Trung Quốc siết thuế, giới nhà giàu tìm cách tẩu tán tài sản

Nhà giàu Trung Quốc tìm nơi trú ẩn cho tài sản

Các chuyên gia ngân hàng tư nhân và luật sư làm việc với khách hàng Trung Quốc cho biết số lượng yêu cầu mở tài khoản ngân hàng tại Mỹ tăng lên trong những tháng sau khi Bắc Kinh áp dụng chính sách thu thuế hồi tố đối với tài sản ở nước ngoài vào tháng 7. Một số khách hàng tìm cách chuyển tài sản từ Singapore hoặc Hồng Kông sang Mỹ để hạn chế khả năng tiếp cận thông tin của cơ quan thuế Trung Quốc.

'Việc này đã trở nên khá phổ biến', ông Keith Tan, Giám đốc điều hành Golden Acacia Capital có trụ sở tại Singapore, đơn vị hỗ trợ khách hàng Trung Quốc quản lý danh mục đầu tư ở nước ngoài, cho biết.

Theo ông Tan, khách hàng bắt đầu lên kế hoạch chuyển vốn sang Mỹ từ tháng 7. Một số người đã mở tài khoản chỉ trong chưa đầy hai tháng. 'Rào cản đối với khách hàng Trung Quốc khi mở tài khoản tại Mỹ và chuyển tài sản sang đó không quá cao', ông nói.

Ông Tan cho biết các khách hàng giàu có thường lựa chọn ngân hàng tư nhân lớn, trong khi những người có số tiền nhỏ hơn tìm đến các ngân hàng khu vực hoặc công ty môi giới trực tuyến.

Áp lực gia tăng khi Trung Quốc áp dụng các quy định thuế mới đối với quỹ tín thác ở nước ngoài. Tháng 7, cơ quan chức năng nước này cho biết thu nhập và lợi nhuận từ các quỹ tín thác ở nước ngoài thuộc sở hữu của người nộp thuế Trung Quốc sẽ chịu thuế suất 20%. Thông tin này khiến nhiều người tìm cách thu xếp tiền mặt hoặc chuyển sang các hình thức nắm giữ tài sản khác.

Các luật sư tại Singapore và Hồng Kông đang hỗ trợ khách hàng tính toán nghĩa vụ thuế, giải thể quỹ tín thác, bán cổ phần tại các công ty niêm yết hoặc vay vốn để thanh toán những khoản thuế lớn.

Mỹ trở thành điểm đến đáng chú ý vì nước này chưa tham gia Tiêu chuẩn Báo cáo Chung (CRS), khuôn khổ do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) xây dựng, theo đó hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ tự động trao đổi thông tin về tài khoản tài chính.

Các ngân hàng tại Singapore và Hồng Kông có nghĩa vụ báo cáo thông tin về những tài khoản thuộc diện trao đổi cho cơ quan thuế Trung Quốc. Trong khi đó, các ngân hàng Mỹ hiện không có nghĩa vụ tự động cung cấp thông tin tài khoản theo cơ chế CRS cho Bắc Kinh.

Theo ông James Wang, Giám đốc điều hành Blue Brick Consulting Group, công ty tư vấn thuế cho khách hàng cá nhân, người không cư trú tại Mỹ mở tài khoản ngân hàng ở nước này còn có thể tiếp cận một số hình thức đầu tư có nghĩa vụ kê khai thuế tại Mỹ thấp hơn hoặc không phải kê khai một số loại thu nhập với Sở Thuế vụ Mỹ (IRS).

Tuy nhiên, ông Wang lưu ý các quy định mới của Trung Quốc yêu cầu những người được xác định là cư dân thuế nước này tự kê khai thu nhập toàn cầu với cơ quan thuế.

Các ngân hàng tại New York đang tìm cách đáp ứng nhu cầu gia tăng từ nhóm khách hàng này. Một cố vấn quản lý tài sản tại New York, người làm việc với các văn phòng quản lý tài sản gia đình Trung Quốc, cho biết một số ngân hàng Mỹ đang gặp khó khăn trong việc xử lý lượng yêu cầu mở tài khoản tăng đột biến.

Theo vị cố vấn, một số ngân hàng đã rút ngắn thời gian để khách hàng đáp ứng yêu cầu về số vốn tối thiểu, trước khi tài khoản bị đóng. Người này đề nghị giấu tên khi trao đổi về quy trình nội bộ của các ngân hàng.

Ông Tan cho biết các gia đình Trung Quốc có con sở hữu thẻ xanh Mỹ cũng sử dụng quỹ tín thác do người nước ngoài thành lập để tìm cách giảm một số nghĩa vụ thuế tại Mỹ. Những cấu trúc này được thiết kế để người sáng lập không phải là công dân Mỹ. Theo ông, các bang có mức thuế thấp như Nevada và Florida cũng được nhiều người quan tâm.

'Họ đang đánh cược vào việc không bị phát hiện, bởi vì Mỹ không chia sẻ thông tin như một phần của hệ thống CRS; họ có thể trốn tránh cơ quan thuế', ông Clifford Ng, đối tác tại công ty luật Zhong Lun ở Hồng Kông, nhận định.

Ông Ng dự đoán một số người có giấy phép cư trú tại Hồng Kông hoặc Singapore, với các quỹ tín thác chưa bị báo cáo cho Bắc Kinh, có thể giải thể những cấu trúc này và chuyển tài sản sang nơi khác.

Che giấu tài sản không đồng nghĩa với lập kế hoạch thuế

Các luật sư cảnh báo việc chuyển tiền sang Mỹ có thể chỉ giúp hạn chế khả năng trao đổi thông tin trong một thời gian, chứ không xóa bỏ nghĩa vụ thuế tại Trung Quốc.

Theo ông Ng, thông tin về tài sản ở nước ngoài có thể đã được chuyển đến Bắc Kinh thông qua CRS. Do đó, việc chuyển tiền từ tài khoản tại Singapore hoặc Hồng Kông sang Mỹ vẫn có thể để lại dấu vết, khiến cơ quan thuế Trung Quốc phát hiện giao dịch.

'Chủ tài khoản vẫn có thể vi phạm quy định nếu sở hữu tài khoản ở nước ngoài có phát sinh thu nhập nhưng không khai báo tại Trung Quốc', ông Ng nói. 'Che giấu không phải là lập kế hoạch thuế.'

Đạo luật Tuân thủ Thuế đối với Tài khoản Nước ngoài (FATCA) của Mỹ yêu cầu các tổ chức tài chính nước ngoài báo cáo thông tin về khách hàng thuộc diện chịu thuế Mỹ. Tuy nhiên, đến nay, chưa có cơ chế trao đổi thông tin tự động tương ứng giữa các ngân hàng Mỹ và cơ quan thuế Trung Quốc theo mô hình CRS.

Ông Cris Cao, luật sư cộng sự tại công ty luật W&H có trụ sở tại Bắc Kinh, cũng cảnh báo việc chuyển tài sản sang Mỹ không làm mất đi quyền đánh thuế của Trung Quốc.

'Ngay cả khi họ chuyển toàn bộ số tiền từ các tài khoản được báo cáo theo CRS sang tài khoản ngân hàng tại Mỹ, điều đó đương nhiên không làm giảm hoặc xóa bỏ quyền đánh thuế của cơ quan thuế hay nghĩa vụ nộp thuế của họ', ông nói.

Theo ông Cao, các giao dịch chuyển tiền có thể để lại bằng chứng về dòng vốn. 'Chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ để cơ quan thuế thu thuế', ông nhận định.

Ngoài rủi ro pháp lý, giới nhà giàu Trung Quốc còn đối mặt với một trở ngại khác: việc đưa tiền ra khỏi đại lục ngày càng khó khăn.

Chuyển tài sản đã được đưa ra nước ngoài sang một quốc gia khác tương đối thuận lợi hơn so với việc chuyển vốn trực tiếp từ Trung Quốc đại lục. Điều này khiến những người chưa kịp đưa tài sản ra nước ngoài khó tận dụng cơ hội đang mở ra tại Mỹ.

Ông Jingkuan Lin, chuyên viên ngân hàng tư nhân tại Ngân hàng Singapore, cho biết gần như không còn nhiều khả năng chuyển các khoản tiền lớn từ Trung Quốc ra nước ngoài theo cách thông thường. Ông dự đoán các ngân hàng quốc tế sẽ tiếp tục gặp hạn chế khi phục vụ dòng vốn mới từ Trung Quốc, trong khi hoạt động quản lý tài sản hiện có ở nước ngoài vẫn tiếp diễn.