Vụ rò rỉ dữ liệu tại Tata gây trở ngại cho tham vọng 'Make in India'

Vụ rò rỉ dữ liệu tại Tata Electronics là lời nhắc nhở rằng an ninh mạng đang trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh sản xuất, bên cạnh hạ tầng và chi phí lao động…

Vụ vi phạm an ninh mạng gần đây tại Tata Electronics đang tạo thêm cơ sở cho những chỉ trích đối với tham vọng phát triển ngành sản xuất của Ấn Độ.

Vụ việc là một trở ngại đối với Tata Electronics, doanh nghiệp đang nổi lên như một trong những đối tác sản xuất quan trọng nhất của Apple bên ngoài Trung Quốc. Theo một số nhà quan sát, sự cố này cũng có nguy cơ ảnh hưởng đến nỗ lực kéo dài một thập kỷ của Chính phủ Ấn Độ nhằm đưa nước này trở thành một cường quốc sản xuất.

MAKE IN INDIA VÀ BÀI TOÁN NÂNG TỶ TRỌNG SẢN XUẤT

Mười hai năm trước, Thủ tướng Narendra Modi công bố sáng kiến 'Make in India'. Mục tiêu của sáng kiến không chỉ là tăng sản xuất trong nước mà còn thúc đẩy đầu tư, thu hút các doanh nghiệp toàn cầu và tạo việc làm.

Sản xuất đóng vai trò trung tâm trong giai đoạn phát triển tiếp theo của Ấn Độ, bởi quá trình phát triển diễn ra khi lao động chuyển sang những hoạt động có năng suất cao hơn, sử dụng nhiều vốn hơn và định hướng theo thị trường. Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch cơ cấu của Ấn Độ vẫn chưa hoàn tất.

Lao động đã rời khỏi nông nghiệp, nhưng phần lớn chuyển sang khu vực phi chính thức. Trong khi đó, dịch vụ là động lực tăng trưởng chủ yếu nhưng có thể tạo ra sản lượng lớn mà chưa chắc tạo đủ việc làm. Ấn Độ cần một chiến lược phát triển rộng hơn, trong đó sản xuất phải là một bộ phận quan trọng nhờ khả năng hấp thụ lượng lớn lao động, tận dụng lợi thế quy mô và tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu.

Để thúc đẩy sản xuất, Chính phủ Ấn Độ đã triển khai nhiều biện pháp, từ phát triển cơ sở hạ tầng, cải cách thuế doanh nghiệp đến nổi bật nhất là cơ chế khuyến khích gắn với sản xuất (PLI), cung cấp các ưu đãi tài chính cho 14 lĩnh vực sản xuất.

Tuy nhiên, với tỷ trọng 15% trong nền kinh tế vào năm 2025, ngành sản xuất vẫn còn cách khá xa mục tiêu 25% của chính phủ. Tình hình việc làm cũng cho thấy một bức tranh tương tự. Hơn một thập kỷ sau khi 'Make in India' được triển khai, tỷ trọng việc làm trong ngành sản xuất vẫn dao động quanh mức 11,5-12%, trong khi nông nghiệp vẫn chiếm khoảng 43% lực lượng lao động.

Những con số này dẫn đến những chỉ trích đối với sáng kiến 'Make in India', nhưng việc chỉ nhìn vào các số liệu tổng thể cũng có thể bỏ qua những chuyển biến đáng kể ở từng lĩnh vực.

Điện tử là một ví dụ nổi bật. Trong năm tài chính 2014-2015, giá trị sản xuất điện thoại di động của Ấn Độ đạt khoảng 180 tỷ rupee (1,9 tỷ USD), trong khi xuất khẩu chỉ khoảng 15 tỷ rupee. Đến năm tài chính 2024-2025, giá trị sản xuất đã tăng lên khoảng 5,5 nghìn tỷ rupee và xuất khẩu đạt khoảng 2 nghìn tỷ rupee, theo số liệu chính thức của Cục Thông tin Báo chí Ấn Độ.

Từ một nước nhập khẩu điện thoại di động lớn, Ấn Độ đã trở thành nước xuất khẩu ròng và hiện là nhà sản xuất điện thoại di động lớn thứ hai thế giới xét về sản lượng.

Apple đã mở rộng đáng kể hoạt động sản xuất tại Ấn Độ, trong đó Tata Electronics chiếm khoảng một phần ba sản lượng iPhone tại nước này. Ấn Độ cũng là trung tâm sản xuất của Samsung và các thương hiệu Trung Quốc như Xiaomi.

Quá trình này được hỗ trợ bởi sự tái cấu trúc địa chính trị của các chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch. Tuy nhiên, đây vẫn là một thành tựu đáng kể.

