Thủ tướng: 'Đã dùng ngân sách là phải kiểm tra, giám sát'

Thủ tướng: 'Đã dùng ngân sách là phải kiểm tra, giám sát'Tiểu Vy-19/08/2026 15:33 (GMT+7)(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục quản lý ngân sách phải đi đôi với kiểm tra, giám sát chặt chẽ, bảo đảm mọi khoản chi, từ đầu tư công đến chi thường xuyên, đều được đánh giá về hiệu quả.Chuyên đề:Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVINgày 19/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về Tờ trình định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước, theo hướng hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành.Tham gia thảo luận tại tổ Hải Phòng và Quảng Ngãi, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho rằng việc hợp nhất hai luật là cần thiết nhằm khắc phục những điểm giao thoa, chồng lấn trong quản lý ngân sách và đầu tư công, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực Nhà nước.Theo Thủ tướng, hai luật đã được Quốc hội sửa đổi, bổ sung trong các năm 2024 và 2025 để thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và tháo gỡ những vướng mắc phát sinh sau khi kiện toàn tổ chức bộ máy, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn cho thấy một số bất cập cần tiếp tục xử lý.Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ.Thủ tướng chỉ ra, trước đây Luật Đầu tư công do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham mưu xây dựng, trong khi Luật Ngân sách Nhà nước thuộc lĩnh vực tham mưu của Bộ Tài chính. Một bên thực hiện phân bổ nguồn lực cho đầu tư công, bên còn lại quản lý phân bổ thu ngân sách và chi thường xuyên, trong khi cả hai đều sử dụng ngân sách Nhà nước.“Trên thực tế đều sử dụng ngân sách Nhà nước, vì vậy không cần thiết phải có 2 luật”, Thủ tướng nói.Theo đó, các khoản chi đầu tư công vẫn thực hiện theo quy định về đầu tư công, chi thường xuyên thực hiện theo quy định tương ứng, nhưng được đặt trong một khuôn khổ pháp luật thống nhất về ngân sách Nhà nước.Hợp nhất các kế hoạch tài chính và đầu tư côngMột trong những điểm giao thoa rõ nhất giữa hai luật là cùng quy định về các kế hoạch tài chính, đầu tư trong chu kỳ 5 năm và hằng năm.Thủ tướng cho biết định hướng lớn là hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách Nhà nước với kế hoạch đầu tư công. Trong đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn sẽ được tích hợp vào kế hoạch tài chính 5 năm; kế hoạch đầu tư công hằng năm được hợp nhất vào dự toán ngân sách Nhà nước hằng năm.Cách làm này được kỳ vọng sẽ xử lý các nội dung chồng lấn, đồng thời giảm thủ tục và tạo sự thống nhất trong quá trình phân bổ, điều hành nguồn lực.Cùng với đó, dự thảo luật sẽ tiếp tục rà soát, quy định đồng bộ quyền hạn và trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, HĐND và UBND các cấp.Theo Thủ tướng, thẩm quyền cần được phân định xuyên suốt từ khâu quyết định chủ trương, phê chuẩn, quyết định đầu tư đến giám sát và tổ chức thực hiện. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải được quy định rõ, trong khi những vấn đề cần phân cấp mạnh hơn cho Chính phủ, Thủ tướng, bộ, ngành và địa phương cũng cần được thể hiện cụ thể trong luật.Trên tinh thần tăng cường phân cấp, Thủ tướng cho rằng có thể nghiên cứu để Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung, qua đó tăng tính chủ động và linh hoạt trong điều hành. Các nội dung có thể bao gồm tiêu chí điều chỉnh, phân loại dự án; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư chương trình, dự án, ngoại trừ những dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội.Giảm thủ tục nhưng không buông kiểm soát ngân sáchBên cạnh hợp nhất các quy định về kế hoạch, dự thảo luật cũng sẽ rà soát nhiều nội dung liên quan đến quản lý ngân sách Nhà nước, như phân bổ và tăng thu ngân sách trong quá trình điều hành; sử dụng dự phòng, dự trữ tài chính; sử dụng nguồn tăng thu và dự toán chi còn lại cho các tình huống khẩn cấp; cũng như quy định về chuyển nguồn và thời hạn chi đối với các khoản chuyển nguồn.Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục phải đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ.“Đã đụng đến ngân sách là phải có kiểm tra, giám sát, phải đảm bảo hiệu quả”, Thủ tướng nêu rõ.Theo người đứng đầu Chính phủ, tinh thần này cần được thực hiện theo Kết luận Hội nghị Trung ương 2 và Kết luận số 18. Tất cả các khoản chi ngân sách Nhà nước, bao gồm chi đầu tư công và chi thường xuyên, đều phải được đánh giá về hiệu quả trên cơ sở kết quả đầu ra và theo hướng đánh giá tổng thể.Việc đánh giá cũng không thể chỉ dựa trên hiệu quả kinh tế. Theo Thủ tướng, một dự án còn cần được xem xét trên các phương diện quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo và những yếu tố liên quan khác để có cái nhìn đầy đủ về kết quả đầu ra.Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định việc hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công có cơ sở chính trị, pháp lý và xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.