Quyết định yêu cầu nghiên cứu, xử lý các vấn đề về bảo hộ đối với những đối tượng sở hữu trí tuệ mới, phi truyền thống.
Quyết định số 1624/QĐ-TTg sửa đổi Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 theo hướng tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh kinh tế số, đồng thời thúc đẩy khai thác, giao dịch tài sản trí tuệ trên thị trường.
Một trong những quan điểm được nhấn mạnh là tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và toàn xã hội; mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Quyết định cũng bổ sung mục tiêu thúc đẩy các giao dịch quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường, trong đó thí điểm hỗ trợ xác định giá trị ít nhất 100 quyền sở hữu trí tuệ của viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Tập trung xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ trên không gian mạng
Một điểm đáng chú ý là Chiến lược được cập nhật để đáp ứng những vấn đề mới phát sinh từ các xu hướng khoa học - công nghệ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tài sản số, blockchain, công nghệ sinh học và công nghệ bán dẫn.
Đặc biệt, Quyết định yêu cầu nghiên cứu, xử lý các vấn đề về bảo hộ đối với những đối tượng sở hữu trí tuệ mới, phi truyền thống và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, nền tảng số như dữ liệu lớn (big data), tài sản số, công nghệ chuỗi khối (blockchain), công nghệ sinh học và công nghệ bán dẫn; vấn đề xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, nền tảng số.
Chiến lược đồng thời định hướng hoàn thiện các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ phù hợp với tính chất dân sự của quyền này, thúc đẩy giải quyết xâm phạm bằng biện pháp dân sự và nâng cao chất lượng xử lý hành chính. Các chế tài đối với hành vi xâm phạm cũng được tăng cường, nhất là đối với hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ, nhằm nâng cao tính răn đe.
Ở lĩnh vực thương mại và đầu tư, các chính sách mới hướng tới tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài và chuyển giao công nghệ, đồng thời tăng cường bảo vệ bí mật kinh doanh, dữ liệu chiến lược, công nghệ nguồn, công nghệ lõi và sáng chế thuộc bí mật Nhà nước, phòng ngừa chuyển giao trái phép công nghệ quan trọng.
Quyết định cũng đặt yêu cầu hình thành cơ chế phát hiện, cảnh báo sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới, gắn bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ với bảo vệ quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.
Thúc đẩy định giá và giao dịch tài sản trí tuệ
Một hướng mới khác là hoàn thiện pháp luật về các giao dịch quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm góp vốn, giao dịch bảo đảm, định giá, kế toán và kiểm toán quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, nghiên cứu ban hành cơ chế về tài chính, tín dụng và các ưu đãi khác nhằm thúc đẩy khai thác quyền sở hữu trí tuệ được hình thành từ hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước.
Xây dựng đội ngũ chuyên gia sở hữu trí tuệ trình độ cao
Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Quyết định 1624/QĐ-TTg bổ sung nhiệm vụ nghiên cứu cơ chế tài chính và chính sách nhân lực đặc thù nhằm phát triển đội ngũ công chức, viên chức và chuyên gia sở hữu trí tuệ có trình độ cao.
Song song với đó là đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, số hóa dữ liệu sở hữu trí tuệ, đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ mới trong xác lập, khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Mục tiêu là xây dựng hệ thống thông tin an toàn, minh bạch, thuận lợi cho công chúng tra cứu, phân tích và khai thác.
Ứng dụng công nghệ để tự động phát hiện vi phạm
Đáng chú ý, Chiến lược bổ sung nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.
Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ, kết nối và chia sẻ liên thông nhằm phục vụ thống nhất hoạt động giám sát, cảnh báo và xử lý vi phạm trên phạm vi cả nước.
Quyết định cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm vi phạm, đặc biệt trên môi trường kỹ thuật số; đồng thời nâng cao trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan hành chính, cơ quan bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và cơ quan tư pháp được tăng cường, trong đó nghiên cứu nâng cao vai trò của tòa án trong giải quyết các vụ việc về sở hữu trí tuệ, kể cả các vụ việc có yếu tố xuyên biên giới.
Những bổ sung này cho thấy Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 đang chuyển mạnh từ trọng tâm xác lập và bảo hộ quyền sang đồng thời thúc đẩy định giá, giao dịch, khai thác tài sản trí tuệ và bảo vệ quyền trên môi trường số, với công nghệ trở thành một công cụ quan trọng để giám sát và xử lý vi phạm.