Hà Nội đề xuất tiêu chí để người bị thu hồi đất được mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Quyết định quy định chi tiết trình tự, tiêu chí để các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.Hà Nội, được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm...

Theo Dự thảo, đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm là chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.Hà Nội, thuộc một trong hai trường hợp sau: Đủ điều kiện được bố trí tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được phê duyệt; Không đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng có khó khăn về nhà ở.

ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH

Những đối tượng trên phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí: Chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở đối với diện tích bị thu hồi;

Có tên trong quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt; có nguyện vọng lựa chọn một trong các hình thức mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội;

Chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn TP.Hà Nội.

Đối với trường hợp 'không đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng có khó khăn về nhà ở', thì thuộc một trong các trường hợp có khó khăn về nhà ở như sau: Một là, bị thu hồi hết diện tích nhà, đất đang ở tại địa chỉ thu hồi (bao gồm cả trường hợp thu hồi không hết nhưng phần diện tích còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa theo quy định của UBND Thành phố) và hộ gia đình, cá nhân không còn nhà ở, đất ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi;

Hai là, bị thu hồi một phần diện tích, phần còn lại đủ điều kiện tồn tại, nhưng có trên 7 người, hoặc từ 2 cặp vợ chồng trở lên đăng ký thường trú và thực tế cùng chung sống trên thửa đất tại địa chỉ thu hồi, và diện tích nhà ở bình quân đầu người sau thu hồi thấp hơn mức diện tích nhà ở bình quân đầu người tối thiểu (mức diện tích nhà ở bình quân đầu người theo quy định của Chính phủ về điều kiện nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội tại thời điểm UBND cấp xã xác nhận);

Ba là, không ăn ở thường xuyên tại địa chỉ thu hồi, mà đang ở tại nhà ở khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi và diện tích nhà ở bình quân đầu người tại nhà ở đó thấp hơn mức diện tích nhà ở bình quân đầu người tối thiểu (mức diện tích nhà ở bình quân đầu người theo quy định của Chính phủ về điều kiện nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội tại thời điểm UBND cấp xã xác nhận).

Dự thảo quy định mỗi hộ gia đình bị thu hồi được mua hoặc thuê mua 1 căn hộ nhà ở xã hội. Trường hợp mỗi cặp vợ chồng thực tế chung sống, có nơi thường trú tại địa chỉ thu hồi, được xem xét mua hoặc thuê mua 1 căn hộ nhưng tổng số căn không quá 2 căn cho một thửa đất.

TRÌNH TỰ THỰC HIỆN 

Sau khi tiêu chí đã được xác định rõ ràng, quá trình triển khai thực tế sẽ tiến hành theo từng bước cụ thể. Trước hết, UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất có trách nhiệm chủ trì, phối hợp công an cấp xã rà soát toàn bộ nhu cầu về nhà ở xã hội của các đối tượng nêu trên (có biên bản làm việc và ký xác nhận với từng trường hợp), làm căn cứ lập danh sách đối tượng đáp ứng các tiêu chí. Tiếp theo, đơn vị này gửi văn bản đề nghị kèm danh sách đến Sở Xây dựng.

Trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị, Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát danh sách đối tượng để loại trừ trường hợp không đáp ứng tiêu chí và giới thiệu dự án xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố có quỹ nhà đáp ứng, ưu tiên dự án gần nơi có đất thu hồi; rồi gửi UBND cấp xã và chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có quỹ nhà đáp ứng. Trường hợp chưa có quỹ nhà đáp ứng, Sở Xây dựng thông báo bằng văn bản, đưa vào danh sách chờ và giới thiệu khi có dự án nhà ở xã hội đủ điều kiện bán, cho thuê mua.

Ngay sau bước trên, trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất có trách nhiệm phê duyệt danh sách đối tượng đáp ứng đầy đủ các tiêu chí. Cùng với đó chủ trì liên hệ chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội, để gửi danh sách phê duyệt và phối hợp thực hiện rà soát, xác định cụ thể vị trí, cơ cấu diện tích căn hộ nhà ở xã hội bố trí cho từng đối tượng, đồng thời có biên bản thống nhất giữa UBND cấp xã và chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, văn bản giới thiệu của Sở Xây dựng chỉ có giá trị giữ quỹ căn hộ trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành. Vì vậy, hết thời hạn này mà UBND cấp xã chưa phê duyệt danh sách và gửi đến chủ đầu tư thì chủ đầu tư được bán, cho thuê mua số căn hộ do Sở Xây dựng đã giới thiệu theo quy định pháp luật về nhà ở. UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm giải trình về việc chậm phê duyệt danh sách.

Tiếp nối quy trình, trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày có biên bản thống nhất, chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội có trách nhiệm thông báo bằng văn bản đến đối tượng đã được UBND cấp xã phê duyệt để dự kiến ký hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội, khi có đủ điều kiện ký hợp đồng theo quy định.

Khi dự án đủ điều kiện bán, cho thuê mua, chủ đầu tư thông báo bằng văn bản đến từng đối tượng về thời gian, địa điểm ký hợp đồng và ký hợp đồng với từng đối tượng mà không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện về đối tượng, điều kiện về thu nhập. Trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày ký hợp đồng, chủ đầu tư gửi danh sách đối tượng đã ký hợp đồng về Sở Xây dựng để tổng hợp và cập nhật cơ sở dữ liệu về chính sách nhà ở xã hội.