Xuất khẩu sầu riêng đạt 3,45 tỷ USD sau 9 tháng, bỏ túi 3,3 tỷ USD từ Trung Quốc

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu sầu riêng các loại của Việt Nam trong tháng 9 đạt hơn 729 triệu USD, giảm 23,8% so với tháng trước và giảm 25% so với cùng kỳ năm 2025.

Mức giảm này chủ yếu do yếu tố mùa vụ, tháng 8 thường là thời điểm thu hoạch rộ nhất tại vùng trồng trọng điểm Tây Nguyên. Bước sang tháng 9, sản lượng cuối mùa giảm dần, dẫn đến lượng hàng xuất khẩu hạ nhiệt.

Tuy nhiên, tính chung 9 tháng đầu năm, xuất khẩu sầu riêng vẫn tăng mạnh 25% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 3,45 tỷ USD, chiếm 47% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước.

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, chiếm 95,6% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm, với kim ngạch đạt 3,3 tỷ USD, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tính riêng trong tháng 9, xuất khẩu sầu riêng sang thị trường này đạt 711,3 triệu USD, giảm 24% so với tháng 8 và giảm 25,9% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài thị trường Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam cũng từng bước mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường khác. Trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu sang Papua New Guinea tăng 26,1%, Mỹ tăng 11,5%, Canada tăng 1,4%, Nhật Bản tăng 18,4%; đặc biệt, Hàn Quốc tăng tới 129%... Ngược lại, xuất khẩu sầu riêng sang Hong Kong, Đài Loan, Australia có xu hướng giảm.

Xét theo cơ cấu mặt hàng, sầu riêng tươi tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với kim ngạch đạt 2,87 tỷ USD, tăng 19,4% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 83% tổng giá trị xuất khẩu. Trong khi đó, sầu riêng đông lạnh đạt 581,8 triệu USD, tăng mạnh 63,2%, chiếm 16,9% tổng kim ngạch.

Về giá xuất khẩu, giá bình quân sầu riêng tươi trong 9 tháng đầu năm đạt 3.252 USD/tấn, giảm 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Trái lại, giá xuất khẩu sầu riêng đông lạnh tăng 5,8%, lên mức 4.651 USD/tấn, cho thấy diễn biến tích cực hơn ở phân khúc sản phẩm chế biến.

Theo The Star, tại Trung Quốc, hoạt động trồng sầu riêng đang được mở rộng ở Hải Nam và Vân Nam, nhưng sản lượng thu hoạch vẫn còn hạn chế so với nhu cầu tiêu thụ. Hải Nam ghi nhận vụ thu hoạch thương mại đầu tiên vào năm 2023, trong khi một số vùng trồng thử nghiệm tại Vân Nam bắt đầu cho thu hoạch với quy mô lớn hơn trong năm 2026.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu 2,04 triệu tấn sầu riêng, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm trước. Thái Lan tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất với 1,2 triệu tấn, chiếm 59,1% thị phần. Việt Nam đứng thứ hai, đạt 816.212 tấn, chiếm 40%.

Kể từ năm 2022, Trung Quốc đã cấp phép nhập khẩu sầu riêng từ 6 quốc gia, gồm Thái Lan, Philippines, Việt Nam, Malaysia, Campuchia và Lào.

Theo bà Ooi Shir May, giảng viên cao cấp ngành Kinh doanh quốc tế tại Đại học Utara Malaysia, sản lượng sầu riêng thu hoạch tại Hải Nam đạt khoảng 2.000 tấn trong năm 2025, chiếm chưa đến 0,1% tổng lượng sầu riêng tươi nhập khẩu hằng năm của Trung Quốc. Ngay cả khi diện tích trồng dự kiến được mở rộng lên 6.600 ha vào năm 2028, nguồn cung nội địa vẫn được dự báo chỉ đáp ứng 2-3% nhu cầu tiêu thụ.

Việc mở rộng sản xuất sầu riêng tại Trung Quốc đang đối mặt với nhiều hạn chế về điều kiện khí hậu, trong đó có nguy cơ bão vào mùa thu tại Hải Nam và các đợt rét trong mùa đông ở Vân Nam. Bên cạnh đó, yêu cầu đầu tư hệ thống thủy lợi, giàn chống đỡ cây cùng chi phí đất đai và nhân công ngày càng cao cũng làm gia tăng vốn đầu tư cho sản xuất.

Đáng chú ý, hiện sầu riêng trồng tại Hải Nam được bán lẻ với giá 11-17 USD/kg, cao gấp 2-3 lần so với các giống sầu riêng nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam.