ETF & Quỹ

FTSE Vietnam giảm 8% từ đầu năm, 5 cổ phiếu chiếm hơn 60% tỷ trọng chỉ số

Vietnamfinance
· 09/11/2026

Từ mức tăng 81,4% đến nhịp điều chỉnh 8%

Theo báo cáo FTSE Vietnam Index Series do FTSE Russell công bố với dữ liệu cập nhật đến ngày 30/10/2026, chỉ số FTSE Vietnam ghi nhận mức giảm 8% kể từ đầu năm. Riêng trong 3 tháng gần nhất, chỉ số giảm 3,4%, trong khi mức giảm của 6 tháng lên tới 10,6%.

Những con số này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với năm 2025, thời điểm FTSE Vietnam tăng tới 81,4%, mức tăng cao nhất trong chuỗi số liệu thường niên giai đoạn 2016–2025 được công bố trong báo cáo. Tuy nhiên, nhờ đà tăng mạnh trước đó, hiệu suất tính trong 12 tháng gần nhất của chỉ số vẫn dương 3,9%.

Nhìn trên khung thời gian dài hơn, FTSE Vietnam phản ánh khá rõ những chu kỳ biến động mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau khi tăng 32,4% trong năm 2021, chỉ số lao dốc 43,2% vào năm 2022, trước khi phục hồi 11,9% trong năm 2023. Đến năm 2024, chỉ số tiếp tục giảm 4,4%, rồi bứt phá 81,4% trong năm 2025.

Sự biến động này khiến hiệu suất đầu tư dài hạn có sự phân hóa đáng kể giữa các giai đoạn. Trong 3 năm gần nhất tính đến cuối tháng 10/2026, FTSE Vietnam ghi nhận tổng mức sinh lời 81,2%, tương ứng lợi suất kép bình quân 21,9% mỗi năm. Tuy nhiên, nếu kéo dài thời gian quan sát lên 5 năm, tổng mức sinh lời chỉ đạt 2,2%, tương đương khoảng 0,4% mỗi năm.

(Ảnh minh họa)

Một chỉ tiêu khác cũng phản ánh mức độ biến động lớn của chỉ số là mức sụt giảm tối đa (maximum drawdown). Theo FTSE Russell, trong giai đoạn 5 năm, FTSE Vietnam từng ghi nhận mức giảm tối đa 48,2% tính từ đỉnh xuống đáy. Độ biến động trong 12 tháng gần nhất đạt 23,2%.

Những con số cho thấy mức sinh lời dài hạn của chỉ số chịu ảnh hưởng đáng kể bởi thời điểm bắt đầu đầu tư. Dù từng trải qua những năm tăng trưởng rất mạnh, hiệu suất tích lũy trong 5 năm vẫn tương đối khiêm tốn do tác động của các giai đoạn điều chỉnh sâu.

FTSE Vietnam là chỉ số được thiết kế để phục vụ các sản phẩm đầu tư có khả năng giao dịch, bao gồm quỹ mô phỏng chỉ số. Khác với FTSE Vietnam All-Share có phạm vi bao phủ rộng hơn, danh mục FTSE Vietnam được lựa chọn từ những cổ phiếu đáp ứng các yêu cầu về thanh khoản và khả năng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.

Tính đến ngày 30/10, FTSE Vietnam gồm 13 cổ phiếu, với tổng giá trị vốn hóa sau điều chỉnh theo các tiêu chí đầu tư đạt khoảng 612.358 tỷ đồng. Trong khi đó, FTSE Vietnam All-Share bao gồm 119 cổ phiếu, với quy mô vốn hóa tương ứng khoảng 2,15 triệu tỷ đồng.

Sự chênh lệch lớn về số lượng thành phần và quy mô vốn hóa cho thấy FTSE Vietnam chỉ đại diện cho một nhóm tương đối hẹp các doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí đầu tư của chỉ số, thay vì phản ánh toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam.

Vingroup, Hòa Phát và Vinhomes chi phối rổ FTSE Vietnam

Theo số liệu cuối tháng 10/2026, Vingroup (VIC) đứng đầu danh mục với tỷ trọng 15,33%, tương ứng giá trị vốn hóa tính trong chỉ số khoảng 93.870 tỷ đồng. Đứng thứ hai là Hòa Phát (HPG) với tỷ trọng 14,19%, tiếp đến là Vinhomes (VHM) với 13,65%. Hai vị trí tiếp theo thuộc về Masan Consumer, chiếm 8,64%, và Masan Group với 8,47%. Tổng cộng, 5 doanh nghiệp này nắm giữ 60,27% tỷ trọng FTSE Vietnam.

