Thanh toán số, đặc biệt thanh toán QR xuyên biên giới, đang dần trở thành một phần trong trải nghiệm du lịch thay vì chỉ là công cụ hoàn tất giao dịch. Khi du khách có thể sử dụng phương thức thanh toán quen thuộc tại sân bay, khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan và cửa hàng bán lẻ, rào cản giao dịch được thu hẹp, đồng thời mở thêm cơ hội để dòng chi tiêu của khách quốc tế ở lại nền kinh tế trong nước.
Theo ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh du lịch từ tăng trưởng về số lượng sang tăng trưởng về chất lượng và giá trị gia tăng, trong đó khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cần trở thành động lực tạo đột phá.
Theo số liệu thống kê trong năm 2025, Việt Nam đón 21,17 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 137 triệu lượt khách nội địa. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng khách quốc tế đạt khoảng 16 triệu lượt, trong đó khách châu Á khoảng 11,8 triệu lượt, chiếm gần 70%. Trung Quốc và Hàn Quốc tiếp tục là hai thị trường lớn, với lần lượt khoảng 3,5 triệu và 2,8 triệu lượt khách trong 8 tháng.
'Một chuyến đi có thể bao gồm giao dịch tại trung tâm thương mại, chợ truyền thống, phố đi bộ, cửa hàng đặc sản, làng nghề, điểm du lịch cộng đồng, cửa hàng trực tuyến và các nền tảng mạng xã hội. Hành trình mua sắm có thể bắt đầu trước chuyến đi, tiếp diễn trong thời gian lưu trú và kéo dài sau khi du khách trở về nước. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ bán một sản phẩm tại thời điểm khách đến mà ngày càng phải quản trị toàn bộ hành trình tiêu dùng'.
Dòng khách tăng kéo theo yêu cầu nâng chất lượng toàn bộ hành trình, từ tìm kiếm thông tin, đặt vé, đặt phòng đến thanh toán, mua sắm và chăm sóc sau chuyến đi. Thói quen tiêu dùng cũng chuyển dần sang mô hình đa kênh, khi du khách có thể mua sắm trước, trong và cả sau chuyến đi.
Trong chuỗi trải nghiệm đó, thanh toán là một điểm chạm có thể tác động trực tiếp đến quyết định chi tiêu. Du khách thường quan tâm đến sự thuận tiện, mức độ phổ biến của phương thức thanh toán, tính minh bạch, an toàn và khả năng được hỗ trợ khi xảy ra sự cố.
Theo ông Thuỷ, nếu gặp khó khăn trong thanh toán, du khách có thể giảm mức mua sắm hoặc chuyển sang một cơ sở kinh doanh khác. Do đó, thanh toán không chỉ là khâu thu ngân mà có thể ảnh hưởng đến cả trải nghiệm và mức chi tiêu của khách.
Đây cũng là hướng tiếp cận được Tenpay, Công ty thuộc Tập đoàn Tencent (Trung Quốc), đặt trọng tâm trong quá trình hợp tác tại Việt Nam.
Ông David Chong, Phó Giám đốc Vùng, Thị trường Đông Nam Á, Công ty Tenpay, Tập đoàn Tencent (Trung Quốc) cho biết trong mô hình truyền thống, một thương hiệu thanh toán muốn mở rộng sang thị trường khác thường phải làm việc với từng đối tác riêng lẻ.
Theo đó, mỗi đối tác lại cần đầu tư cho hệ thống, kết nối và các công đoạn chuẩn bị để có thể chấp nhận phương thức thanh toán mới. Quá trình này vừa tốn thời gian, vừa làm tăng chi phí.
Ngược lại, VietQR Global cung cấp một chuẩn kết nối chung, giúp giảm bớt những trở ngại này đối với cả đơn vị chấp nhận thanh toán và các thương hiệu thanh toán quốc tế. Do đó, hợp tác triển khai thanh toán qua VietQRGlobal giúp kết nối các phương thức thanh toán quen thuộc của du khách quốc tế với hệ thống thanh toán tại Việt Nam, qua đó tạo trải nghiệm liền mạch hơn.
Với khách Trung Quốc, việc có thể sử dụng WeChat Pay hoặc Weixin Pay để quét mã VietQRGlobal tại Việt Nam giúp giảm nhu cầu đổi tiền mặt hoặc sử dụng một phương thức thanh toán mới. Tuy nhiên, ông David Chong lưu ý rằng có kết nối giữa các hệ thống chưa đồng nghĩa với việc mọi điểm bán đã sẵn sàng chấp nhận thanh toán.
"Kết nối mới chỉ là điểm khởi đầu. Có kết nối giữa các hệ thống không đồng nghĩa với việc hệ thống đã sẵn sàng ở mọi điểm bán"
Theo ông David Chong, cần ưu tiên mở rộng độ phủ tại những nơi du khách tương tác nhiều như sân bay, cửa hàng miễn thuế, khách sạn, điểm tham quan, trung tâm mua sắm, nhà hàng, giao thông và các dịch vụ du lịch. Người bán phải biết cách nhận diện và xử lý giao dịch, còn người mua cần dễ dàng nhận biết điểm chấp nhận phương thức thanh toán quen thuộc.
