Lời cảnh báo của Phố Wall: 'Sẽ có thứ gì đó đổ vỡ'

Lời cảnh báo của Phố Wall: 'Sẽ có thứ gì đó đổ vỡ'Bích Hợp-26/09/2026 08:00 (GMT+7)(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tăng lên những mức chưa từng thấy trong nhiều năm. Tuy nhiên, điều khiến Phố Wall lo ngại không hẳn là mức lợi suất hiện tại, mà là tốc độ tăng quá nhanh. Lịch sử cho thấy mỗi khi lãi suất tăng với tốc độ như vậy, một sự cố nào đó thường xảy ra.Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ghi nhận mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ ngày 7/4/2025 vào ngày 23/9, trước khi tiếp tục tăng trong phiên 24/9, vượt 5,17%. Đây là một mức tăng đáng kể nếu xét rằng chỉ hai tuần trước, lợi suất còn dưới 4,8%, trong khi có thời điểm trong tháng 8 xuống dưới 4,6%.“Lúc nào cũng sẽ có thứ gì đó hỏng hóc”, ôngJohn Roque, Trưởng bộ phận phân tích kỹ thuật tại 22V Research, viết trong một báo cáo gần đây.Ông Roque chỉ ra trên biểu đồ diễn biến lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm trong 5 thập kỷ qua 16 trường hợp lợi suất tăng nhanh tương tự hiện nay. Trong tất cả những lần đó, một dạng khủng hoảng tài chính nào đó đều xảy ra.Quy mô và mức độ tác động của các cuộc khủng hoảng này khác nhau, từ sự sụp đổ gây chấn động nhưng diễn ra trong thời gian ngắn của Silicon Valley Bank (SVB) năm 2023 cho tới cú sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1987. Tuy nhiên, những đợt lợi suất tăng mạnh gần như luôn kéo theo một dạng gián đoạn trên thị trường tài chính, gây sức ép lên các tài sản rủi ro.Các nhà giao dịch làm việc trên sàn giao dịch trong phiên giao dịch buổi sáng tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York. (Ảnh: Angela Weiss/AFP/Getty Images)“Chắc chắn như ngày nối tiếp đêm, khi lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm tăng, sẽ có thứ gì đó bị ảnh hưởng. Thận trọng là điều cần thiết”, ông Roque nói với CNBC.Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm là một trong những thước đo chuẩn cho chi phí vay mượn trên toàn nền kinh tế Mỹ. Từ lãi suất thế chấp cho tới những giao dịch phức tạp của các quỹ phòng hộ, nhiều hoạt động tài chính đều phụ thuộc vào sự ổn định của lợi suất này.Khi lợi suất tăng vọt trong thời gian ngắn, những kế hoạch đầu tư hoặc chiến lược quản trị rủi ro của doanh nghiệp và nhà đầu tư vốn dựa trên giả định lãi suất vay ổn định có thể bị đảo lộn.Lần này, điều gì sẽ vỡ?Điều gì có thể trở thành điểm gãy trong lần này thường không dễ nhận ra cho đến khi quá muộn. Và không phải lúc nào vấn đề cũng liên quan trực tiếp đến chi phí vay vốn.Sự sụp đổ của bong bóng dotcom là kết quả của nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là mức định giá phi thực tế của nhiều doanh nghiệp công nghệ chưa tạo ra lợi nhuận. Tuy nhiên, lãi suất cao cũng đóng một vai trò nhất định.Trong cuộc khủng hoảng nhà ở, lãi suất tăng cao đã trực tiếp phơi bày những tiêu chuẩn cho vay lỏng lẻo của các ngân hàng, khi những người vay sử dụng các khoản nợ có lãi suất thả nổi ngày càng không còn khả năng thanh toán.Lần này, các nhà giao dịch thường nhắc tới thị trường tín dụng tư nhân đang bùng nổ nhưng thiếu minh bạch, cũng như những kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI được tài trợ quá nhiều bằng nợ. Một phần trong số các khoản nợ này nằm ngoài bảng cân đối kế toán, khiến chúng có thể trở thành những điểm dễ phát sinh rủi ro.Theo ông Roque, các ngân hàng khu vực sẽ đặc biệt đáng chú ý trong lần này, bởi hoạt động ổn định của nhóm ngân hàng này là một trong những điều kiện để thị trường duy trì đà tăng trưởng.Quỹ ETF SPDR S&P Regional Banking (KRE) đã giảm gần 10% so với mức đỉnh gần đây, chỉ còn cách vùng điều chỉnh không xa. Nhìn lại những sự cố trong quá khứ do lãi suất cao gây ra, ngành ngân hàng thường là một trong những nhóm chịu tác động nặng nề nhất.Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ghi nhận mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ ngày 7/4/2025 vào ngày 23/9, trước khi tiếp tục tăng trong phiên 24/9, vượt 5,17%.“Điều bắt buộc là các ngân hàng khu vực, đặc biệt là nhóm này, phải duy trì sự ổn định hoặc nếu giảm thì mức giảm phải ở mức tối thiểu, không gây ra vấn đề. Nếu các ngân hàng khu vực tiếp tục đi xuống, và tất nhiên là các ngân hàng nói chung, thì thị trường không thể mạnh. Điều đó là không thể”, ông Roque nói.Theo nhà phân tích này, những dấu hiệu rạn nứt cũng bắt đầu xuất hiện ở lĩnh vực tiện ích và các doanh nghiệp xây dựng nhà ở.Chỉ trong tuần qua, nhóm tiện ích thuộc S&P 500 đã giảm hơn 4%, trở thành nhóm tụt hậu xa nhất trong số 11 nhóm ngành của chỉ số này.“Thị trường trái phiếu đã phải mất khá nhiều công sức để thuyết phục mọi người rằng lãi suất đang tăng, bởi chúng ta đã quen với quan niệm rằng việc tăng lãi suất chỉ mang tính tạm thời. Nhưng tôi nghĩ lần này thì khác. Đây là một xu hướng tăng mang tính dài hạn đối với lợi suất trái phiếu và là một thị trường giá xuống dài hạn của trái phiếu”, ông Roque nhấn mạnh thêm.Sức ép lan sang thị trường nhà ở và trái phiếu dài hạnĐà tăng của lợi suất trái phiếu đang nhanh chóng truyền sang các chi phí vay mượn khác trong nền kinh tế Mỹ. Lãi suất thế chấp cố định 30 năm bình quân đã tăng lên 7,03% trong tuần kết thúc ngày 24/9, từ mức 6,95% một tuần trước đó, theo Freddie Mac. Đây là lần đầu tiên lãi suất thế chấp vượt 7% kể từ đầu năm 2025.Lãi suất thế chấp thường biến động cùng chiều với lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm. Vì vậy, khi lợi suất trái phiếu tăng mạnh, chi phí vay mua nhà cũng chịu áp lực gia tăng, qua đó làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở của người mua và tạo thêm sức ép lên thị trường bất động sản.Không chỉ lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng mạnh. Thị trường trái phiếu Mỹ đang chứng kiến áp lực bán lan sang các kỳ hạn dài hơn.Lãi suất thế chấp vượt mức 7%.Theo Reuters, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 5,48% trong ngày 24/9, mức cao nhất kể từ năm 2004. Cùng thời điểm, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lên khoảng 5,20%.Lợi suất kỳ hạn 30 năm đặc biệt đáng chú ý bởi đây là thước đo phản ánh mức độ sẵn sàng của nhà đầu tư trong việc tài trợ cho nhu cầu vay nợ của Chính phủ Mỹ trong nhiều thập kỷ tới. Khi lợi suất tăng, chi phí vay dài hạn của Chính phủ cũng tăng theo, đồng thời gây sức ép lên mặt bằng chi phí vốn của nền kinh tế.Reuters cho biết đợt bán tháo trái phiếu Mỹ diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại chi phí năng lượng cao, tăng trưởng kinh tế vẫn tương đối vững và chi tiêu chính phủ gia tăng có thể khiến lạm phát duy trì ở mức cao.Như vậy, vấn đề không chỉ nằm ở việc lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao. Đáng chú ý hơn là áp lực đang lan rộng trên toàn bộ thị trường vay nợ, từ lãi suất thế chấp của các hộ gia đình đến chi phí huy động vốn dài hạn của Chính phủ Mỹ.Ông Roque nhấn mạnh: “Chúng ta nên chuẩn bị, hoặc ít nhất được cảnh báo trước, rằng lãi suất đang tăng và điều gì đó sẽ xảy ra”.Trong một thông báo ngày 24/9, bộ phận giao dịch của JPMorgan cũng khuyến nghị các nhà đầu tư “theo dõi chặt chẽ biến động của trái phiếu”, bởi biến động này thường tạo ra trở ngại “lớn hơn” đối với thị trường chứng khoán so với bản thân mức lợi suất tuyệt đối.TheoCNBC, ReutersThế giới đứng trước tương lai 'nợ nần chồng chất'Thế giới đứng trước tương lai 'nợ nần chồng chất'Tài chính quốc tế(VNF) - Nợ toàn cầu đã vượt 365.000 tỷ USD, tăng thêm 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm, trong khi chi phí vay ngày càng leo thang, làm gia tăng áp lực tài khóa tại các nền kinh tế lớn.