Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 do Văn phòng Chính phủ tổ chức trưa 4/11, báo chí đặt câu hỏi với Bộ Xây dựng, đề nghị cho biết tiến độ hoàn thành chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026.
"Bộ Xây dựng có giải pháp cụ thể nào để bảo đảm người có thu nhập thấp, công nhân lao động tiếp cận được nhà ở, mua hoặc là thuê dài hạn với giá hợp lý?" - câu hỏi được gửi tới đại diện Bộ Xây dựng.
Trả lời, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh cho biết, hiện nay cả nước đang triển khai xây dựng 293 dự án nhà ở xã hội với quy mô 363.065 căn.
Trong đó, 128 dự án khởi công mới với quy mô 163.293 căn, bao gồm 140.492 căn nhà ở xã hội và 22.801 căn nhà ở cho thuê.
170 dự án đã hoàn thành với quy mô 46.962 trên 97.271 căn, đạt 48% so với kế hoạch. Dự kiến hết năm 2026 thì cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Về kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê năm 2026, Thứ trưởng cho biết, lũy kế đến nay cả nước có 114 dự án nhà ở xã hội có nhà ở cho thuê đang triển khai với tổng số là 63.970 căn cho thuê.
Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển phân khúc nhà ở cho thuê, từ tháng 6/2026 đến nay, cả nước đã có 29 dự án mới được khởi công, quy mô khoảng 85.594 căn, trong đó có 33.886 căn nhà ở cho thuê, chiếm 40%.
Đến nay cả nước đã hoàn thành được 8.314 căn, đạt tỷ lệ 48% kế hoạch và khả năng hoàn thành năm 2026 đạt 18.049 căn, đạt tỷ lệ 105% so với kế hoạch được giao.
Về các giải pháp để người dân tiếp cận nhà ở xã hội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, thời gian qua chúng ta đã có nhiều giải pháp để giúp người dân tiếp cận với nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, các giải pháp vẫn còn manh mún, mang tính sự vụ, thiên về tháo gỡ vụ việc mỗi khi có ý kiến đề xuất.
 |
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh trả lời tại Họp báo Chính phủ trưa 4/11 |
Để khắc phục, hiện nay Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu để sửa đổi, hoàn thiện Luật Nhà ở, trình Quốc hội trong kỳ họp này.
Theo đó, Luật Nhà ở đã cụ thể hóa các cơ chế chính sách nhằm đảm bảo cho người thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng được hưởng chính sách thực sự tiếp cận được nhà ở mua, thuê hoặc thuê lâu dài với giá phù hợp tại các cái điều khoản luật cụ thể như sau:
Thứ nhất, về đối tượng và điều kiện thụ hưởng: Tại các Điều 31, 38, 44, 59, 70, dự thảo Luật đã thể hiện rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân. Đồng thời quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Thứ hai, về nguyên tắc hỗ trợ và phát triển nhà ở: Tại các Điều 32, 33, 45, 60, 62, dự thảo Luật cũng đã quy định rõ các nguyên tắc thực hiện hỗ trợ nhà ở xã hội đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng; ưu tiên người có công, người khuyết tật, hộ nghèo; hỗ trợ vay vốn ưu đãi.
Đồng thời đã thể chế hóa cụ thể cơ chế tạo lập nguồn vốn thông qua Quỹ phát triển nhà ở, hoạt động không vì lợi nhuận; cùng với tài chính công đoàn và các hình thức quy hoạch, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và các hình thức nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.
Thứ ba là về chính sách ưu đãi chủ đầu tư để kéo giảm giá thành: Tại các Điều 42, 48, 64, dự thảo Luật quy định đồng bộ các chính sách ưu đãi về tài chính mạnh mẽ dành cho chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và nhà ở xã hội.
Cụ thể: Miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, ưu đãi về thuế, tín dụng, hạch toán chi phí đầu tư hạ tầng và xây dựng vào chi phí hợp lý, cũng như cho phép dành một tỷ lệ diện tích hoặc diện tích sàn để kinh doanh dịch vụ thương mại nhằm bù đắp chi phí.
Các ưu đãi này nhằm giảm trực tiếp giá thành và đảm bảo giá bán, giá cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Thứ tư là phương pháp xác định giá và quản lý giao dịch: Tại các Điều 37, 66, 67, 68, dự thảo Luật quy định chặt chẽ các nguyên tắc xác định giá bán, giá thuê và giá thuê mua, đảm bảo tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, lợi nhuận định mức và không tính các khoản ưu đãi của Nhà nước.
Các chính sách này hướng đến việc đảm bảo mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng quy định cụ thể các điều kiện quản lý giao dịch như mỗi đối tượng chỉ được mua hoặc thuê một căn nhà ở xã hội, thời hạn hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu để ngăn ngừa đầu cơ, đảm bảo đúng mục đích an sinh xã hội.