Sau khi thu hút hoạt động lắp ráp và các nhà cung ứng lớn như Foxconn, thách thức tiếp theo của Ấn Độ là phát triển hệ sinh thái công nghiệp xung quanh hoạt động này. Mục tiêu là chuyển từ lắp ráp sang sản xuất linh kiện, thiết kế và kỹ thuật, rồi tiến tới những công nghệ có giá trị gia tăng cao hơn.

Một chương trình mới về sản xuất điện thoại di động với các ưu đãi bổ sung dường như đang thúc đẩy ngành theo hướng này.

AN NINH MẠNG TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA NĂNG LỰC CẠNH TRANH

Trong bối cảnh mạng lưới sản xuất của Tata và Apple là những trụ cột quan trọng trong tham vọng phát triển ngành sản xuất của Ấn Độ, vụ vi phạm an ninh mạng gần đây là một trở ngại. Cách Tata, Apple và các cơ quan của Ấn Độ rút kinh nghiệm cũng như ứng phó với sự cố sẽ có ý nghĩa quan trọng.

Tuy nhiên, sẽ là một kết luận quá lớn nếu từ một vụ vi phạm an ninh mạng đơn lẻ mà cho rằng thương hiệu 'Make in India' đang mất đi năng lực cạnh tranh.

Nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng ra ngoài Trung Quốc trên toàn cầu, thị trường nội địa lớn và đang tăng trưởng, lực lượng lao động dồi dào cùng sự hỗ trợ tích cực của chính phủ tiếp tục khiến Ấn Độ trở thành một điểm đến sản xuất hấp dẫn.

Các cuộc tấn công mạng cũng không phải vấn đề riêng của Ấn Độ. Theo Chỉ số Tình báo Mối đe dọa X-Force 2026 của IBM, ngành sản xuất là lĩnh vực bị tấn công mạng nhiều nhất trên thế giới trong năm 2025, cho thấy an ninh mạng là một thách thức mang tính toàn cầu.

Dù vậy, vụ rò rỉ dữ liệu tại Tata là lời nhắc nhở rằng an ninh mạng, kiểm soát chất lượng, tuân thủ môi trường và quản lý chuỗi cung ứng hiện quan trọng không kém đường sá, điện năng và chi phí lao động đối với năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất.

Các doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát quyền truy cập, phân tách dữ liệu, an ninh mạng ở cấp nhà cung ứng và hệ thống ứng phó sự cố trên toàn bộ mạng lưới sản xuất.

Chính phủ Ấn Độ, cơ quan cho biết đang điều tra vụ rò rỉ dữ liệu gần đây, cũng nên sử dụng sự việc này để thiết lập các tiêu chuẩn an ninh mạng chặt chẽ hơn trong các chuỗi cung ứng sản xuất của đất nước, qua đó biến vụ việc thành minh chứng cho khả năng rút kinh nghiệm và khôi phục niềm tin của Ấn Độ.

TỪ LẮP RÁP ĐẾN CHUỖI GIÁ TRỊ CAO HƠN

Trong khi đó, những nỗ lực giải quyết các hạn chế nền tảng của ngành sản xuất vẫn rất cần thiết, từ khả năng tiếp cận đất đai, sự cứng nhắc của thị trường lao động, logistics, cơ sở hạ tầng, thiếu hụt kỹ năng đến những bất định về quy định.

Việc những hạn chế này vẫn tồn tại cho thấy một chính sách công nghiệp dựa chủ yếu vào các ưu đãi không thể thay thế những công việc nền tảng cần thực hiện để cải thiện môi trường kinh doanh.

Kinh nghiệm của Trung Quốc cũng có thể mang lại một số bài học phù hợp nếu Ấn Độ muốn vượt ra khỏi vai trò một trung tâm lắp ráp. Trung Quốc không trở thành 'công xưởng của thế giới' trong một thời gian ngắn. Nước này đã dành nhiều thập kỷ để xây dựng quy mô sản xuất, mạng lưới nhà cung ứng, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và năng lực công nghệ.

Ban đầu, các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp thị trường, công nghệ và bí quyết sản xuất, trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc cung cấp sản phẩm, học hỏi và cuối cùng bắt đầu đổi mới.

Tuy nhiên, thế giới đã thay đổi đáng kể kể từ đó. Trung Quốc tham gia vào ngành sản xuất toàn cầu trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, khi các tập đoàn đa quốc gia tích cực phân tách hoạt động sản xuất giữa nhiều quốc gia.

Ngày nay, thế giới trở nên bảo hộ hơn, phân mảnh hơn về địa chính trị và quan tâm nhiều hơn đến khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng cũng như chủ quyền công nghệ. Đây đều là những thách thức đối với cách Ấn Độ có thể phát triển tham vọng sản xuất của mình.

Điều cốt lõi vẫn là năng lực sản xuất phải được tích lũy từng bước, tạo điều kiện để nền kinh tế chuyển dần lên những khâu có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị. Ấn Độ nên hướng tới mục tiêu tương tự thông qua các cải cách liên tục, thay vì chỉ dựa vào trợ cấp.