UOBAM kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ nâng đỡ thị trường sau nâng hạng, ưu tiên 3 nhóm ngành

Ngày 18/9, tại 'Đối thoại cùng Chuyên gia Kinh tế UOB', bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ UOBAM Việt Nam, cho rằng thị trường chứng khoán đang bước vào một giai đoạn đáng chú ý khi Việt Nam chuẩn bị chính thức được nâng hạng lên nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell từ ngày 21/9.

Theo cập nhật mới nhất được bà Lệ chia sẻ tại sự kiện, dòng vốn thụ động từ các quỹ nước ngoài vào thị trường Việt Nam trong vòng 12 tháng tới có thể vượt 2 tỷ USD, cao hơn mức ước tính khoảng 1,5 tỷ USD trước đó.

Sự điều chỉnh này liên quan đến thay đổi tỷ trọng của Việt Nam trong các chỉ số FTSE Emerging Markets, trong bối cảnh tỷ trọng của Indonesia đang được giữ nguyên để phục vụ quá trình rà soát. Việc Việt Nam được đưa vào các chỉ số sẽ diễn ra theo nhiều giai đoạn, thay vì thực hiện toàn bộ ngay trong một lần.

Dòng vốn ngoại được kỳ vọng tạo thêm yếu tố hỗ trợ cho tâm lý thị trường trong ngắn hạn. Tuy nhiên, theo CEO UOBAM Việt Nam, tác động lớn hơn của nâng hạng nằm ở những thay đổi dài hạn về cấu trúc và chất lượng thị trường.

Quá trình này có thể thúc đẩy Việt Nam tiếp tục cải cách theo các tiêu chuẩn quốc tế, từ nâng chuẩn công bố thông tin, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đến phát triển nền tảng nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

Ở góc độ diễn biến VN-Index, kỳ vọng nâng hạng hiện là một trong những yếu tố hỗ trợ thị trường. Nhưng khi sự kiện diễn ra và kỳ vọng này dần được phản ánh, sức khỏe doanh nghiệp và kết quả kinh doanh sẽ trở thành nền tảng quan trọng hơn cho giai đoạn tiếp theo.

'Hiện nay nhà đầu tư đang kỳ vọng nhiều vào nâng hạng thị trường và kỳ vọng đó đang hỗ trợ VN-Index. Nhưng khi việc đó xảy ra rồi thì kỳ vọng sẽ giảm theo. Khi đó, hỗ trợ thực sự về mặt chất là sức khỏe doanh nghiệp và kết quả kinh doanh', bà Lệ nói.

Lợi nhuận doanh nghiệp chưa phản ánh tương xứng vào giá cổ phiếu

Tính đến cuối tháng 8, VN-Index tăng khoảng 2,6% so với đầu năm. Theo phân tích của UOBAM, nếu loại một số cổ phiếu có mức tăng mạnh, đặc biệt là nhóm Vingroup, diễn biến của phần còn lại thị trường còn kém tích cực hơn.

Trong khi đó, bức tranh kinh doanh lại cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của doanh nghiệp niêm yết trên toàn thị trường tăng khoảng 48% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể so với mức dự báo tăng trưởng lợi nhuận khoảng 20% cho cả năm được đưa ra hồi đầu năm.

Điểm tích cực không chỉ nằm ở mức tăng chung mà còn ở độ lan tỏa. Tăng trưởng lợi nhuận xuất hiện ở nhiều nhóm ngành thay vì chỉ tập trung vào một số lĩnh vực riêng lẻ, cho thấy sự cải thiện rộng hơn của hoạt động doanh nghiệp.

Tuy nhiên, diễn biến này chưa phản ánh tương xứng vào giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp đầu ngành.

Theo UOBAM, đà tăng của thị trường hiện vẫn tập trung khá nhiều vào một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi không ít doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận cải thiện chưa được định giá lại tương ứng. Đây cũng là một trong những rủi ro cần theo dõi đối với tính bền vững của thị trường.

Trong hai quý cuối năm, lợi nhuận doanh nghiệp được kỳ vọng tiếp tục duy trì tích cực nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô và các động lực tăng trưởng trong nước.

Nếu kết quả kinh doanh quý III và quý IV tiếp tục khả quan, yếu tố này có thể từng bước thay thế vai trò của những kỳ vọng ngắn hạn, tạo nền tảng ổn định hơn cho thị trường khi bước sang năm 2027.

