Ngân hàng

Vào VIFC, bài test năng lực cho các ngân hàng Việt

Vietnamfinance
· 24 giờ trước

Bài kiểm tra năng lực của ngành ngân hàng

Tính đến đầu tháng 11, có 9 nhà băng đã thông qua chủ trương hoặc đang xin ý kiến cổ đông về kế hoạch thành lập ngân hàng con sở hữu 100% vốn tại VIFC, gồm: Vietcombank, MB, Techcombank, HDBank, MSB, SHB, TPBank, LPBank và Nam A Bank. Trong đó, Vietcombank, MB, TPBank, LPBank, HDBank, SHB và Nam A Bank đã được cổ đông thông qua chủ trương tại đại hội đồng cổ đông năm nay.

MSB đã công bố nghị quyết về việc cổ đông chấp thuận chủ trương thành lập ngân hàng con tại VIFC. Còn Hội đồng quản trị Techcombank ngày 22/10 đã phê duyệt việc chốt danh sách cổ đông để lấy ý kiến bằng văn bản về kế hoạch này, với ngày đăng ký cuối cùng là 3/11.

Một số ngân hàng đã công bố phương án cụ thể. MB dự định thành lập Ngân hàng TNHH Một thành viên MB Toàn cầu tại VIFC với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng hoặc ngoại tệ tương đương, do MB sở hữu 100% vốn. Vietcombank và TPBank dự kiến dành 3.000 tỷ đồng để thành lập ngân hàng con theo mô hình ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Theo các chuyên gia, sự tham gia của nhiều ngân hàng vào kế hoạch thành lập ngân hàng con tại VIFC đang mở ra một bước chuyển đáng chú ý trong chiến lược phát triển ngành ngân hàng. Động thái này không chỉ phản ánh kỳ vọng tận dụng cơ chế đặc thù tại VIFC để tiếp cận dòng vốn quốc tế mà còn cho thấy tham vọng mở rộng hoạt động xuyên biên giới, phát triển sản phẩm tài chính mới, nâng cấp năng lực cạnh tranh trong giai đoạn hội nhập sâu hơn của các ngân hàng.

VIFC được nhìn nhận như một không gian kinh doanh mới, nơi các tổ chức tín dụng có thể phát triển những hoạt động vượt ra ngoài khuôn khổ ngân hàng thương mại truyền thống. Vì thế, các tổ chức tín dụng kỳ vọng VIFC sẽ tạo kênh hút vốn mới khi thanh khoản và chi phí vốn trong nước đang chịu nhiều áp lực.

TS. Châu Đình Linh, giảng viên Đại học Ngân hàng TP.HCM nhìn nhận, việc hàng loạt nhà băng tính thành lập ngân hàng con hoặc mở chi nhánh tại VIFC không đơn thuần là cuộc chạy đua theo xu hướng mà xuất phát từ bài toán sống còn: tìm kiếm động lực tăng trưởng mới về cả quy mô lẫn chất lượng lợi nhuận. Nếu như trước đây, các ngân hàng thường mở rộng hệ sinh thái qua việc lập công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm hay quỹ đầu tư để khai thác tối đa thị phần trong nước thì trung tâm tài chính quốc tế mở ra một không gian hoàn toàn mới. Nơi đây sở hữu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cùng các chính sách đặc thù, giúp các định chế tài chính không chỉ đón đầu dòng vốn ngoại luân chuyển mà còn phát triển những dịch vụ tài chính cao cấp đi kèm - điều mà thị trường truyền thống chưa thể đáp ứng trọn vẹn.

Ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2 đánh giá, việc tham gia VIFC không chỉ giúp các ngân hàng mở rộng dịch vụ, nâng cao uy tín và thương hiệu mà còn góp phần thúc đẩy cạnh tranh và sự phát triển của trung tâm tài chính quốc tế.

VIFC được định hướng phát triển theo các xu hướng tài chính bền vững và những lĩnh vực chuyên sâu như tài chính xanh, tín chỉ carbon, công cụ nợ và vốn xanh, cùng các dịch vụ tài chính gắn với du lịch và hạ tầng bền vững. Điều này có nghĩa lợi thế của ngân hàng trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở quy mô tổng tài sản hay mạng lưới chi nhánh mà còn ở khả năng tham gia vào các phân khúc mới của tài chính toàn cầu. VIFC vì thế đang được nhìn nhận như một 'bài kiểm tra năng lực nâng hạng' đối với hệ thống ngân hàng Việt.

