Bữa tiệc Nhà Trắng và những chiếc ghế trống của doanh nhân Trung Quốc

Bữa tiệc Nhà Trắng và những chiếc ghế trống của doanh nhân Trung QuốcBích Hợp-26/09/2026 10:45 (GMT+7)(VNF) - Hàng loạt CEO hàng đầu của Mỹ đã có mặt tại bữa tiệc trọng thể do Tổng thống Donald Trump tổ chức tại Nhà Trắng để tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khi sự vắng bóng của các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc gây chú ý, cho thấy những thay đổi đáng kể trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung.TIN LIÊN QUAN5 điểm đáng chú ý từ cuộc gặp giữa TT Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình25/09/2026 08:00Từ những cái bắt tay đến những chiếc ghế trốngKhi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên vào năm 2015, ông dẫn theo một phái đoàn gồm các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc để gặp gỡ những người đồng cấp Mỹ.Khi đó, những tranh cãi về nhân quyền, tấn công mạng và thương mại đã khiến quan hệ Washington - Bắc Kinh căng thẳng. Tuy nhiên, hai bên vẫn có một lợi ích chung không thể phủ nhận: kiếm tiền từ thị trường của nhau.Mười năm sau, sự tương phản với hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này khó có thể rõ rệt hơn. Không một lãnh đạo doanh nghiệp cấp cao nào của Trung Quốc tham dự bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tại Nhà Trắng tối 25/9.Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện đứng cạnh Tổng thống Donald Trump và phu nhân Melania Trump tại Nhà Trắng ngày 25/9 (Ảnh: Haiyun Jiang/New York Times)Bà Emily Kilcrease, cựu phó trợ lý đại diện thương mại Mỹ, đồng thời là nghiên cứu viên cao cấp kiêm giám đốc tại Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS), cho rằng đây là một dấu hiệu đáng buồn về tình trạng quan hệ giữa hai nước.“Một trong những điểm nổi bật của hội nghị thượng đỉnh này lẽ ra phải là việc công bố một số thỏa thuận thương mại. Nhưng dường như chúng ta thậm chí không thể đạt được thỏa thuận về một số vấn đề đó”, bà Kilcrease nói.Sự vắng mặt của các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc là một chi tiết nhỏ nhưng đáng chú ý, cho thấy quan hệ kinh tế giữa hai nước đã thay đổi sâu sắc đến mức nào.Năm 2015, một số lãnh đạo công nghệ nổi tiếng của Trung Quốc nằm trong phái đoàn tháp tùng ông Tập, trong đó có Jack Ma của Alibaba và Pony Ma của Tencent. Các công ty của họ khi đó đang mở rộng nhanh chóng, trong khi cả hai bên đều nhìn thấy những cơ hội lớn từ việc tăng cường quan hệ thương mại.Nhưng thời kỳ đó đã qua.Bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, Mỹ và Trung Quốc liên tiếp áp thuế lên hàng hóa của nhau. Washington hạn chế quyền tiếp cận của Trung Quốc đối với một số công nghệ tiên tiến nhất của Mỹ, đồng thời giới hạn đầu tư của Mỹ vào một số lĩnh vực công nghệ cao của Trung Quốc.Mỹ cũng áp thuế 100% và đưa ra các hạn chế đối với xe kết nối internet của Trung Quốc, khiến việc đưa xe điện Trung Quốc vào thị trường Mỹ trở nên không khả thi về mặt tài chính.Bắc Kinh đáp trả bằng các biện pháp hạn chế thương mại của riêng mình, trong đó có kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và nam châm đất hiếm - những nguyên liệu thiết yếu đối với các nhà sản xuất Mỹ.Tỷ phú Elon Musk và Tổng thống Donald Trump tại bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước ngày 25/9 (Ảnh: Doug Mills/The New York Times)Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển từ những khách hàng và đối tác tiềm năng của doanh nghiệp Mỹ thành một trong những đối thủ cạnh tranh đáng gờm nhất.Nhiều doanh nhân nổi bật nhất của Trung Quốc hiện nay hoạt động trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, robot và xe điện - chính là những công nghệ mà Washington và Bắc Kinh đang cạnh tranh gay gắt nhất.Chẳng hạn, thật khó hình dung cảnh người đồng sáng lập DeepSeek Liang Wenfeng xuất hiện cùng CEO OpenAI Sam Altman tại một bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước.Tuy nhiên, cho đến vài ngày trước hội nghị thượng đỉnh, các quan chức Trung Quốc vẫn kỳ vọng có thể đưa một phái đoàn doanh nghiệp tới Washington, theo hai người nắm rõ các cuộc thảo luận. Hai người này yêu cầu giấu tên vì không được phép tiết lộ nội dung những cuộc trao đổi riêng tư.Chưa rõ những lãnh đạo doanh nghiệp nào được cân nhắc, dù một số báo cáo đã đề cập tới ông Wang Chuanfu, nhà sáng lập hãng xe điện BYD, và Robin Zeng, CEO nhà sản xuất pin CATL.Sự hiện diện của họ sẽ cho phép ông Tập nhấn mạnh vị thế của Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ pin và năng lượng tái tạo.Nhưng cuối cùng, không ai trong số họ nhận được lời mời.Khi cán cân kinh doanh Mỹ - Trung đổi chiềuMột số lãnh đạo doanh nghiệp cấp cao của Trung Quốc đã tới Washington ngay trước hội nghị thượng đỉnh và tổ chức các cuộc gặp bên ngoài khuôn khổ sự kiện chính thức.