Đại biểu Quốc hội: 'Lương tăng 2 triệu, nhưng chi phí tăng 3 triệu'

Phát biểu tại thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội ngày 18/10, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) nêu thực tế công chức, viên chức và người lao động có mức thu nhập thông thường vẫn tâm tư vì "giá cả tăng lên thì tiền lương phải tiếp tục chạy theo".

Theo báo cáo, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng khoảng 4,52%, vẫn trong ngưỡng Quốc hội cho phép. Tuy nhiên, theo bà Dao, giữa chỉ số vĩ mô này với thu nhập và chi phí sinh hoạt thực tế của người dân vẫn còn một khoảng cách.

Nữ đại biểu dẫn chứng, với lương thực, thực phẩm, theo số liệu khảo sát CPI, mức tăng khoảng 3,9%. Nhưng qua tìm hiểu thực tế trong bữa cơm gia đình với những gia đình có thói quen mua thực phẩm tại chợ truyền thống, chợ tạm, chợ cóc, chi phí cho bữa ăn có thể tăng khoảng 10 - 15%.

"Hình dung cụ thể, một bữa cơm gia đình 4 người có thể tăng thêm khoảng 30.000 - 50.000 đồng. Gia đình nào tính toán kỹ, thắt lưng buộc bụng thì phần chi tăng thêm sẽ giảm bớt", bà Dao nói.

Qua khảo sát tại các khu nhà trọ ở những thành phố lớn, bà Dao dẫn chứng nơi có nhiều khu công nghiệp, chi phí thuê trọ cũng tăng khoảng 12-18%, dịch vụ, y tế, giáo dục tăng khoảng 7,5%.

Trong lĩnh vực giáo dục, với năm học 2026 - 2027, dù Nhà nước có chính sách miễn học phí, song ở bậc đại học, học phí tăng theo lộ trình và các khoản chi khác. Chẳng hạn, lương tăng thì đóng bảo hiểm y tế cũng tăng...

"Người được tăng lương rất vui khi thu nhập tăng thêm khoảng 1,5-2 triệu đồng. Nhưng với các chi phí phát sinh cho nhu cầu thiết yếu tăng khoảng 2,5 - 3 triệu đồng thì rõ ràng niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn", nữ đại biểu đoàn An Giang nói.

Từ phân tích trên, đại biểu đưa ra những đề xuất cụ thể để chính sách tiền lương thực sự góp phần cải thiện đời sống người dân, để người dân có niềm vui trọn vẹn trước sự quan tâm và những chính sách lớn của Đảng, Nhà nước.

Trong đó, đại biểu đề nghị bên cạnh việc thống kê CPI tổng thể phục vụ điều hành vĩ mô, nghiên cứu xây dựng và công bố chỉ số chi phí sinh hoạt đối với nhóm yếu thế, chú trọng bốn nhu cầu thiết yếu là ăn, ở, giáo dục và y tế.

Ngoài ra, khi điều chỉnh tăng giá dịch vụ công, cần quan tâm đến tác động tâm lý, cố gắng tránh những thời điểm nhạy cảm, nhất là thời điểm tăng lương hoặc các đợt cao điểm chi tiêu của người dân.

Cũng nói về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn TP. Hải Phòng) cho rằng cho rằng cần đánh giá đầy đủ hơn mức cải thiện thu nhập thực tế và sức mua của người dân.

Theo ông Sơn, khi tính đến yếu tố lạm phát, thu nhập thực tế chỉ tăng khoảng một nửa so với mức tăng danh nghĩa. Với công nhân, người nghỉ hưu và người thu nhập thấp, áp lực còn lớn hơn do phần lớn thu nhập dành cho các khoản thiết yếu như ăn uống, nhà ở và đi lại.

Dẫn báo cáo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phản ánh mức cải thiện thu nhập thực tế chưa tương xứng với biến động giá cả, đại biểu này đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá về thu nhập thực tế và sức mua của người dân trong báo cáo kinh tế - xã hội.

"Cần coi đây là một thước đo chất lượng tăng trưởng", đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhấn mạnh và cho rằng điều này phù hợp với tinh thần dự thảo Nghị quyết lấy "đời sống Nhân dân làm thước đo".