Rào cản ngôn ngữ cũng cần được tính đến, từ công cụ nhận diện đến hướng dẫn sử dụng. Khi những điểm chạm này được phủ rộng và vận hành thuận tiện, giá trị của thanh toán QR xuyên biên giới không chỉ nằm ở việc hoàn tất giao dịch mà còn ở khả năng hỗ trợ doanh nghiệp tăng doanh thu từ du khách quốc tế.
Theo ông Phạm Văn Thủy, thanh toán số có thể tác động đến mức chi tiêu của du khách. Khi thanh toán nhanh, đơn giản và an toàn, khách có thêm điều kiện mua sắm tại nhiều điểm hơn. Ngược lại, việc chỉ chấp nhận tiền mặt có thể khiến một phần nhu cầu không chuyển thành giao dịch.
Điều này càng đáng chú ý khi Việt Nam hướng tới mô hình du lịch có giá trị gia tăng cao. Chi tiêu của khách quốc tế không chỉ tập trung vào lưu trú, ăn uống và vận chuyển mà còn mở rộng sang đặc sản vùng miền, hàng thủ công mỹ nghệ, thời trang, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp, giải trí đêm, golf, du thuyền và các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp.
Thực tế cho thấy chi tiêu qua kênh quét mã QR có xu hướng tăng sau khi các kết nối song phương đi vào vận hành, một phần do du khách không còn phải đổi tiền mặt hoặc mang theo ngoại tệ. Thanh toán số không tự tạo ra nhu cầu tiêu dùng, nhưng có thể loại bỏ một rào cản để nhu cầu đó chuyển thành giao dịch.
Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, việc chấp nhận phương thức thanh toán quen thuộc của khách quốc tế cũng mở thêm một kênh tiếp cận khách hàng. Một cửa hàng đặc sản, nhà hàng, điểm bán tại làng nghề hay cơ sở dịch vụ trong khu kinh tế đêm có thể tiếp nhận dòng chi tiêu từ khách nước ngoài mà không nhất thiết phải đầu tư hệ thống thanh toán riêng cho từng thị trường.
Đây cũng là lý do ông David Chong cho rằng việc mở rộng chấp nhận WeChat Pay thông qua VietQR Global không chỉ nhằm tạo thuận lợi cho khách Trung Quốc mà còn có thể mở thêm một kênh tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp Việt Nam.
Ở góc độ doanh nghiệp, thanh toán số còn giúp giảm chi phí kiểm đếm, bảo quản và vận chuyển tiền mặt, hạn chế rủi ro thất thoát, gian lận và rút ngắn thời gian đối soát. Trong khi phí thẻ quốc tế thường ở mức khoảng 1-3,5% giá trị giao dịch, các giải pháp QR xuyên biên giới có mức phí thấp hơn đáng kể, qua đó tạo thêm điều kiện để các điểm bán nhỏ phục vụ khách quốc tế.
Quy mô thanh toán số trong nước đang tạo nền tảng cho quá trình này. Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong quý I/2026, thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 15 tỷ giao dịch, với tổng giá trị khoảng 190 triệu tỷ đồng, tăng 34,28% về số lượng và 12,24% về giá trị so với cùng kỳ.
Không chỉ doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng có thể hưởng lợi từ hệ sinh thái thanh toán số thông qua dữ liệu giao dịch được tổng hợp và sử dụng phù hợp với quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Kết hợp dữ liệu về lượng khách và mức chi tiêu có thể giúp đánh giá khách đang chi tiêu ở đâu, vào nhóm sản phẩm nào và mức độ lan tỏa tới kinh tế địa phương.
Theo ông Thủy, một điểm đến có đông khách nhưng thời gian lưu trú ngắn và mức chi tiêu thấp chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả của tăng trưởng du lịch. Vì vậy, thanh toán số có thể hỗ trợ các mục tiêu như kéo dài thời gian lưu trú, thúc đẩy tiêu dùng ban đêm, tăng mua sắm sản phẩm địa phương và mở rộng các dịch vụ có giá trị cao.
Để thúc đẩy quá trình này, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề xuất xây dựng bản đồ thanh toán du lịch theo từng thị trường và điểm đến, mở rộng thanh toán số tới doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh và các điểm kinh doanh địa phương; gắn thanh toán với các chương trình kích thích mua sắm theo hành trình của du khách; thí điểm mô hình điểm đến thanh toán liền mạch gắn với kinh tế đêm tại một số đô thị lớn. Cùng với đó là yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch và khả năng xử lý khi giao dịch phát sinh lỗi.
Kết nối thanh toán xuyên biên giới đang tạo ra một lớp hạ tầng mới cho hệ sinh thái du lịch và bán lẻ. Từ một mã QR tại điểm bán, kết nối xuyên biên giới vì vậy có thể mở ra nhiều điểm chạm hơn trong hành trình của du khách, từ thanh toán, mua sắm đến tiếp tục giao dịch sau chuyến đi. Tuy nhiên, thanh toán thuận tiện chỉ là một điều kiện để chuyển hóa nhu cầu thành giao dịch; chất lượng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm điểm đến mới quyết định khả năng giữ chân khách và gia tăng chi tiêu.