“Có một số CEO quan trọng của Trung Quốc đang ở Washington, đứng ngoài cuộc và chờ đợi, tự hỏi: ‘Liệu mình có được lựa chọn hay không?’”, ông Jeremy Chan, chuyên gia phân tích cấp cao về Trung Quốc tại Eurasia Group và là cựu nhà ngoại giao Mỹ từng làm việc tại Trung Quốc, nói.Một vấn đề khác khiến việc mời các doanh nghiệp Trung Quốc trở nên phức tạp là một số công ty lớn của nước này đang phải đối mặt với các hạn chế từ Mỹ, khiến sự xuất hiện của họ tại một bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước ở Nhà Trắng trở thành vấn đề nhạy cảm về chính trị.Năm 2015, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp từ Mỹ, bao gồm Mark Zuckerberg của Facebook, cũng như từ Trung Quốc, như Jack Ma của Alibaba, đã hoan nghênh chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Mỹ (Ảnh: Ted S. Warren)Tháng 6, Bộ Quốc phòng Mỹ đưa Alibaba và BYD vào danh sách mở rộng các doanh nghiệp mà cơ quan này xác định là “công ty quân sự Trung Quốc”.“Một số người ở Washington thực sự sẽ coi việc đưa những công ty này tham gia là hành động khiêu khích”, ông Ilaria Mazzocco, phó giám đốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), chuyên về kinh doanh và kinh tế Trung Quốc, cho biết.Sự tương phản càng rõ nét khi so sánh với chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump hồi tháng 5.CEO Tim Cook của Apple, Elon Musk của Tesla và các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu khác của Mỹ đã đứng trên bậc thềm Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh, ngay phía sau các quan chức cấp cao Mỹ.Ông Trump nói với ông Tập rằng ông đã mang đến “những doanh nhân vĩ đại nhất, lớn nhất, và tôi đoán là tốt nhất trên thế giới”.Ông Trump nói thêm: “Tôi không muốn người thứ hai hay thứ ba trong công ty, tôi chỉ muốn những người giỏi nhất, và họ có mặt ở đây hôm nay để bày tỏ sự kính trọng với các bạn và với Trung Quốc”.Tại bữa tiệc tối 25/9, nhiều lãnh đạo quen thuộc của các tập đoàn Mỹ một lần nữa có mặt. Bên cạnh ông Cook và ông Musk còn có Jensen Huang của Nvidia, Mark Zuckerberg của Meta, Jeff Bezos của Amazon, Sam Altman của OpenAI, Satya Nadella của Microsoft và Mary Barra của General Motors.Trước đó trong ngày, ông Tập phát biểu rằng Trung Quốc “hoan nghênh các công ty Mỹ muốn đầu tư và kinh doanh tại đây”. Sau đó, dường như đề cập tới những hạn chế của Mỹ đối với các doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động tại Mỹ, ông nói thêm: “Chúng tôi hy vọng các công ty Trung Quốc sẽ được đối xử công bằng tại Mỹ”.Các doanh nghiệp Mỹ chưa từ bỏ thị trường Trung Quốc, nhưng đang gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các công ty nước này.Các nhà sản xuất ô tô Mỹ đã mất thị phần vào tay các hãng xe điện Trung Quốc. Apple phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Huawei. Nike cũng đang phải cạnh tranh với những thương hiệu Trung Quốc ngày càng phổ biến.Tuy vậy, Trung Quốc vẫn là một thị trường quá lớn và có mức độ gắn kết quá sâu với chuỗi sản xuất toàn cầu để nhiều doanh nghiệp Mỹ có thể bỏ qua.Một cuộc khảo sát năm 2026 của Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung cho thấy 80% doanh nghiệp Mỹ vẫn coi thị trường Trung Quốc là “rất quan trọng” hoặc “quan trọng”, nhờ quy mô thị trường và hệ sinh thái công nghiệp của nước này.Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, cách tính toán về thị trường Mỹ ngày càng khác.Thuế quan, sự giám sát về chính trị, các hạn chế đầu tư và những quy định liên quan đến an ninh quốc gia đã khiến việc thâm nhập hoặc mở rộng hoạt động tại Mỹ trở nên khó khăn hơn nhiều, đặc biệt đối với các doanh nghiệp trong những ngành chiến lược.TheoThe New York TimesĐiểm danh dàn CEO công nghệ Mỹ dự tiệc chiêu đãi Chủ tịch Tập Cận BìnhĐiểm danh dàn CEO công nghệ Mỹ dự tiệc chiêu đãi Chủ tịch Tập Cận BìnhTài chính quốc tế(VNF) - Tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tối 24/9 quy tụ một loạt tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ Mỹ.