Cơ hội lớn nhưng nhiều thách thức

Dù mở ra nhiều cơ hội nhưng sân chơi VIFC không phải là nơi mọi ngân hàng chỉ cần hiện diện là có thể tạo dấu ấn. Mô hình trung tâm tài chính quốc tế đòi hỏi năng lực tích hợp dịch vụ ở mức rất cao, đặt ra bài toán về nguồn lực đầu tư và hiệu quả kinh doanh với các ngân hàng.

Các ngân hàng muốn tham gia phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về năng lực vốn, chất lượng tài sản, quản trị và an toàn hoạt động. Một trong những rào cản lớn nhất là yêu cầu vốn. Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, ngân hàng con muốn tham gia VIFC phải có vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Nhưng đây mới chỉ là điều kiện cần.

Điều kiện đủ đòi hỏi ngân hàng mẹ phải chứng minh được nền tảng tài chính vững chắc. Cụ thể, giá trị thực của vốn điều lệ tại ngân hàng mẹ phải cao gấp đôi mức vốn pháp định, đồng thời bảo vệ chặt chẽ chất lượng tài sản với tỷ lệ nợ xấu duy trì dưới ngưỡng 3% tại các thời điểm quy định. Đáng chú ý, cơ quan quản lý đặt ra rào cản kỹ thuật rất cao về hiệu quả hoạt động: ngân hàng mẹ bắt buộc phải nằm trong nhóm xếp hạng A hoặc B do NHNN đánh giá, sở hữu quy mô lớn và báo cáo kết quả kinh doanh có lãi liên tục trong 5 năm gần nhất trước năm đề nghị cấp phép.

Một thách thức nữa là năng lực cạnh tranh với các định chế tài chính quốc tế. Khi tham gia VIFC, các ngân hàng Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận mạng lưới đối tác và khách hàng quốc tế, đồng thời phải đối diện với những tổ chức đã có kinh nghiệm lâu năm trong hoạt động tài chính xuyên biên giới.

Một vấn đề đáng chú ý nữa là việc thành lập ngân hàng con tại VIFC còn đặt ra bài toán về hiệu quả sử dụng vốn. Theo quy định, ngân hàng trong nước muốn thành lập ngân hàng con tại VIFC phải đáp ứng mức vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng.

Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam A Bank, cho biết việc đầu tư 3.000 tỷ đồng vào một thị trường mới hình thành đòi hỏi ngân hàng phải giải trình với cổ đông về tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng, nguồn thu và danh mục dự án, trong khi dữ liệu đánh giá hiệu quả đầu tư còn hạn chế. Vấn đề không chỉ nằm ở khả năng đáp ứng mức vốn 3.000 tỷ đồng mà còn ở hiệu quả sử dụng nguồn lực này so với các lựa chọn đầu tư khác. Nếu hoạt động kinh doanh tại VIFC phát triển chậm hơn kỳ vọng, chi phí vận hành và duy trì bộ máy có thể tạo thêm áp lực lên khả năng sinh lời của ngân hàng.

Theo ông Phạm Duy - Giám đốc cao cấp lĩnh vực kinh tế, Khối Ngân hàng doanh nghiệp và Định chế tài chính của Techcombank, việc thiết lập VIFC không đơn thuần là mở ra một "đặc khu" để mời gọi nhân lực và các định chế ngoại đến khai thác lợi ích kinh doanh. Mục tiêu cốt lõi phải là tạo dựng một hệ sinh thái mà tại đó các ngân hàng Việt không chỉ cung cấp mặt bằng mà phải vươn lên làm chủ cuộc chơi.

Ông Duy cho hay để làm được điều này, thách thức lớn nhất nằm ở việc thích nghi với "chuẩn mực chung" của tài chính toàn cầu, từ hệ thống 'Thông luật' (Common Law) cơ quan tài phán quốc tế đến các chuẩn mực kế toán và xếp hạng dự án theo chuẩn quốc tế. Sân chơi VIFC đòi hỏi các ngân hàng nội phải xây dựng lại toàn bộ khung năng lực để tương thích với khẩu vị rủi ro toàn cầu. Điều này không dừng ở việc chuẩn bị nguồn vốn trung và dài hạn để sẵn sàng hợp vốn cùng đối tác ngoại mà còn là sự chuẩn bị về mặt năng lực chuyên môn con người chuyên sâu.