Quốc hội xem xét dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 26/10, Quốc hội họp phiên toàn thể ở hội trường, nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia...

Trình bày tờ trình tóm tắt, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, nhấn mạnh sự cần thiết ban hành luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Bên cạnh đó, việc xây dựng dự án luật nhằm khắc phục các hạn chế, khó khăn trong triển khai thực hiện nhiệm vụ ở các lĩnh vực bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; đơn giản hóa thủ tục hành chính; góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Dự thảo luật trình Quốc hội gồm 41 Điều, được chia thành 07 Chương, quy định nhiều nội dung trọng tâm.

Về phân loại công trình, dự thảo luật quy định công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm 03 nhóm:

- Nhóm 1: Công trình trọng điểm về an ninh quốc gia là các công trình thuộc khu vực trọng yếu theo quy định của pháp luật về cảnh vệ.

- Nhóm 2: Công trình an ninh, khu an ninh là công trình, khu vực do lực lượng Công an nhân dân quản lý, sử dụng phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Theo chức năng nhiệm vụ, mục đích sử dụng, công trình an ninh và khu an ninh được phân thành 03 loại.

- Nhóm 3: Công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia là công trình thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của các cơ quan, tổ chức, địa phương, trừ các công trình do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quản lý.

Theo tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ, công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia được phân thành 03 loại. Đồng thời, phân cấp thẩm quyền quyết định đưa vào Danh mục công trình liên quan đến an ninh quốc gia cho Thủ tướng Chính phủ (đối với công trình loại I), Bộ trưởng Bộ Công an (đối với công trình loại II), Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (đối với công trình loại III).

Nêu quan điểm thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Thượng tướng Lê Tấn Tới nêu rõ Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với sự cần thiết ban hành luật.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới, về phạm vi điều chỉnh, có ý kiến đề nghị làm rõ ranh giới với các luật chuyên ngành, nhất là đối với công trình lưỡng dụng và hạ tầng phi vật lý (hạ tầng số, trung tâm dữ liệu)...

Về tiêu chí xác định, phân loại công trình, Ủy ban đề nghị nghiên cứu thống nhất một hệ thống tiêu chí, phương pháp phân loại; bổ sung tiêu chí định lượng cho công trình loại I (an ninh năng lượng, hạ tầng số); quy định trong luật nguyên tắc và nhóm tiêu chí (mức độ phụ thuộc, khả năng thay thế, tính liên tục), giao Chính phủ quy định ngưỡng kỹ thuật cụ thể.

Về chuyển mục đích sử dụng công trình an ninh, khu an ninh, Ủy ban cơ bản nhất trí với nguyên tắc, trường hợp và thẩm quyền chuyển mục đích sử dụng đã được quy định trong dự thảo luật. Bên cạnh đó cũng đề nghị: việc bố trí quỹ đất mới phải trên cơ sở quy hoạch sử dụng đất an ninh và quy hoạch cấp tỉnh theo khoản 4 Điều 68 Luật Đất đai năm 2024; bảo đảm thống nhất về thứ tự ưu tiên áp dụng pháp luật bồi thường, hỗ trợ với Luật Đất đai.

Về chế độ bảo vệ đối với khu vực cấm, khu vực bảo vệ công trình an ninh, khu an ninh, Ủy ban cho rằng Điều 20 dự thảo luật quy định nhiều nội dung hạn chế quyền tự do đi lại, cư trú, ghi âm, ghi hình... nhưng lại giao Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết.

Đề nghị quy định cụ thể ngay trong luật các tiêu chí, điều kiện áp dụng biện pháp hạn chế quyền (đi lại, cư trú, ghi âm, ghi hình); bổ sung nguyên tắc giám sát kỹ thuật (thu thập đúng mục đích, thời hạn lưu giữ) bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân…

Về lực lượng bảo vệ và chế độ, chính sách, Ủy ban cho rằng cần phân định rõ phạm vi: lực lượng Công an làm nòng cốt bảo vệ công trình loại I, công trình an ninh; lực lượng của cơ quan, doanh nghiệp trực tiếp bảo vệ công trình loại II, loại III; quy định chế độ, chính sách theo hướng dẫn chiếu pháp luật chuyên ngành; quy định ưu đãi đặc thù (phụ cấp độc hại, nguy hiểm...) cho lực lượng bảo vệ tại biên giới, hải đảo, vùng hẻo lánh.