Bị cảnh báo dừng thu phí, 'sức khỏe' tài chính BOT Bến Thủy ra sao?

Bị cảnh báo dừng thu phí, 'sức khỏe' tài chính BOT Bến Thủy ra sao?Văn Tuân-16/09/2026 14:30 (GMT+7)(VNF) - Khi UBND tỉnh Hà Tĩnh đề nghị xem xét tạm dừng thu phí đối với dự án BOT Quốc lộ 1 do Cienco4 quản lý vì những tồn tại kéo dài trên tuyến đường, một vấn đề khác cũng đang thu hút sự quan tâm của dư luận là sức khỏe tài chính của dự án BOT Bến Thủy.TIN LIÊN QUANHà Tĩnh: Đề nghị dừng thu phí tại trạm BOT Quốc lộ 1 do Cienco4 quản lý15/09/2026 07:15"Con gà đẻ trứng vàng" của Cienco4Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1đoạn Nam cầu Bến Thủy - Bắc tuyến tránh TP. Hà Tĩnh được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư hơn 2.400 tỷ đồng và đưa vào khai thác từ năm 2014. Đây là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm trên trục Quốc lộ 1 trong giai đoạn mở rộng mạng lưới giao thông Bắc - Nam.Nhà đầu tư dự án là Công ty CP Tập đoàn Cienco4, doanh nghiệp có trụ sở tại TP. Vinh, tỉnh Nghệ An (nay đóng tại Tầng 10-11, Tòa nhà ICON4, Số 243A Đê La Thành, Phường Láng, Hà Nội), một trong những tên tuổi lớn trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông tại Việt Nam.BOT Bến Thủy là nguồn thu hoàn vốn cho dự án nâng cấp Quốc lộ 1 đoạn Nam cầu Bến Thủy - Bắc tuyến tránh TP Hà Tĩnh và tuyến tránh TP. Vinh.Theo phương án tài chính được phê duyệt, nguồn thu tại hai trạm BOT Bến Thủy 1 và Bến Thủy 2 được sử dụng để hoàn vốn cho tuyến tránh TP. Vinh và dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 đoạn Nam cầu Bến Thủy - Bắc tuyến tránh TP. Hà Tĩnh.Theo các thông tin từng được Bộ GTVT công bố, thời gian thu phí hoàn vốn của dự án được kéo dài đến khoảng năm 2037.Trong nhiều năm, BOT Bến Thủy được xem là một trong những dự án mang lại nguồn thu đáng kể cho Cienco4. Lợi thế nằm ở vị trí trên tuyến giao thông huyết mạch Bắc - Nam với lưu lượng phương tiện lớn, giúp doanh thu thu phí tăng trưởng khá tích cực trong những năm đầu vận hành.Trong bối cảnh Hà Tĩnh đề nghị xem xét tạm dừng thu phí, sức khỏe tài chính và khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo trì của dự án BOT Bến Thủy tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận.Chính vì vậy, dự án từng được giới đầu tư hạ tầng ví như "con gà đẻ trứng vàng" của Cienco4.Tuy nhiên, bức tranh tài chính của dự án đã thay đổi đáng kể trong những năm gần đây. Việc mở rộng chính sách miễn, giảm phí cho phương tiện địa phương, cùng với sự xuất hiện của các tuyến giao thông thay thế đã tác động trực tiếp đến lưu lượng xe và doanh thu thu phí thực tế của dự án.Doanh thu giảm mạnh và áp lực thực hiện nghĩa vụ bảo trìNăm 2023, đại diện doanh nghiệp dự án BOT Bến Thủy cho biết doanh thu thực tế chỉ đạt khoảng 70% phương án tài chính được phê duyệt. Theo doanh nghiệp, việc hụt thu kéo dài ảnh hưởng đến khả năng cân đối nguồn vốn, trả nợ ngân hàng cũng như bố trí kinh phí cho các hạng mục sửa chữa lớn.Theo thông tin từ cơ quan chức năng và doanh nghiệp trong quá trình làm việc với địa phương, doanh thu giai đoạn 2021 - 2025 chỉ đạt khoảng 60% phương án tài chính ban đầu. Riêng năm 2025, doanh thu chỉ đạt khoảng 38% kế hoạch.Đáng chú ý, giai đoạn doanh thu suy giảm cũng là thời điểm công trình bước vào chu kỳ cần đầu tư nhiều hơn cho công tác duy tu, sửa chữa và đại tu sau hơn 12 năm khai thác.Trong văn bản mới nhất gửi Bộ Xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam, UBND tỉnh Hà Tĩnh cho rằng việc sửa chữa trên tuyến thời gian qua chủ yếu mới xử lý cục bộ từng vị trí hư hỏng phát sinh, chưa có giải pháp tổng thể để xử lý dứt điểm các tồn tại trên toàn tuyến.Đánh giá này được đưa ra sau nhiều lần kiểm tra, đôn đốc và yêu cầu khắc phục của địa phương đối với các hư hỏng trên tuyến BOT Quốc lộ 1 do Cienco4 quản lý.Từ góc độ tài chính dự án, đây là thời điểm áp lực doanh thu và áp lực bảo trì đang cùng lúc đặt lên vai nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo nguyên tắc của hợp đồng BOT, khó khăn về doanh thu không làm thay đổi nghĩa vụ bảo đảm chất lượng công trình. Quyền thu phí được trao để nhà đầu tư hoàn vốn và thu hồi lợi nhuận, nhưng đồng thời cũng đi kèm trách nhiệm duy trì chất lượng khai thác trong suốt thời gian vận hành dự án.Bởi vậy, khi UBND tỉnh Hà Tĩnh đề nghị xem xét tạm dừng thu phí và Cục Đường bộ Việt Nam đưa ra thời hạn khắc phục cụ thể, thông điệp phát đi không chỉ dừng ở yêu cầu sửa chữa mặt đường.CIENCO4 (UPCoM: C4G) là doanh nghiệp hạ tầng giao thông lớn, tham gia nhiều dự án trọng điểm như cao tốc Bắc - Nam, Vành đai 3, Vành đai 4 và sân bay Long Thành.Năm 2025, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp giảm còn 81 tỷ đồng, thấp nhất 5 năm và giảm 54% so với năm trước. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu đạt 1.213 tỷ đồng, giảm gần 19%; lợi nhuận sau thuế đạt 22,1 tỷ đồng.Tính đến cuối tháng 6/2026, CIENCO4 có tổng tài sản hơn 9.151 tỷ đồng, nợ phải trả khoảng 5.152 tỷ đồng, trong đó dư nợ vay và thuê tài chính gần 2.856 tỷ đồng. Doanh nghiệp hiện đối mặt áp lực về dòng tiền, công nợ và sự sụt giảm doanh thu từ các dự án BOT.