75 năm châu Á vươn lên dẫn đầu thế giới về xuất khẩu

Châu Á đã vượt 10 nền kinh tế hàng đầu phương Tây về tỷ trọng trong xuất khẩu hàng hóa toàn cầu từ năm 2020. Đến năm 2025, tỷ trọng của châu Á đạt 35,6%, cao hơn mức 34,4% của nhóm phương Tây...

Dựa trên số liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đồ họa thông tin dưới cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong vị thế xuất khẩu của hai nhóm từ năm 1950 đến 2025.

Năm 1950, châu Á chỉ chiếm 12,8% trong tổng hàng hóa xuất khẩu toàn cầu, trong khi 10 nền kinh tế hàng đầu phương Tây gồm Mỹ, Đức, Anh, Pháp, Italy, Canada, Hà Lan, Thụy Sỹ, Bỉ và Tây Ban Nha, chiếm tới 49,1%.

Ban đầu, khoảng cách giữa hai nhóm ngày càng lớn. Tuy nhiên, châu Á sau đó dần bắt kịp nhóm phương Tây. Đến năm 2000, mức chênh lệch chỉ còn khoảng 21 điểm phần trăm. Năm 2020, châu Á lần đầu vượt lên.

Sự thay đổi diễn ra mạnh nhất kể từ đầu thế kỷ 21. Trong giai đoạn 2000-2025, tỷ trọng của châu Á trong xuất khẩu hàng hóa toàn cầu tăng từ 27,1% lên 35,6%. Ngược lại, tỷ trọng của nhóm phương Tây giảm từ 47,7% xuống 34,4%.

Trung Quốc là nền kinh tế đóng góp lớn nhất vào tỷ trọng xuất khẩu của châu Á. Năm 2025, Trung Quốc chiếm 14,4% xuất khẩu hàng hóa toàn cầu, so với khoảng 8,3% của Mỹ. Trong khi đó, vào năm 2000, tỷ trọng của Trung Quốc vẫn chưa tới 4%.

Vai trò ngày càng lớn của châu Á trong thương mại toàn cầu không chỉ thể hiện ở quy mô xuất khẩu mà còn ở vị thế của khu vực trong nhiều ngành công nghiệp chiến lược.

Khoảng 80% sản phẩm điện tử trên thế giới được sản xuất tại châu Á, trong đó có máy tính, chip và linh kiện điện tử. Với các khoáng sản thiết yếu như lithium, cobalt và đất hiếm, hơn 70% hoạt động chế biến toàn cầu diễn ra tại Trung Quốc.

Năm 2024, Trung Quốc chiếm 32% sản lượng ngành chế tạo toàn cầu, cao hơn tổng tỷ trọng của Mỹ, Nhật Bản, Đức và Hàn Quốc cộng lại. Từ hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đến năng lượng sạch, nhiều chuỗi cung ứng chiến lược hiện phụ thuộc lớn vào mạng lưới sản xuất tại châu Á.