Fed giữ nguyên lãi suất, công bố loạt thay đổi quan trọng từ 2027

Fed chờ thêm dữ liệu, chưa loại trừ khả năng tăng lãi suất

Fed đã bỏ phiếu với tỷ lệ 10 thuận và 2 chống để giữ nguyên lãi suất điều hành trong khoảng 3,75% đến 4% tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày kết thúc hôm 28/10. Quyết định này phù hợp với kỳ vọng của thị trường, khi các nhà hoạch định chính sách chưa muốn vội vàng điều chỉnh lãi suất trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ ngày 3/11 và trong lúc chờ thêm dữ liệu về lạm phát.

Trong tuyên bố sau cuộc họp, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đánh giá nền kinh tế Mỹ đang tăng trưởng với tốc độ mạnh mẽ, đồng thời cho biết lạm phát vẫn ở mức cao. Fed nhấn mạnh việc thu thập thêm thông tin sẽ giúp cơ quan này xác định lập trường chính sách phù hợp nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết ông kỳ vọng số liệu tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý III của Mỹ sẽ phản ánh sự tăng trưởng mạnh của đầu tư và chi tiêu tiêu dùng, đồng thời cho thấy tốc độ tăng trưởng được cải thiện so với nửa đầu năm.

Tuy nhiên, ông Warsh cho rằng nền kinh tế chưa tăng trưởng quá nóng đến mức buộc Fed phải áp dụng các biện pháp mạnh tay hơn để kiềm chế nhu cầu. Theo ông, những cải thiện về năng suất có thể giúp kinh tế Mỹ tăng trưởng nhanh hơn mà không tạo ra áp lực lạm phát quá lớn. Ông cũng nhấn mạnh mục tiêu kiểm soát giá cả không nên khiến nền kinh tế suy yếu hoặc làm gia tăng thất nghiệp.

Quan điểm này cho thấy Fed vẫn đang cân nhắc giữa hai mục tiêu: kiềm chế lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế. Ông Warsh cho rằng mức lãi suất hiện tại đã bắt đầu tác động đến điều kiện tín dụng, làm chậm một phần đầu tư kinh doanh. Sự suy giảm gần đây của thị trường chứng khoán cũng có thể góp phần hạn chế chi tiêu của các hộ gia đình giàu có, qua đó làm giảm áp lực giá cả.

Dù vậy, tuyên bố của FOMC cho thấy khả năng tăng lãi suất vẫn chưa bị loại bỏ. Một số nhà hoạch định chính sách lo ngại nhu cầu tiêu dùng vững chắc cùng làn sóng đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tiếp tục đẩy giá cả lên cao.

Lạm phát của Mỹ hiện vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed khoảng một điểm phần trăm và chưa có nhiều dấu hiệu hạ nhiệt trong những tháng gần đây. Chi phí năng lượng, đặc biệt là giá xăng và dầu diesel, tiếp tục tạo sức ép lên chi phí vận tải, nông nghiệp và sản xuất.

Ông Michael Pearce, nhà kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Oxford Economics, nhận định những yếu tố khiến Fed phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt vẫn chưa biến mất. Theo ông, giá nhiên liệu cao, áp lực lạm phát liên quan đến AI và sức chống chịu của thị trường lao động tiếp tục là những vấn đề đáng chú ý.

Hai thành viên Fed bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất là Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack. Cả hai ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Đáng chú ý, bà Cook chưa từng phản đối một quyết định lãi suất kể từ khi nhậm chức năm 2022. Bà cũng đang đối mặt với sức ép từ Tổng thống Donald Trump liên quan đến vị trí tại ngân hàng trung ương.

Theo Reuters, phản ứng ban đầu của thị trường tài chính tương đối hạn chế. Chứng khoán Mỹ giảm nhẹ sau thông báo nhưng kết thúc phiên ở mức cao hơn, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài tiếp tục tăng. Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất cũng điều chỉnh kỳ vọng theo hướng giảm bớt khả năng Fed tăng lãi suất trong thời gian tới.

Dù vậy, các nhà giao dịch vẫn dự báo khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 8 và 9/12. Những dự báo trên thị trường cho thấy xác suất tăng lãi suất trong cuộc họp này ở mức khoảng 80%, dù mức độ chắc chắn đã giảm sau phát biểu của ông Warsh.

