'Fed tăng lãi suất, DN Việt chịu sức ép kép từ tỷ giá và chi phí nhập khẩu'

'Fed tăng lãi suất, DN Việt chịu sức ép kép từ tỷ giá và chi phí nhập khẩu'Kỳ Thư-17/09/2026 12:30 (GMT+7)(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm, tạo thêm áp lực lên tỷ giá, dòng vốn và chi phí nhập khẩu của Việt Nam. Theo TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, trong bối cảnh theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần phát tín hiệu rõ ràng về định hướng điều hành tỷ giá, lãi suất để doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và hạn chế rủi ro.Ngày 16/9, sau phiên họp chính sách kéo dài hai ngày, Fed thông báo nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản, lên mức 3,75–4%. Đây là lần đầu tiên cơ quan này tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023.Trao đổi vớiVietnamFinance, TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng động thái tăng lãi suất củaFedtrước hết sẽ tác động đến dòng vốn quốc tế và tỷ giá, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư và thị trường tài chính.TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành.Tỷ giá chịu áp lực, DN nhập khẩu đối mặt chi phí tăng-Fed tăng lãi suất sẽ tác động như thế nào đến nền kinh tế Việt Nam, thưa ông?TS Huỳnh Thanh Điền: Trước hết, cần hiểu nguyên nhân Fed tăng lãi suất. Một trong những lý do là lạm phát tại Mỹ chưa được kéo xuống như kỳ vọng. Khi Fed tăng lãi suất, dòng tiền USD có xu hướng quay trở lại Mỹ, từ đó tạo áp lực lên tỷ giá giữa đồng USD và các đồng tiền khác, trong đó có VND.Khi tỷ giá tăng, hoạt động xuất khẩu có thể được hưởng lợi vìhàng hóa Việt Namtrở nên cạnh tranh hơn về giá. Tuy nhiên, điều này đồng thời gây bất lợi cho nhập khẩu. Việt Nam hiện vẫn có nhu cầu nhập khẩu lớn, đặc biệt trong bối cảnh đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và chuẩn bị cho các chu kỳ sản xuất tiếp theo. Khi tỷ giá tăng, chi phí nhập khẩu sẽ tăng theo, tạo sức ép lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.Bên cạnh đó, khu vực FDI dù đóng góp lớn cho xuất khẩu nhưng cũng có cơ cấu sản xuất phụ thuộc vào nhập khẩu đầu vào. Vì vậy, khi tỷ giá tăng, chi phí của các doanh nghiệp này cũng có thể gia tăng.Tuy nhiên, diễn biến tỷ giá còn phụ thuộc vào cách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Chẳng hạn, nếu lượng kiều hối chuyển về tăng hoặc Ngân hàng Nhà nước duy trì tỷ giá trung tâm, cơ quan quản lý có thể sử dụng các công cụ thị trường, trong đó có việc bán ngoại tệ, để hỗ trợ ổn định tỷ giá.Dù vậy, việc điều hành tỷ giá trong những tháng cuối năm sẽ gặp nhiều thách thức. Nhu cầu nhập khẩu, nhu cầu ngoại tệ cho du học, mua sắm và chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất tiếp theo có thể gia tăng. Khả năng ổn định tỷ giá sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước.Nếu cơ quan quản lý có dư địa dự trữ ngoại hối, việc cung ứng ngoại tệ ra thị trường có thể hỗ trợ ổn định tỷ giá. Ngược lại, nếu chính Ngân hàng Nhà nước cũng chịu áp lực, tỷ giá có thể tăng, kéo theo những tác động nhất định đến nền kinh tế.-Động thái tăng lãi suất của Fed sẽ ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế thế giới và dòng vốn đầu tư quốc tế?TS Huỳnh Thanh Điền:Khi lãi suất USD tăng, dòng tiền có xu hướng quay trở lại Mỹ, khiến đồng USD mạnh lên tương đối so với các đồng tiền khác. Điều này tác động đến nhiều thị trường trên thế giới, chứ không riêng Việt Nam.Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, tác động có thể lan tỏa qua hai kênh chính là dòng vốn đầu tư và thương mại.Đối với dòng vốn đầu tư, khi đồng USD mạnh lên và tỷ giá biến động, nhà đầu tư quốc tế có thể thận trọng hơn trong việc phân bổ vốn. Họ sẽ cân nhắc giữa việc đầu tư tại các thị trường khác nhau và nắm giữ tài sản bằng USD.Đối với thương mại, biến động tỷ giá sẽ ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, lộ trình điều chỉnh lãi suất của Fed phần nào đã được thị trường dự báo, nên doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể chủ động cân nhắc kế hoạch của mình.Nhìn chung, tác động đến thương mại và đầu tư có thể theo hướng làm chậm lại dòng vốn và hoạt động giao dịch, thay vì thúc đẩy tăng trưởng nhanh hơn.Việt Nam cần phát tín hiệu rõ ràng về tỷ giá và lãi suất-Việt Nam hiện có tỷ trọng xuất khẩu lớn và đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo ông, tác động của việc Fed tăng lãi suất đối với nền kinh tế trong nước sẽ ở mức nào?TS Huỳnh Thanh Điền:Tác động sẽ diễn ra theo cả hai chiều, nhưng cần nhìn vào cơ cấu thương mại của Việt Nam để đánh giá chính xác hơn.Về lý thuyết, khi đồng nội tệ mất giá, xuất khẩu có thể được hưởng lợi vì hàng hóa trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, nếu một nền kinh tế xuất khẩu nhiều nhưng đồng thời nhập khẩu lớn, tác động của tỷ giá sẽ phức tạp hơn.Trong trường hợp Việt Nam chịu áp lực nhập siêu, tỷ giá tăng có thể gây bất lợi do chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc và thiết bị gia tăng. Doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều tiền hơn để mua cùng một lượng hàng hóa nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.Vì vậy, không thể chỉ nhìn vào lợi ích của xuất khẩu mà bỏ qua tác động từ phía nhập khẩu. Cần đánh giá đồng thời cán cân thương mại và mức độ phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, thiết bị từ bên ngoài.