FPT: Định hình vị thế mới trong chuỗi giá trị công nghệ

Không dừng ở hoạt động xuất khẩu phần mềm và cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin, Tập đoàn FPT (HOSE: FPT) đang đầu tư xây dựng năng lực công nghệ lõi, từ hạ tầng điện toán, nền tảng AI đến thiết kế, kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn.

Sự thay đổi này không diễn ra trong một dự án đơn lẻ. Đây là quá trình FPT bổ sung từng lớp năng lực công nghệ, với mục tiêu được tập đoàn xác định là chuyển từ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin sang doanh nghiệp sáng tạo công nghệ và làm chủ các công nghệ chiến lược.

Ngày 22/9, FPT Cloud công bố mở rộng hạ tầng điện toán đám mây với Zone Thủ Đức, vùng hạ tầng thứ hai của FPT Cloud tại TP HCM và thứ tư tại Việt Nam. Được xây dựng trên nền tảng nguồn mở OpenStack, vùng hạ tầng này do đội ngũ kỹ sư Việt Nam vận hành, tùy biến và làm chủ đến tầng lõi.

Theo thông tin từ FPT, sau khi mở rộng, hệ thống có quy mô 5.000 máy chủ vật lý, vận hành hàng trăm nghìn máy chủ ảo và năng lực lưu trữ lên tới hàng trăm Petabyte. Zone Thủ Đức được kết nối với các vùng hạ tầng khác tại TP HCM bằng 4 tuyến cáp quang độc lập, tổng băng thông 400 Gbps và độ trễ khứ hồi 3 ms.

Với FPT, việc mở rộng Cloud không chỉ nhằm tăng công suất hạ tầng mà còn bổ sung một lớp năng lực phía dưới các dịch vụ công nghệ. Từ nền tảng này, tập đoàn có thể cung cấp các dịch vụ liên quan đến dữ liệu, AI và ứng dụng số, đồng thời tăng khả năng đáp ứng những yêu cầu về lưu trữ, tính toán và dự phòng của khách hàng doanh nghiệp. Cloud vì vậy là một lát cắt cho thấy phạm vi tham gia của FPT trong chuỗi giá trị công nghệ đang rộng hơn so với mô hình doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin truyền thống.

Dịch vụ công nghệ thông tin vẫn là nền tảng kinh doanh quan trọng của FPT. Trong báo cáo kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026, FPT đạt doanh thu đạt 40.023 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 8.770 tỷ đồng, lần lượt tăng 12,4% và 17% so với cùng kỳ năm 2025 (YoY). Khối Công nghệ đóng góp 89% doanh thu và 58% lợi nhuận trước thuế, tiếp tục là động lực chính của tập đoàn.

Trong nhiều năm, lợi thế của tập đoàn được hình thành từ năng lực phát triển phần mềm, đội ngũ kỹ sư và khả năng triển khai các dự án công nghệ cho khách hàng quốc tế. Năm 2023, FPT trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên đạt một tỷ USD doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin từ thị trường nước ngoài.

Tuy nhiên, thị trường mà FPT hoạt động đang thay đổi cùng với sự phát triển của AI. Các công cụ AI ngày càng tham gia vào lập trình, kiểm thử và vận hành, trong khi khách hàng có xu hướng tìm kiếm những dịch vụ không chỉ dừng ở phát triển phần mềm mà còn bao gồm dữ liệu, AI, tư vấn và giải pháp theo ngành.

Trong thông điệp tại Báo cáo thường niên 2025, Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình nhận định lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI không còn chỉ đến từ quy mô hay kinh nghiệm, mà từ khả năng thích ứng và tái tạo doanh nghiệp bằng công nghệ.

Theo ông Bình, từ năm 2026 và những năm tiếp theo, FPT sẽ chuyển trọng tâm sang phát triển năng lực sáng tạo công nghệ và làm chủ các công nghệ chiến lược, thay vì chủ yếu được biết đến với vai trò cung cấp dịch vụ công nghệ.

