'Tăng trưởng hai con số không thể bền vững chỉ bằng bơm thêm vốn'

'Tăng trưởng hai con số không thể bền vững chỉ bằng bơm thêm vốn'Thu Anh-16/09/2026 09:30 (GMT+7)(VNF) - TS. Mạc Quốc Anh cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể đạt được một cách bền vững chỉ bằng việc bơm thêm vốn, tăng đầu tư hoặc mở rộng tín dụng.“Tiền sẽ không còn rẻ như trước”Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, Việt Nam sẽ đối mặt với sức ép từ tỷ giá, dòng vốn và chi phí huy động. Theo các chuyên gia, thay vì chỉ kỳ vọng vào việc hạ lãi suất hay mở rộng tín dụng, nền kinh tế cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và hiệu quả sử dụng vốn.Ông Nguyễn Quang Đạt và ông Mạc Quốc Anh tại Talkshow Phố Tài chínhTheo ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS), chu kỳ lãi suất hiện nay khác với giai đoạn 2022 - 2023. Nếu như khi đó, việc tăng lãi suất diễn ra theo một chiều nhằm kiểm soát cú sốc lạm phát sau Covid-19, thì hiện nay các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Fed, phải cân nhắc đồng thời giữa rủi ro lạm phát dai dẳng và nguy cơ suy giảm tăng trưởng.Ông Đạt cho rằng chu kỳ hiện tại phụ thuộc nhiều vào dữ liệu kinh tế thực tế, có thể kéo dài hơn và biến động khó lường hơn thay vì diễn biến theo một đường thẳng tăng rồi giảm. Mặt bằng lãi suất toàn cầu có khả năng neo ở mức cao trong thời gian dài hơn kỳ vọng.Điều này đặt ra bài toán đối với các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam trong quản trị tỷ giá, điều hòa dòng vốn và thích ứng với môi trường mà “dòng vốn giá rẻ” không còn là điều nghiễm nhiên.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội, cũng cho rằng bối cảnh hiện nay không còn thuận lợi để thế giới dễ dàng quay lại thời kỳ tiền rẻ kéo dài.Theo ông, sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, thế giới đã trải qua hơn một thập kỷ lãi suất rất thấp, thậm chí có thời điểm lãi suất âm tại một số nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, hiện nay lạm phát dù đã giảm so với đỉnh nhưng chưa hoàn toàn ổn định. Quá trình giảm lạm phát ở nhiều nền kinh tế diễn ra chậm hơn kỳ vọng, trong khi rủi ro từ giá năng lượng, địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng vẫn tồn tại.Bên cạnh yếu tố chu kỳ, ông Mạc Quốc Anh cho rằng những yếu tố mang tính cấu trúc cũng có thể khiến chi phí vốn duy trì ở mức cao hơn trước, như phân mảnh thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chi phí chuyển đổi năng lượng, nợ công cao, chi tiêu quốc phòng gia tăng, nhu cầu vốn lớn cho hạ tầng số, AI và bán dẫn, cùng với rủi ro địa chính trị.“Kịch bản hợp lý hơn trong những năm tới là lãi suất có thể giảm dần, nhưng tiền sẽ không còn rẻ như trước”, ông nhận định.Với Việt Nam, khi lãi suất quốc tế còn cao, tài sản bằng USD vẫn hấp dẫn, khiến các nền kinh tế mới nổi phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút và giữ dòng vốn. Điều này có thể tạo thêm sức ép lên tỷ giá, mặt bằng lãi suất trong nước và chi phí huy động vốn của doanh nghiệp.Không thể chỉ tăng trưởng bằng cách “bơm thêm vốn”Từ sức ép của chi phí vốn, các chuyên gia cho rằng chất lượng tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng nâng năng suất và sử dụng vốn hiệu quả.Theo ông Nguyễn Quang Đạt, trước hết cần cải thiện sức khỏe của khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng truyền thống mà cần mở rộng các kênh vốn thay thế, trong đó có thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch hơn, thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết trên UPCoM và tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm.Với chi phí vốn, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất khó giảm sâu do áp lực bên ngoài, ông cho rằng giải pháp không phải là hạ lãi suất đại trà mà cần nắn dòng tín dụng có chọn lọc vào những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao như công nghệ cao, chế biến chế tạo và năng lượng tái tạo, đồng thời tăng cường cơ chế bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.Về trung hạn, động lực tăng trưởng cần đến từ việc nâng năng suất thông qua chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính để giảm chi phí tuân thủ và đẩy nhanh giải ngân đầu tư công vào các hạ tầng chiến lược như cao tốc, cảng biển và hạ tầng số.Ông Đạt cũng nhấn mạnh vai trò của thị trường chứng khoán trong việc dẫn vốn trung và dài hạn, qua đó giảm bớt gánh nặng cho hệ thống ngân hàng. Theo ông, một thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh sẽ trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.Ở góc nhìn rộng hơn, TS. Mạc Quốc Anh cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể đạt được một cách bền vững chỉ bằng việc bơm thêm vốn, tăng đầu tư hoặc mở rộng tín dụng.Theo ông, tăng trưởng cao phải đồng thời gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.Một trong những yêu cầu quan trọng là thay đổi cách nhìn về tín dụng, chuyển từ tư duy tăng bao nhiêu tín dụng sang mỗi đồng tín dụng tạo ra bao nhiêu GDP, bao nhiêu việc làm và bao nhiêu giá trị gia tăng.TS. Mạc Quốc Anh cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, AI, tự động hóa và chuyển đổi số phải thực sự đi vào nhà máy và doanh nghiệp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nhà nước có thể hỗ trợ theo hướng đồng tài trợ chi phí chuyển đổi số, nghiên cứu và phát triển, mua phần mềm quản trị, áp dụng AI, đổi mới thiết bị và đào tạo nhân lực.Song song đó là cải cách môi trường kinh doanh và thể chế, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.Thị trường vốn cũng cần được phát triển theo chiều sâu. Nếu doanh nghiệp hướng tới tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn trung và dài hạn sẽ rất lớn và không thể đặt toàn bộ lên hệ thống ngân hàng thương mại. Thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, bảo hiểm và các định chế đầu tư dài hạn cần được phát triển đồng bộ, đi cùng với việc nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin, kiểm toán và bảo vệ nhà đầu tư.Theo TS. Mạc Quốc Anh, việc thị trường chứng khoán được nâng hạng có ý nghĩa lớn nhưng cần đi cùng với nâng hạng doanh nghiệp.Một yêu cầu khác là tăng khả năng liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với khu vực FDI và chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì chỉ đặt mục tiêu thu hút thêm bao nhiêu tỷ USD FDI, cần quan tâm đến số lượng doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng cấp 1, cấp 2, lượng công nghệ được chuyển giao và mức tăng của tỷ lệ nội địa hóa.Khi đó, tăng trưởng 10% sẽ không đơn thuần đến từ việc đưa thêm vốn vào nền kinh tế, mà từ việc sử dụng vốn hiệu quả hơn, lao động có năng suất cao hơn và doanh nghiệp có khả năng tạo ra nhiều giá trị gia tăng hơn.'Tăng trưởng GDP 10% có cơ hội đạt được, nhưng không nên chạy theo con số trong ngắn hạn''Tăng trưởng GDP 10% có cơ hội đạt được, nhưng không nên chạy theo con số trong ngắn hạn'Tiêu điểm(VNF) - Với các chỉ số kinh tế 8 tháng vừa qua, chuyên gia kinh tế cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026 vẫn có cơ hội đạt được. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là tạo nền tảng để duy trì tăng trưởng hai con số trong cả giai đoạn 2026-2030.