-Còn đối với thị trường tài chính, đặc biệt là chứng khoán và trái phiếu, tác động sẽ như thế nào?TS Huỳnh Thanh Điền:Khi lãi suất USD tăng, dòng vốn đầu tư quốc tế có thể trở nên thận trọng hơn. Nhà đầu tư sẽ cân nhắc giữa việc gửi tiền vào ngân hàng, nắm giữ tài sản an toàn và đầu tư trên thị trường tài chính.Phản ứng của thị trường có thể xuất hiện ngay sau khi Fed công bố quyết định. Khi kênh tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn, động lực đầu tư vào các tài sản tài chính có thể bị ảnh hưởng.Nếu lộ trình tăng lãi suất tiếp tục, dòng vốn đầu tư vào thị trường tài chính có khả năng bị hạn chế. Điều này có thể khiến thị trường chứng khoán khó tăng như kỳ vọng trước đó.Đối với trái phiếu, tác động phụ thuộc vào thị trường phát hành. Nếu doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong nước, ảnh hưởng có thể không quá lớn từ biến động dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, nếu hướng tới thị trường quốc tế, việc huy động vốn và phân phối trái phiếu có thể gặp khó khăn hơn khi chi phí vốn tăng và nhà đầu tư trở nên thận trọng.-Trong bối cảnh Việt Nam vừa theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số, vừa phải ứng phó với những tác động từ việc Fed tăng lãi suất, ông có khuyến nghị gì để giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế?TS Huỳnh Thanh Điền:Theo tôi, điều quan trọng nhất là phải phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng điều hành tỷ giá để doanh nghiệp có thể dự liệu và chủ động trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.Ngân hàng Nhà nước cần truyền tải rõ định hướng điều hành, chẳng hạn tiếp tục ổn định tỷ giá hay có sự điều chỉnh nhất định. Nếu có điều chỉnh, cần đưa ra lộ trình phù hợp để doanh nghiệp có thể dự báo, từ đó hạn chế rủi ro.Về lý thuyết, trong bối cảnh hiện nay, tỷ giá trung tâm có thể được điều chỉnh tăng ở mức nhất định. Tuy nhiên, đây là vấn đề Ngân hàng Nhà nước cần cân đối dựa trên các điều kiện kinh tế vĩ mô và khả năng điều hành thực tế.Điều quan trọng là cơ quan quản lý phải có thông tin rõ ràng. Chẳng hạn, nếu định hướng ổn định tỷ giá trung tâm trong sáu tháng, cần truyền đạt cụ thể để doanh nghiệp có cơ sở xây dựng kế hoạch. Nếu có kế hoạch điều chỉnh, cũng cần thông tin về lộ trình để doanh nghiệp chủ động ứng phó.Tương tự, định hướng điều hành lãi suất trong những tháng cuối năm cũng cần được truyền tải rõ ràng. Doanh nghiệp cần biết mặt bằng lãi suất có thể tăng, giảm hay duy trì ổn định để đưa ra quyết định vay vốn và đầu tư phù hợp.Nếu doanh nghiệp dự kiến lãi suất không tăng nhưng vay vốn lớn, sau đó lãi suất thực tế tăng lên, chi phí tài chính sẽ gia tăng, thậm chí khiến doanh nghiệp thua lỗ. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là quyết định tăng hay giảm lãi suất mà còn là khả năng cung cấp thông tin và định hướng để doanh nghiệp chủ động.-Bên cạnh chính sách điều hành tỷ giá và lãi suất, doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để thích ứng với biến động tiền tệ và chi phí nhập khẩu?TS Huỳnh Thanh Điền:Trong bối cảnh tỷ giá biến động, doanh nghiệp nên ưu tiên khai thác nguồn cung trong nước nếu có thể. Thay vì nhập khẩu máy móc hoặc nguyên liệu mà doanh nghiệp trong nước đã có khả năng sản xuất, có thể xem xét sử dụng sản phẩm nội địa để giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường nhập khẩu. Nếu biến động tỷ giá chủ yếu diễn ra giữa VND và USD, trong khi một số đồng tiền khác ổn định hơn, doanh nghiệp có thể cân nhắc lựa chọn đối tác tại những thị trường phù hợp.Chẳng hạn, có thể xem xét các thị trường sử dụng đồng tiền tương đối ổn định, trong đó có nhân dân tệ, tùy thuộc vào điều kiện giao dịch, giá cả và khả năng cung ứng.Tất nhiên, đây là quyết định doanh nghiệp cần tự đánh giá dựa trên hoạt động kinh doanh, nhưng chính sách của Nhà nước vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thông tin minh bạch và có thể dự báo.Trân trọng cảm ơn ông!Fed tăng lãi suất và báo hiệu còn tăng thêm, chứng khoán lập tức lao dốcFed tăng lãi suất và báo hiệu còn tăng thêm, chứng khoán lập tức lao dốcTài chính quốc tế(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã thông qua đợt tăng lãi suất đầu tiên sau hơn ba năm và cho biết có thể sẽ tiếp tục tăng lãi suất thêm một lần nữa, trong nỗ lực kiềm chế lạm phát do giá dầu tăng mạnh và nhiều yếu tố khác gây ra.