Áp lực lạm phát cũng có ý nghĩa chính trị khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 đang đến gần. Chi phí sinh hoạt là một trong những vấn đề được cử tri quan tâm, trong khi ông Trump nhiều lần chỉ trích Fed vì không giảm lãi suất mạnh hơn. Tại cuộc họp báo, ông Warsh khẳng định yếu tố chính trị không ảnh hưởng đến quyết định của ngân hàng trung ương.

Fed thay đổi cách tổ chức họp

Bên cạnh quyết định lãi suất, một điểm đáng chú ý tại cuộc họp tháng 10 là thông báo của ông Warsh về những thay đổi trong quy trình làm việc của FOMC từ năm 2027.

Theo ông Warsh, Fed vẫn tổ chức tám cuộc họp chính sách mỗi năm, nhưng một cuộc họp sẽ không có quyết định lãi suất hoặc tuyên bố chính sách sau cuộc họp. Thay vào đó, các cuộc họp tập trung vào thảo luận chiến lược sẽ tăng lên hai lần trong năm. Điều này đồng nghĩa số cuộc họp có khả năng đưa ra điều chỉnh lãi suất theo lịch định kỳ sẽ giảm xuống còn sáu, chưa tính những cuộc họp khẩn cấp nếu cần thiết.

Thay đổi này thu hút sự quan tâm của giới chuyên gia theo dõi Fed bởi nó có thể tác động đến cách ngân hàng trung ương đánh giá triển vọng kinh tế và truyền đạt định hướng chính sách tới thị trường. Tuy nhiên, việc giảm số cuộc họp có quyết định lãi suất theo lịch không đồng nghĩa Fed mất khả năng hành động khi điều kiện kinh tế thay đổi nhanh chóng.

Ông Warsh cũng đưa ra một số điều chỉnh về cách tổ chức họp báo. Thời lượng họp báo sau cuộc họp chính sách được rút ngắn từ khoảng 45 phút xuống còn 30 phút. Các phóng viên chỉ được đặt một câu hỏi thay vì thường có cơ hội đặt hai câu hỏi như trước đây.

Cách sắp xếp chỗ ngồi của phóng viên cũng được thay đổi. Sau khi chuyển từ cách bố trí tương đối linh hoạt sang thứ tự bảng chữ cái trong tháng trước, Fed tiếp tục đảo ngược thứ tự này trong cuộc họp tháng 10. Những thay đổi về thủ tục tuy không trực tiếp làm thay đổi chính sách tiền tệ nhưng cho thấy ông Warsh đang điều chỉnh cách Fed tổ chức các cuộc họp và giao tiếp với truyền thông.

Về triển vọng kinh tế, ông Warsh tiếp tục nhấn mạnh vai trò của năng suất trong việc duy trì tăng trưởng mà không làm lạm phát tăng mạnh. Ông cho rằng những cải thiện về năng suất đã xuất hiện ngay cả trước khi AI phát triển nhanh chóng và công nghệ này có thể tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh tế.

Tuy nhiên, tác động của AI đối với lạm phát vẫn là vấn đề gây tranh luận trong nội bộ Fed. Một mặt, AI có thể giúp doanh nghiệp tăng hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và nâng cao năng suất. Mặt khác, làn sóng đầu tư vào hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu và các lĩnh vực liên quan có thể thúc đẩy nhu cầu đối với điện năng, thiết bị và nhân lực, qua đó tạo thêm sức ép lên giá cả.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 29/10, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền vẫn tin tưởng ông Warsh sẽ tìm được sự cân bằng phù hợp giữa mục tiêu đưa lạm phát về 2% và duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững.

Từ nay đến cuộc họp chính sách tiếp theo vào tháng 12, các số liệu về lạm phát, việc làm, tiêu dùng và đầu tư sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định bước đi tiếp theo của Fed. Quyết định giữ nguyên lãi suất lần này giúp ngân hàng trung ương có thêm thời gian đánh giá diễn biến kinh tế, nhưng chưa đồng nghĩa chu kỳ thắt chặt tiền tệ đã kết thúc.