Vốn hóa PNJ mất hơn 21.000 tỉ đồng sau 3 tháng, rời top 100 doanh nghiệp lớn nhất thị trường chứng khoán

Cổ phiếu PNJ giảm sàn liên tiếp nhiều phiên trong tháng 7 và cuối tháng 9, xen giữa là nhịp hồi phục 40%. Theo giải trình của PNJ, một số công ty chứng khoán đã hạ tỉ lệ cho vay ký quỹ với mã này, có thể làm tăng áp lực bán.

PNJ đã rời top 100 doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất sàn chứng khoán - Ảnh: PNJ
Cổ phiếu PNJ đóng cửa phiên ngày 5-10 ở mức 21.650 đồng, giảm 65,5% so với phiên 1-7, ngay trước khi vụ án liên quan đến công ty con P-Lab được công bố. Vốn hóa Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) mất 21.006 tỉ đồng, còn 11.079 tỉ đồng, và tụt từ vị trí 54 xuống 109 trong hơn 1.500 mã cổ phiếu trên ba sàn. Cùng thời gian, VN-Index giảm 6,1%.
Thống kê sau 65 phiên kể từ đầu tháng 7, PNJ có 13 phiên giảm sàn và 7 phiên tăng trần. Tính theo giá đã điều chỉnh sau các đợt chia cổ tức và thưởng cổ phiếu, giá đóng cửa phiên 5-10 là mức thấp nhất của PNJ kể từ tháng 4-2020.
Cổ phiếu PNJ mất một nửa giá trị trong tháng 7
Biến cố đến với PNJ từ đầu tháng 7, khi Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. P-Lab là công ty con do PNJ sở hữu 100% vốn. Ba phiên liền sau đó, PNJ nằm ở giá sàn từ đầu đến cuối phiên.
Báo cáo tài chính bán niên đã soát xét cho thấy từ 1-7 đến 3-9, PNJ mua lại số trang sức, kim cương trị giá 4.997 tỉ đồng do khách hàng mang tới bán lại và chịu tổn thất 1.446 tỉ đồng.
Từ phiên 21-7, PNJ giảm sàn thêm bốn phiên liên tiếp. Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng nhà đầu tư lo ngại áp lực về dòng tiền của công ty khi PNJ chuyển sang trả tiền mua lại hàng thành nhiều đợt, thay vì trả dứt điểm trong ngày như trước 21-7. Phiên 24-7, PNJ về 30.750 đồng, mất 51% so với đầu tháng.
Đến ngày 21-8, Công an tỉnh Thanh Hóa công bố kết quả điều tra ban đầu, xác định PNJ có đầy đủ hồ sơ nhập khẩu kim cương. ACBS cho rằng thông tin này có thể là lý do PNJ tăng trần hai phiên 21-8 và 24-8. Phiên 26-8, cổ phiếu lên 43.100 đồng, cao hơn 40% so với đáy tháng 7.
Năm phiên sàn sau kế hoạch lỗ 6.271 tỉ đồng
Sang tháng 9, giá cổ phiếu PNJ giảm trở lại, trong đó đợt giảm từ cuối tháng 9 còn mạnh hơn so với hồi đầu tháng 7. Đợt giảm này bắt đầu ngay sau khi PNJ đề xuất điều chỉnh kế hoạch năm 2026 từ lãi 3.409 tỉ đồng thành lỗ 6.271 tỉ đồng, do dự kiến trích 7.071 tỉ đồng dự phòng. Bốn ngày sau, công ty trình tiếp phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu, nhiều hơn cả số cổ phiếu đang lưu hành.
Trong văn bản giải trình gửi Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM ngày 2-10, PNJ cho biết một số công ty chứng khoán đã điều chỉnh tỉ lệ cho vay ký quỹ, tức mức cho nhà đầu tư vay tiền để mua, với cổ phiếu PNJ. Công ty cũng nêu diễn biến chung của thị trường và việc công bố nhiều thông tin trong tháng 9, nhất là kế hoạch kinh doanh mới.
Kế hoạch lỗ còn ảnh hưởng tới vị trí của PNJ trong rổ chỉ số. Chứng khoán BIDV (BSC) lưu ý nếu khoản lỗ 6.271 tỉ đồng được ghi vào báo cáo tài chính năm 2026, tổng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của PNJ trong 12 quý gần nhất sẽ âm ở kỳ xem xét tháng 4-2027. Khi đó PNJ có nguy cơ vào diện chờ loại khỏi VN-Diamond, rổ chỉ số gồm các cổ phiếu gần hết room cho nhà đầu tư nước ngoài, và sau đó có thể bị loại chính thức ở kỳ tháng 10-2027.
Theo tính toán, gia đình Chủ tịch PNJ còn nắm 11,36% vốn sau khi bán 25 triệu cổ phiếu trong tháng 9. Nếu PNJ chào bán riêng lẻ ở mức tối đa và gia đình bà Dung không tham gia mua thì tỉ lệ sở hữu của gia đình bà Dung sẽ giảm còn 5,5%. PNJ sẽ trình kế hoạch lỗ và phương án chào bán lên đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 21-10.

PNJ tụt hạng và rời top 100 doanh nghiệp lớn nhất sau 3 tháng kể từ vụ P-Lab - Ảnh: QUÂN NGUYỄN
Quân Nguyễn