Bên cạnh đó, UOBAM cũng lưu ý việc nâng hạng không nên chỉ được nhìn dưới góc độ dòng tiền ETF.

Một thay đổi được kỳ vọng trong dài hạn là sự gia tăng vai trò của nhà đầu tư tổ chức. Hiện nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm khoảng 85%, có thời điểm lên tới 90% giá trị giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo bà Lệ, tỷ trọng cao của dòng tiền cá nhân khiến mức độ biến động của thị trường lớn hơn, trong khi sự tham gia nhiều hơn của các tổ chức có thể giúp cải thiện tính ổn định.

Việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm CCP, xử lý yêu cầu pre-funding và từng bước tiệm cận các thông lệ quốc tế cũng được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho các quỹ toàn cầu và khu vực khi phân bổ vốn vào Việt Nam.

Ưu tiên ngân hàng, vật liệu xây dựng và bán lẻ

Trong chiến lược đầu tư từ nay đến cuối năm 2026 và bước sang 2027, ba nhóm ngành được UOBAM quan tâm nhiều nhất gồm ngân hàng, vật liệu xây dựng và bán lẻ.

Với ngân hàng, triển vọng được hỗ trợ bởi tăng trưởng tín dụng và nhu cầu vốn cho nền kinh tế trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục thúc đẩy đầu tư công và các dự án lớn.

UOBAM cho rằng các ngân hàng có thể hưởng lợi từ quá trình giải ngân vốn và nhu cầu tín dụng duy trì ở mức cao. Tuy nhiên, một biến số cần theo dõi là sự lệch pha giữa huy động và tín dụng. Nếu tốc độ cho vay tiếp tục tăng nhanh hơn đáng kể so với nguồn vốn huy động, áp lực thanh khoản và chi phí vốn có thể gia tăng.

Vật liệu xây dựng là nhóm thứ hai được ưu tiên, gắn trực tiếp với chu kỳ đầu tư hạ tầng đang được đẩy mạnh.

Không chỉ các dự án đầu tư công, nhiều dự án quy mô lớn của khu vực tư nhân cũng đang tạo thêm nhu cầu đối với vật liệu. Bà Lệ cho biết qua quá trình làm việc với doanh nghiệp, UOBAM ghi nhận có trường hợp các công ty quy mô nhỏ gặp khó trong việc mua đủ vật liệu do nhu cầu từ các tập đoàn lớn tăng cao.

Nhóm bán lẻ được đánh giá có lợi thế khác khi động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu nội địa, qua đó ít chịu tác động trực tiếp hơn từ một số biến động bên ngoài.

Thu nhập và tiêu dùng trong nước cải thiện, cùng với sự phục hồi của du lịch, được kỳ vọng tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Ngoài ba nhóm trên, danh mục của UOBAM cũng có tỷ trọng thấp hơn ở một số lĩnh vực như logistics, cảng biển và khu công nghiệp, những ngành đang được hỗ trợ bởi FDI và hoạt động xuất khẩu.

Dù vậy, việc doanh nghiệp hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế, chính sách hoặc được đưa vào rổ chỉ số FTSE không đồng nghĩa cổ phiếu đó tự động trở thành khoản đầu tư hấp dẫn.

'Doanh nghiệp tốt cũng chưa hẳn là một khoản đầu tư tốt nếu định giá đã quá cao, tức là những kỳ vọng đó đã được phản ánh hết vào giá rồi', bà Lệ nói.

Vì vậy, chiến lược giai đoạn tới của UOBAM không chỉ dựa vào việc lựa chọn những doanh nghiệp hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng hay các thay đổi của thị trường sau nâng hạng. Yếu tố định giá vẫn đóng vai trò quan trọng trong quyết định giải ngân.

Cùng với đó là yêu cầu đa dạng hóa danh mục nhưng vẫn có trọng tâm, ưu tiên những ngành có nền tảng và triển vọng rõ ràng, đồng thời duy trì kỷ luật quản trị rủi ro.

Đơn vị quản lý quỹ này cũng hạn chế chạy theo các cổ phiếu tăng nóng nếu nền tảng doanh nghiệp không tương xứng, bởi khi những yếu tố kỳ vọng ngắn hạn dần qua đi, tăng trưởng lợi nhuận và mức định giá sẽ trở lại vai trò quyết định đối với hiệu quả đầu tư.