Đây cũng là lý do AI ngày càng xuất hiện rõ trong định hướng kinh doanh của FPT. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 diễn ra hồi tháng 4, Chủ tịch Trương Gia Bình cho biết tập đoàn hướng tới mô hình AI-Native trong 5 - 10 năm tới, với AI trở thành nền tảng vận hành và con người giữ vai trò trung tâm của sáng tạo.

Định hướng này đã bắt đầu phản ánh vào hoạt động kinh doanh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu dịch vụ công nghệ thông tin tại thị trường nước ngoài của FPT đạt 28.538 tỷ đồng, tăng 11,6% YoY. Giá trị đơn hàng ký mới đạt 36.137 tỷ đồng (tương đương khoảng 1,4 tỷ USD), tăng 23% YoY. Doanh thu chuyển đổi số đạt 14.411 tỷ đồng, tăng 16,3% YoY; riêng doanh thu từ dịch vụ AI và phân tích dữ liệu đạt 2.915 tỷ đồng, tăng 55% YoY.

Một trong những hợp đồng đáng chú ý là thỏa thuận trị giá hàng chục triệu USD với một tập đoàn sản xuất vật liệu hàng đầu thế giới để triển khai nền tảng FleziPT do FPT phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình Agentic AI (AI tự chủ) và tối ưu vận hành.

Những con số này cho thấy AI đang xuất hiện ở cả hai phía trong hoạt động công nghệ của FPT. Một mặt, AI được đưa vào quá trình cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin; mặt khác, AI đang trở thành một nhóm dịch vụ và nền tảng mà FPT cung cấp cho khách hàng.

Để mở rộng các dịch vụ AI, FPT không chỉ cần năng lực về phần mềm và nhân lực mà còn phải đầu tư vào hạ tầng tính toán phía sau. Đây là lý do Cloud và AI Factory ngày càng trở thành một phần trong hệ sinh thái công nghệ của tập đoàn, bên cạnh hoạt động dịch vụ công nghệ thông tin.

Cloud được xem là lớp hạ tầng cơ bản. Zone Thủ Đức được kết nối với vùng hạ tầng còn lại tại TP HCM bằng 4 tuyến cáp quang độc lập, tổng băng thông 400 Gbps và độ trễ khứ hồi 3 ms. Tuyến Hà Nội – TP HCM có dung lượng 80 Gbps, cho phép đặt hệ thống chính ở một thành phố và dự phòng tại thành phố còn lại.

Với những lĩnh vực như ngân hàng, thương mại điện tử hay các hệ thống nghiệp vụ quan trọng, khả năng duy trì hoạt động liên tục và bảo đảm dữ liệu không phụ thuộc vào một điểm hạ tầng là yêu cầu trực tiếp đối với dịch vụ cloud.

Trên lớp hạ tầng này là năng lực tính toán dành cho AI. Hai AI Factory của FPT tại Việt Nam và Nhật Bản từng nằm trong nhóm 40 siêu máy tính mạnh nhất thế giới, hiện cung cấp 43 dịch vụ AI Cloud cho hơn 18.000 kỹ sư, nhà khoa học và người dùng doanh nghiệp. Sau hơn một năm vận hành, cả hai cụm đạt mức khai thác trên 90% và cùng ghi nhận lợi nhuận trong quý 2/2026.

Trong chiến lược 2026 - 2030, FPT đặt mục tiêu vận hành AI Factory tại Việt Nam với tổng năng lực khoảng 10 EFLOPS FP8, đồng thời hướng tới làm chủ đầy đủ chuỗi giá trị AI, từ mô hình, dữ liệu, hạ tầng tính toán đến ứng dụng và nhân lực. Điều này quan trọng với một doanh nghiệp từng tăng trưởng chủ yếu từ dịch vụ công nghệ thông tin. Khi sở hữu thêm hạ tầng và nền tảng, FPT có thể tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra giá trị công nghệ, thay vì chỉ đứng ở lớp triển khai cuối cùng.

