏn vẹn 1 triệu tỷ đồng là biên độ quá hẹp để hệ thống ngân hàng có thể đơn độc gánh vác các mục tiêu phát triển khổng lồ. Ước tính chỉ riêng các lĩnh vực hạ tầng thiết yếu như giao thông, đường sắt, cảng biển và năng lượng đã cần tới 240 tỷ USD trong 5 năm tới, tương đương khoảng 50 tỷ USD mỗi năm.
Chia sẻ tại Bloomberg Businessweek Vietnam, ông Trần Hùng Huy, Chủ tịch Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) nhấn mạnh, khi nhu cầu vốn tiếp tục gia tăng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, áp lực lên hệ thống tài chính cũng sẽ tích tụ nhiều hơn nếu cấu trúc vốn không được đa dạng hóa kịp thời.
“Đối với thị trường Việt Nam, hệ thống tài chính - ngân hàng trong nước hoàn toàn có khả năng hỗ trợ các dự án quy mô lớn. Tuy nhiên, về dài hạn, cấu trúc vốn cần đa dạng hơn, không thể chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng”, ông nhận định.
Phát triển cấu trúc vốn cân bằng hơn
Trong định hướng điều hành năm nay, NHNN khẳng định sẽ duy trì cơ chế giám sát nghiêm ngặt, đồng thời giữ thế chủ động trong việc điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng linh hoạt theo sát diễn biến thực tế của nền kinh tế.
Sự kiểm soát chặt chẽ này không chỉ nhằm ổn định vĩ mô mà còn đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng, thúc đẩy thị trường vốn Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ hơn theo chiều sâu và giảm bớt sự lệ thuộc vào dòng vốn ngân hàng.
Chủ tịch ACB gợi mở, về dài hạn, Việt Nam cần phát triển một cấu trúc vốn cân bằng hơn, kết hợp giữa nguồn vốn ngân hàng, vốn góp từ nhà đầu tư, nguồn lực quốc tế và cả vốn từ khu vực công.
Theo Chủ tịch ACB Trần Hùng Huy, Việt Nam cần phát triển một cấu trúc vốn cân bằng hơn.
Một điểm sáng chiến lược được ông Huy nhấn mạnh là việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam (VIFC). Theo Chủ tịch ACB, VIFC là bước đi then chốt nhằm thu hút dòng vốn toàn cầu và đa dạng hóa nguồn lực tài chính, giúp nền kinh tế thoát khỏi những giới hạn của mô hình truyền thống.
Thực tế cho thấy, các định chế tài chính nội địa cũng đã bắt đầu hành động quyết liệt. Nhiều ngân hàng đã chính thức đưa kế hoạch thiết lập pháp nhân tại VIFC vào chương trình nghị sự ĐHĐCĐ năm 2026 cùng với những chiến lược kinh doanh tách biệt khỏi những giới hạn của mô hình cũ.
Song song với đó, các định chế tài chính, trong đó có ACB, cũng đang từng bước đa dạng hóa vai trò, từ cung ứng vốn truyền thống sang cung cấp các giải pháp tài chính đa dạng hơn, phù hợp với nhu cầu ngày càng phức tạp hơn của doanh nghiệp và thị trường.
Theo đại diện ACB, trong một thế giới mà các cú sốc địa chính trị có thể lan tỏa nhanh hơn đến chi phí vốn, lạm phát và kỳ vọng thị trường, khả năng vận hành một cấu trúc vốn linh hoạt và đa tầng sẽ ngày càng trở thành điều kiện quan trọng cho tăng trưởng bền vững.
“Tăng trưởng giờ đây sẽ không chỉ được quyết định bởi tốc độ mà còn bởi nền tảng đủ vững để đi xa hơn”, Chủ tịch Trần Hùng Huy nhấn mạnh.
Nam Anh