Xuất khẩu sang UAE: Từ tăng trưởng về lượng đến cạnh tranh bằng chất

Xuất khẩu sang UAE: Từ tăng trưởng về lượng đến cạnh tranh bằng chấtMinh Anh-14/09/2026 12:47 (GMT+7)(VNF) - Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) đang mở ra dư địa lớn cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Đông.Tuy nhiên, để chuyển lợi thế thuế quan thành thị phần bền vững, doanh nghiệp không chỉ cần năng lực sản xuất mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn Halal, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng sản phẩm.Xuất khẩu sang UAE phục hồi mạnh sau giai đoạn biến độngTheo báo cáo tổng quan thương mại song phương Việt Nam - UAE của Bộ Công thương, giai đoạn 2021-2022,xuất khẩu hàng hóacủa Việt Nam sang UAE biến động mạnh. Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu dao động từ 320,3-512,3 triệu USD/tháng. Sang năm 2022, xuất khẩu giảm rõ rệt, từ mức 701,2 triệu USD vào tháng 3 xuống còn 206,9 triệu USD vào tháng 11 - mức thấp nhất trong vòng 5 năm.Từ năm 2023, hoạt động xuất khẩu bắt đầu phục hồi và tăng trưởng ổn định hơn. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu chủ yếu dưới 400 triệu USD/tháng; đến năm 2024, có 10/12 tháng đạt trên 400 triệu USD; năm 2025, 11/12 tháng vượt 450 triệu USD, trong đó tháng 8 đạt đỉnh 532,4 triệu USD.Nhìn tổng thể, giai đoạn 2024-2025 ghi nhận bước chuyển tích cực khi xuất khẩu của Việt Nam sang UAE không chỉ tăng về quy mô mà còn duy trì được mức độ ổn định cao hơn so với giai đoạn trước.Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tới UAE theo tháng giai đoạn năm 2021 – 2026 (ĐVT. Triệu USD)6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang UAE đạt 2,53 tỷ USD, giảm 11,61% so với cùng kỳ năm trước, trong khi nhập khẩu đạt 1,07 tỷ USD và tăng mạnh. Việt Nam vẫn xuất siêu khoảng 1,46 tỷ USD, song mức thặng dư đã thu hẹp đáng kể do nhập khẩu tăng nhanh.Riêng tháng 6/2026, xuất khẩu đạt 537,14 triệu USD, nhập khẩu đạt 526,64 triệu USD, đưa cán cân thương mại chỉ còn xuất siêu khoảng 10,5 triệu USD. Diễn biến này cho thấy thương mại hai chiều đang mở rộng theo hướng cân bằng hơn, nhất là trong bối cảnh CEPA bắt đầu phát huy tác động.Hiện nay, cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang UAE vẫn tập trung vào nhóm điện tử và sản phẩm công nghiệp. Trong 6 tháng đầu năm 2026, điện thoại và linh kiện chiếm 59,56% tổng kim ngạch xuất khẩu; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện chiếm 10,87%; tiếp đến là giày dép (4,02%), máy móc thiết bị (3,22%) và dệt may (2,4%).Việt Nam có lợi thế về năng lực sản xuất, giá thành và nguồn cung ổn định đối với các nhóm hàng này. Tuy nhiên, việc phụ thuộc lớn vào điện thoại và điện tử cũng khiến xuất khẩu dễ bị tác động khi nhu cầu thị trường hoặc chuỗi cung ứng toàn cầu biến động.Dư địa lớn cho nông sản, thực phẩm và sản phẩm HalalTheo đánh giá của Bộ Công thương, dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam tại UAE nằm ở các mặt hàng nông sản, thực phẩm, thủy sản và sản phẩm Halal.Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu, năng lực chế biến và giá cạnh tranh đối với gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, rau quả, thủy sản và thực phẩm chế biến. Trong khi đó, UAE là thị trường nhập khẩu thực phẩm lớn, đồng thời đóng vai trò cửa ngõ trung chuyển hàng hóa vào toàn bộ khu vực Trung Đông.CEPA tạo thuận lợi hơn về thuế quan, song để biến lợi thế sản xuất thành thị phần thực tế, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chứng nhận Halal, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và ghi nhãn sản phẩm.Áp lực cạnh tranh tại UAE cũng rất lớn. Trung Quốc có ưu thế về quy mô và giá thành; Ấn Độ sở hữu mạng lưới thương mại rộng và lợi thế địa lý; Thái Lan, Indonesia có thế mạnh về nông sản, thực phẩm; Malaysia nổi bật với hệ sinh thái Halal; còn Thổ Nhĩ Kỳ có ưu thế về khoảng cách vận chuyển và logistics.Điều đó cho thấy, CEPA giúp cải thiện lợi thế về thuế nhưng không tự động tạo lợi thế về thị trường. Bên cạnh đó, mức độ đa dạng hóa xuất khẩu của Việt Nam vẫn còn hạn chế khi điện thoại và linh kiện chiếm gần 60% tổng kim ngạch, trong khi nhiều mặt hàng tiềm năng như thủy sản, gạo, hạt điều, hồ tiêu, rau quả và thực phẩm chế biến mới chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.Giai đoạn 2026-2030 được đánh giá có nhiều triển vọng khi UAE có thể trở thành điểm trung chuyển quan trọng để hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn các thị trường Trung Đông và châu Phi. Tuy nhiên, yếu tố quyết định trong thời gian tới sẽ không chỉ là giá cả hay ưu đãi thuế quan, mà là khả năng đáp ứng tiêu chuẩn, chứng nhận Halal, truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu.Nhìn tổng thể, Việt Nam đang có lợi thế về năng lực sản xuất và sức cạnh tranh về giá, nhưng chưa tương xứng về thị phần và khả năng tham gia sâu vào hệ sinh thái Halal tại UAE. CEPA mở ra cơ hội để thu hẹp khoảng cách này, song doanh nghiệp cần đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và chuẩn hóa theo yêu cầu của thị trường để tận dụng hiệu quả dư địa tăng trưởng trong giai đoạn mới.CEPA Việt Nam - UAE: Mở cửa Trung Đông, rộng thêm không gian xuất khẩuCEPA Việt Nam - UAE: Mở cửa Trung Đông, rộng thêm không gian xuất khẩuThị trường(VNF) - Hiệp định CEPA Việt Nam - UAE chính thức có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, mở ra cơ hội lớn để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường UAE và vươn sang Trung Đông, châu Phi, Nam Á.