Nếu Cloud và AI Factory là những lớp hạ tầng phục vụ nền kinh tế số, bán dẫn cho thấy FPT đang mở rộng sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ. Cuối tháng 1/2026, FPT công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói tiên tiến chip bán dẫn. Theo thông tin từ FPT, đây là nhà máy kiểm thử, đóng gói đầu tiên của Việt Nam do người Việt làm chủ, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn quốc gia với đủ công đoạn từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đào tạo, kiểm thử và đóng gói, kinh doanh, từ đó tiến sâu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong giai đoạn 1 (2026 - 2027), Nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Yên Phong II-C, xã Yên Phong và xã Tam Giang, tỉnh Bắc Ninh với quy mô 1.600 m2, với 6 dây chuyền kiểm tra chức năng và một khu vực gồm nhiều hệ thống kiểm tra độ tin cậy và thử nghiệm độ bền chuyên biệt.

Sang giai đoạn 2 (2028 – 2030), FPT sẽ mở rộng lên khoảng 6.000 m2, bổ sung 18 dây chuyền kiểm thử chức năng mới, 3 khu vực kiểm tra độ tin cậy và thử nghiệm độ bền, thêm dây chuyền đóng gói truyền thống, dây chuyền đóng gói CSP, và dây chuyền đóng gói IC tiên tiến.

Theo FPT, công suất nhà máy sau khi hoàn thiện có thể đạt hàng tỷ sản phẩm mỗi năm. Nhà máy cũng hướng tới kiểm thử các dòng chip cao cấp phục vụ Internet Vạn vật (IoT), ô tô và SoC AI on edge (hệ thống trên chip tích hợp AI tại biên).

Kiểm thử và đóng gói không phải công đoạn tạo ra giá trị cao nhất trong chuỗi bán dẫn, nhưng là những mắt xích cần thiết để một thiết kế chip có thể trở thành sản phẩm thương mại. Với FPT, dự án này đồng thời tạo sự liên kết giữa các năng lực mà tập đoàn đã đầu tư như thiết kế chip, đào tạo kỹ sư, kiểm thử, đóng gói và thương mại hóa. Cấu trúc đó cho thấy cách FPT đang mở rộng phạm vi đầu tư: Không chỉ xây một năng lực riêng lẻ mà từng bước bổ sung các mắt xích có thể kết nối với nhau trong chuỗi công nghệ.

Phạm vi đầu tư hạ tầng của FPT cũng không chỉ phục vụ khách hàng doanh nghiệp. Tại Việt Nam, tập đoàn tham gia phát triển các cơ sở dữ liệu, nền tảng pháp luật, tài chính, dịch vụ công và hạ tầng của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia số 1. Những dự án này đưa năng lực hạ tầng và công nghệ của FPT vào các hệ thống có yêu cầu cao về dữ liệu và tính liên tục trong vận hành.

Từ một công ty phần mềm, FPT đã phát triển thành tập đoàn cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin trên thị trường quốc tế. Trong giai đoạn mới, tập đoàn đang mở rộng phạm vi tham gia trong chuỗi giá trị công nghệ, từ hạ tầng Cloud, năng lực tính toán cho AI đến phát triển sản phẩm, thiết kế chip và kiểm thử, đóng gói bán dẫn. Song song với đó, FPT tiếp tục phát triển các nền tảng và giải pháp công nghệ theo từng ngành. Đây là sự chuyển dịch từ việc cung cấp dịch vụ dựa trên năng lực công nghệ sang xây dựng những nền tảng và hạ tầng có thể phục vụ nhiều sản phẩm, dịch vụ và nhóm khách hàng khác nhau.

Nội Dung - Thiết Kế: Hà Anh

Link gốc