Nếu tính 10 cổ phiếu lớn nhất, tỷ trọng lên tới 92,49%. Điều đó đồng nghĩa phần lớn diễn biến của chỉ số phụ thuộc vào biến động giá của một nhóm doanh nghiệp tương đối nhỏ, thay vì được phân tán đều trên toàn bộ 13 cổ phiếu thành phần.

Xét theo nhóm ngành, bất động sản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong FTSE Vietnam, đạt 28,98%, dù chỉ có hai doanh nghiệp góp mặt là Vingroup và Vinhomes. Đứng thứ hai là nhóm thực phẩm, đồ uống và thuốc lá với tỷ trọng 23,72%, tiếp đến là ngân hàng với 17,7%. Nhóm hàng hóa và dịch vụ công nghiệp chiếm 14,19%, trong khi công nghệ đóng góp 7,9%.

Như vậy, riêng ba nhóm bất động sản, thực phẩm - đồ uống và ngân hàng đã chiếm 70,4% tỷ trọng của FTSE Vietnam. Đây là một đặc điểm quan trọng đối với các sản phẩm đầu tư mô phỏng chỉ số, bởi biến động của những ngành này có thể tạo ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất chung của danh mục.

10 mã cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn nhất của FTSE Vietnam All-Share. Ảnh: FTSE

Đối với FTSE Vietnam All-Share, mức độ tập trung cũng tương đối lớn, nhưng cơ cấu có nhiều khác biệt.

Trong danh mục 119 cổ phiếu, Vingroup là doanh nghiệp có tỷ trọng lớn nhất, lên tới 26,18%, tương ứng giá trị vốn hóa sau điều chỉnh khoảng 562.266 tỷ đồng. Vinhomes đứng thứ hai với 6,73%, tiếp đến là Hòa Phát với 4,05%, VPBank với 3,21% và Thế Giới Di Động với 2,48%.

Tổng tỷ trọng 10 doanh nghiệp lớn nhất của FTSE Vietnam All-Share đạt 54,42%, thấp hơn đáng kể so với mức 92,49% của FTSE Vietnam.

Ở cấp độ ngành, bất động sản tiếp tục chiếm vị trí dẫn đầu trong FTSE Vietnam All-Share với tỷ trọng 37,25%. Ngân hàng đứng thứ hai với 21,74%, tiếp đến là dịch vụ tài chính với 9,63% và nhóm thực phẩm, đồ uống và thuốc lá với 9,02%.

Trong khi FTSE Vietnam All-Share có tới 15 cổ phiếu ngân hàng và 19 cổ phiếu dịch vụ tài chính, FTSE Vietnam chỉ có 3 cổ phiếu ngân hàng và một cổ phiếu dịch vụ tài chính. Điều này phản ánh sự khác biệt đáng kể về khả năng được lựa chọn vào các danh mục chỉ số có áp dụng tiêu chí về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thanh khoản và khả năng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.

Theo phương pháp của FTSE Russell, các chỉ số được xây dựng trên cơ sở quy tắc rõ ràng, có xem xét giới hạn sở hữu nước ngoài và khả năng đầu tư thực tế. Danh mục được rà soát định kỳ vào tháng 3, tháng 6, tháng 9 và tháng 12 hằng năm.

Với các quỹ đầu tư sử dụng FTSE Vietnam làm chỉ số tham chiếu, cơ cấu hiện tại đồng nghĩa hiệu quả danh mục có thể chịu ảnh hưởng lớn từ một số cổ phiếu có tỷ trọng cao, đặc biệt là nhóm bất động sản và các doanh nghiệp đầu ngành.

Tuy nhiên, tỷ trọng trong chỉ số không đồng nghĩa với quy mô vốn thực tế mà các quỹ ngoại đang nắm giữ tại từng doanh nghiệp. Báo cáo của FTSE Russell phản ánh cơ cấu và hiệu suất chỉ số, không cung cấp số liệu về dòng vốn mua bán hay tỷ lệ sở hữu thực tế của các quỹ ETF.